Σε μια διπλή εκλογική αναμέτρηση με ιδιαίτερα υψηλό πολιτικό κόστος για τον Φρίντριχ Μερτς, οι ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Τα αποτελέσματα των δύο περιφερειακών εκλογών ενδέχεται να καθορίσουν όχι μόνο τις τοπικές ισορροπίες, αλλά και το μέλλον του Γερμανού καγκελάριου στην ηγεσία της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU).
Περίπου 2,5 εκατομμύρια πολίτες έχουν δικαίωμα ψήφου στη γερμανική πρωτεύουσα, ενώ σχεδόν 1,3 εκατομμύρια καλούνται στις κάλπες στο βορειοανατολικό κρατίδιο. Οι κάλπες ανοίγουν στις 08:00 τοπική ώρα και κλείνουν στις 18:00, οπότε αναμένονται τα πρώτα exit polls.
Ηεν λόγω αναμέτρηση πραγματοποιείται μόλις δύο εβδομάδες μετά την εκλογική εκτίναξη της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD) στη Σαξονία-Άνχαλτ. Το κόμμα κατέγραψε εκεί το υψηλότερο ποσοστό του σε περιφερειακές εκλογές, χωρίς ωστόσο να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία. Η νέα δυναμική του εντείνει την πίεση προς το CDU και θέτει υπό αμφισβήτηση την αποτελεσματικότητα του πολιτικού «τείχους προστασίας», δηλαδή της άρνησης των υπόλοιπων κομμάτων να συνεργαστούν μαζί του.
Η CDU κινδυνεύει με ιστορική ήττα
Η δυσκολότερη μάχη για τον Μερτς δίνεται στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, όπου η CDU απειλείται με τη χειρότερη επίδοσή της στην ιστορία του κρατιδίου. Δημοσκόπηση της Forschungsgruppe Wahlen τοποθετεί το κόμμα μόλις στο 6%, οριακά πάνω από το εκλογικό όριο του 5%.
Εάν η CDU δεν καταφέρει να εισέλθει στο τοπικό κοινοβούλιο, θα πρόκειται για πρωτοφανές πλήγμα στη μεταπολεμική πορεία της. Το αποτέλεσμα θα χρεωθεί αναπόφευκτα στον Φρίντριχ Μερτς, καθώς στελέχη του κόμματος αποδίδουν ήδη τη χαμηλή απήχηση των Χριστιανοδημοκρατών στην αδυναμία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την οικονομική στασιμότητα και την ακρίβεια.
Στο ίδιο κρατίδιο, το SPD της δημοφιλούς πρωθυπουργού Μανουέλα Σβέζιγκ εμφανίζεται στο 37%, έναντι 36% της AfD. Η Αριστερά ακολουθεί με 9%, ενώ οι Πράσινοι κινούνται στο 5%, ακριβώς στο όριο εισόδου στο κοινοβούλιο. Τα ποσοστά αυτά αφήνουν ανοιχτή τη συζήτηση για δύσκολες κυβερνητικές συνεργασίες.
«Μάχη» ανάμεσα σε Αριστερά και CDU στο Βερολίνο
Στο Βερολίνο, η CDU δίνει μάχη για να διατηρήσει τον έλεγχο του δημαρχιακού θώκου, όμως η Αριστερά έχει περάσει μπροστά στις τελευταίες μετρήσεις. Η δημοσκόπηση της Forschungsgruppe Wahlen δίνει 22% στην Αριστερά και 20% στους Χριστιανοδημοκράτες.
Η AfD καταγράφει ισχυρή άνοδο και βρίσκεται στο 18%, ενώ οι Πράσινοι συγκεντρώνουν 15% και το SPD 12%. Το BSW περιορίζεται στο 4% και κινδυνεύει να μείνει εκτός τοπικού κοινοβουλίου.
