Το ΕΒΕΑ, με τον πρόεδρό του Γιάννη Μπρατάκο, προτείνει σαφές χωροταξικό για τις ΑΠΕ, χωρίς αναδρομικότητα, λιγότερη γραφειοκρατία, επενδυτική ασφάλεια και ισορροπία ανάπτυξης-περιβάλλοντος.
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος, απέστειλε στην ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναλυτικό υπόμνημα επί του σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), καταθέτοντας δέκα βασικές προτάσεις για τη βελτίωσή του.
Υπόμνημα ΕΒΕΑ/Μπρατάκου: σαφές πλαίσιο, χωρίς διοικητική ακινησία
Στο υπόμνημα, το ΕΒΕΑ επισημαίνει ότι η χώρα χρειάζεται ένα σύγχρονο, σαφές και λειτουργικό χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο θα αποτρέπει την υπερσυγκέντρωση έργων, θα προστατεύει το περιβάλλον και θα λειτουργεί ως εργαλείο οργανωμένης πράσινης μετάβασης. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι πρέπει να αποφευχθούν νέα γραφειοκρατικά εμπόδια, η αναδρομικότητα και η διοικητική ακινητοποίηση της αγοράς, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια των επενδύσεων.
Ο κ. Μπρατάκος τόνισε ότι η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί μονόδρομο για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μείωση του ενεργειακού κόστους για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Όπως ανέφερε, η επιτυχία του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί από το αν θα προσφέρει ένα καθαρό, προβλέψιμο και εφαρμόσιμο θεσμικό περιβάλλον που θα συνδυάζει την περιβαλλοντική προστασία, την κοινωνική αποδοχή, την επενδυτική ασφάλεια και την παραγωγή αξιοποιήσιμης καθαρής ενέργειας.
Οι 10 προτάσεις με τις βασικές παρεμβάσεις του ΕΒΕΑ
Το ΕΒΕΑ αξιολογεί θετικά την πρωτοβουλία για το νέο χωροταξικό, αναγνωρίζοντας την ανάγκη καθαρών κανόνων χωροθέτησης και αυστηρότερων κριτηρίων για περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά στηρίζονται σε επιστημονικά δεδομένα.
Παράλληλα, ζητείται ασφάλεια δικαίου, με ρητή μεταβατική διάταξη ώστε το νέο πλαίσιο να μην επηρεάζει αναδρομικά νόμιμα λειτουργούντα ή ώριμα αδειοδοτημένα έργα κατά την ανανέωση ή επικαιροποίηση των περιβαλλοντικών όρων τους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην επανεξέταση του οριζόντιου πλαφόν 1,5% για τη φωτοβολταϊκή κάλυψη ανά Περιφερειακή Ενότητα, με πρόταση να υπολογίζεται βάσει πραγματικών δεδομένων, εξαιρώντας ανώριμα έργα που δεσμεύουν ηλεκτρικό χώρο και προβλέποντας μεγαλύτερη ευελιξία για άγονες ή υποβαθμισμένες εκτάσεις.
Το Επιμελητήριο προτείνει ακόμη ταχεία αδειοδότηση για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, μέσω απλουστευμένων διαδικασιών για την εγκατάσταση μπαταριών σε υφιστάμενα έργα ΑΠΕ ή σε παραγωγικές και βιομηχανικές μονάδες, χωρίς επανεκκίνηση της συνολικής αδειοδοτικής διαδικασίας.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης η δημιουργία δημόσιου γεωχωρικού μητρώου, μιας ανοιχτής ψηφιακής πλατφόρμας που θα αποτυπώνει δυναμικά τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, τα λειτουργούντα έργα, τις σωρευτικές επιπτώσεις και το στάδιο ωριμότητας των νέων επενδύσεων.
Μικρά έργα, αναφορά σε νησιά και Δυτική Μακεδονία
Το ΕΒΕΑ ζητεί διακριτή και αναλογική αντιμετώπιση των μικρών έργων έως 60 kW, με απλοποιημένο πλαίσιο για μικρές ανεμογεννήτριες και εγκαταστάσεις αυτοπαραγωγής, ενώ προτείνει ειδικές προβλέψεις για τις νησιωτικές και ορεινές περιοχές, ώστε οι περιορισμοί να εφαρμόζονται με αναλογικότητα και οι εξαιρέσεις δημοσίου συμφέροντος να καθορίζονται με διαφανή κριτήρια.
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στη Δυτική Μακεδονία, όπου το Επιμελητήριο προειδοποιεί ότι δεν πρέπει η μετάβαση από τη λιγνιτική δραστηριότητα να οδηγήσει σε «φωτοβολταϊκή μονοκαλλιέργεια». Για τον λόγο αυτό προτείνεται ιεράρχηση των χρήσεων γης, προστασία της αγροτικής γης υψηλής παραγωγικότητας και στενότερη σύνδεση των επενδύσεων με την τοπική απασχόληση και κατανάλωση.
Αποξήλωση και ανταποδοτικότητα στις τοπικές κοινωνίες
Στις τελευταίες προτάσεις του, το ΕΒΕΑ εισηγείται τη θέσπιση μηχανισμών χρηματοοικονομικής διασφάλισης για την αποξήλωση των έργων μετά το τέλος της λειτουργίας τους, μέσω εγγυητικών επιστολών ή ασφαλιστηρίων περιβαλλοντικής ευθύνης.
Παράλληλα, προτείνει την ενίσχυση της κοινωνικής ανταποδοτικότητας, συνδέοντας τις επενδύσεις σε ΑΠΕ με μετρήσιμα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες, όπως η συμμετοχή σε Ενεργειακές Κοινότητες, η μείωση του ενεργειακού κόστους για επιχειρήσεις και ευάλωτα νοικοκυριά, καθώς και η ενίσχυση της τοπικής απασχόλησης.
Το υπόμνημα καταλήγει ότι η ελληνική οικονομία χρειάζεται περισσότερη καθαρή ενέργεια, ανθεκτικότερα δίκτυα και ένα σταθερό πλαίσιο που θα προστατεύει το περιβάλλον χωρίς να υπονομεύει την επιχειρηματικότητα, επιτυγχάνοντας ισορροπία ανάμεσα στην πράσινη μετάβαση και την αναπτυξιακή προοπτική.