Η προεκλογική συζήτηση στην πρωτεύουσα κυριαρχήθηκε από το στεγαστικό πρόβλημα και τη μεγάλη άνοδο των ενοικίων. Περίπου το 85% των νοικοκυριών του Βερολίνου κατοικεί σε μισθωμένη κατοικία, ενώ οι ζητούμενες τιμές των ενοικίων έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από το 2014. Καμία πιθανή συνεργασία δύο κομμάτων δεν φαίνεται να εξασφαλίζει πλειοψηφία, με αποτέλεσμα να θεωρούνται πιθανότεροι οι τρικομματικοί συνασπισμοί.
Η CDU κατεβαίνει στις εκλογές με επικεφαλής τον Στέφαν Έβερς, μετά την απόφαση του Κάι Βέγκνερ να μην είναι ξανά υποψήφιος. Ο Έβερς έκανε λόγο για ένα εκλογικό «φωτοφίνις» και για «μια εκλογή κατεύθυνσης, στην οποία πραγματικά κάθε ψήφος μετράει».
Η οικονομία και η ακρίβεια πιέζουν τον Μερτς
Ο Φρίντριχ Μερτς εξελέγη με την υπόσχεση ότι θα επανέφερε τη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης σε αναπτυξιακή τροχιά. Ωστόσο, η στασιμότητα, η αποβιομηχάνιση, το υψηλό κόστος ζωής και οι αντιδράσεις για τις μεταρρυθμίσεις σε συντάξεις, φορολογία και υγεία έχουν φθείρει σοβαρά την κυβέρνησή του.
Η προσωπική αποδοχή του καγκελάριου έχει υποχωρήσει, σύμφωνα με διαφορετικές μετρήσεις, ακόμη και στο 10%-14%. Παράλληλα, οι υψηλές τιμές των καυσίμων προκάλεσαν πρόσθετη δυσαρέσκεια, ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές όπου οι κάτοικοι εξαρτώνται από το αυτοκίνητο.
Λίγο πριν από τις κάλπες, η κυβέρνηση ανακοίνωσε πακέτο ελάφρυνσης με μειώσεις φόρων στη βενζίνη και το ντίζελ. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το γερμανικό δίκτυο ARD, το 59% των ψηφοφόρων στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και το 53% στο Βερολίνο εκτιμούν ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αξίζει μια εκλογική «προειδοποίηση».
Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα
Ο Μερτς απορρίπτει τις πιέσεις για αποχώρηση και δηλώνει αποφασισμένος να συνεχίσει. «Εμείς ως κυβέρνηση εκλεγήκαμε για τέσσερα χρόνια, εγώ εκλέχθηκα για τέσσερα χρόνια. Και θέλω να αξιοποιήσω αυτά τα τέσσερα χρόνια για να οδηγήσω τη χώρα έξω από αυτή τη δύσκολη περίοδο», ανέφερε.
Η ηγεσία της CDU έχει προγραμματίσει συνεδρίαση μετά το κλείσιμο της κάλπης, προκειμένου να αξιολογήσει τα αποτελέσματα. Ο Μερτς ακύρωσε μάλιστα την προγραμματισμένη παρουσία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, καθώς, όπως ανέφερε κυβερνητικός αξιωματούχος, «η παρουσία του είναι απαραίτητη στο Βερολίνο».
Κορυφαία στελέχη της CDU εξακολουθούν να τον στηρίζουν δημόσια. Ο πρώην πρόεδρος του κόμματος Άρμιν Λάσετ δήλωσε ότι «πρέπει να συμβούν πάρα πολλά για να ανατραπεί ένας καγκελάριος», προσθέτοντας ότι η σχετική συζήτηση αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο τον Μερτς.
Παρά τις δηλώσεις στήριξης, μια βαριά ήττα της CDU και στα δύο κρατίδια θα ανοίξει νέο κύκλο εσωκομματικής αμφισβήτησης. Η εκλογική Κυριακή δεν κρίνει τυπικά την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, μπορεί όμως να αποδειχθεί καθοριστική για την πολιτική αντοχή του καγκελάριου και για την πορεία της Γερμανίας προς τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029.
