Το μάθατε; Η Ελλάδα κήρυξε επιστράτευση. Το πληροφορήθηκε πρώτο το Facebook, το επιβεβαίωσε το TikTok και το σχολίασαν με το… γνωστό κύρος ειδικού στρατιωτικού αναλυτή χιλιάδες ανώνυμοι λογαριασμοί. Το μόνο που έλειπε ήταν η ίδια η επιστράτευση.
Η σπίθα άναψε από την ώρα που τις τελευταίες ημέρες χιλιάδες έφεδροι βρήκαν στο κινητό ή στο email τους ειδοποίηση ότι στην προσωπική τους θυρίδα στο gov.gr τους περίμενε ένα Ειδικό Φύλλο Πορείας. Ήταν η Διεύθυνση Επιστράτευσης του ΓΕΣ που έχει στείλει περίπου 100.000 SMS και e-mail, που παρέπεμπαν στη θυρίδα όπου θα φτάνουν στο εξής ενημερώσεις, προσκλήσεις και επιστρατευτικά έγγραφα.
Για τον στρατό ήταν απλώς μια κίνηση εκσυγχρονισμού. Επιβεβαιώθηκε και επισήμως το εξής: Ότι πράγματι στέλνονται αυτήν την περίοδο χιλιάδες Ειδικά Φύλλα Πορείας (ΕΦΠ) σε εφέδρους, αλλά πρόκειται απλά για μια διαδικασία επικαιροποίησης της επιστρατευτικής κατάστασής τους, η οποία πραγματοποιείται λόγω των ορίων ηλικίας που προβλέπονται από τον νόμο για τους έφεδρους, καθώς και αλλαγών στους τόπους διαμονής τους, για προσωπικούς / οικογενειακούς ή επαγγελματικούς λόγους. Για τους παραλήπτες ήταν ένα κείμενο με όρους που δεν είχαν ξανακούσει. Πολλοί είχαν να έρθουν σε επαφή με τις Ένοπλες Δυνάμεις εδώ και πολλά χρόνια. Λέξεις όπως «Στρατιωτικός Αριθμός», «Επιστρατεύουσα Αρχή» και «Φύλλο Πορείας» τους προκάλεσαν εύλογη ανησυχία. Η φράση «Επιστρατεύουσα Αρχή», σε SMS από το gov.gr αρκούσε για να ξεκινήσει ο πανικός. Και αυτό ήταν το καινούργιο στοιχείο της επικαιροποίησης των στοιχείων, ότι έγινε μέσω της πλατφόρμας gov.gr.
Η γέννηση μιας «πραγματικότητας»
Ό,τι ακολούθησε είναι γνωστό σε όποιον παρακολουθεί πώς κυκλοφορεί η πληροφορία σήμερα. Χρήστες άρχισαν να ανεβάζουν τα φύλλα πορείας τους στα social media, κάποιοι με όλα τα στοιχεία τους εκτεθειμένα. Κάθε ανάρτηση λειτουργούσε ως «αποδεικτικό». Κάθε σχόλιο πρoσέθετε και από ένα κομμάτι στο παζλ. Κάποιος θυμόταν τις εντάσεις στο Αιγαίο, κάποιος άλλος τον πόλεμο στην Ουκρανία, ένας τρίτος τη «σιωπή των ΜΜΕ», ένας τέταρτος έστησε σενάριο με την Ελλάδα να εφαρμόζει πιστά εντολές από την πρεσβεία των ΗΠΑ λόγω της συνεχιζόμενης κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ένας πέμπτος ανακάλυψε πληροφορίες «από μέσα» και έγραφε ότι η επιστράτευση αφορά τα σχέδια του Μητσοτάκη για να εξοικονομήσει φτηνότερες τιμές στα καύσιμα, στέλνοντας πλοία με Έλληνες εφέδρους στα Στενά του Ορμούζ. Μέσα σε λίγες ώρες το αφήγημα είχε σχηματιστεί: Κάτι ετοιμάζεται και δεν μας το λένε. Το ντελίριο και ο πανικός δεν άργησαν.
Ο «στρατός των ανωνύμων» φόρεσε τα χακί του, άρπαξε τα πληκτρολόγια και όρμησε. Τα έγγραφα ήταν γνήσια και ο αποστολέας επίσημος. Άρα; «Πάμε για πόλεμο», «θα γινόταν αργά ή γρήγορα με την κυβέρνηση που μισεί τη Μόσχα», «σιγά μη μας άφηναν οι Αμερικάνοι έξω από τα πολεμικά τους σχέδια», «όσο στηρίζουμε την Ουκρανία, δεν ξέρουμε τι μας ξημερώνει» και ένας Θεός ξέρει τι άλλο γράφτηκε…
Ποια ήταν τα δύο πραγματικά πατήματα; Το πρώτο ήταν τα χρώματα. Πολλοί χρήστες ανέφεραν ότι το ΕΦΠ τους είχε αλλάξει από πράσινο σε λευκό, αλλαγή που είναι συνηθισμένη για ορισμένες ειδικότητες. Αυτό διαβάστηκε ως «αναδιάταξη δυνάμεων». Το δεύτερο ήταν η ηλικία. Με τον ν. 5265/2026 οι οπλίτες παραμένουν πλέον στην εφεδρεία μέχρι τα 60 τους χρόνια. Για τους μόνιμους υπαξιωματικούς το όριο είναι τα 65 και για τους αξιωματικούς τα 68. Όταν ένας πενηντάρης, που θεωρούσε τον στρατό απλή… ανάμνηση, βρίσκει στο κινητό του έγγραφο της «Επιστρατεύουσας Αρχής», δεν ήθελε πολύ να ανοίξει τον υπολογιστή του και να πετάξει στο… cloud.
Και η αλήθεια, τώρα. Το Ειδικό Φύλλο Πορείας, όπως ισχύει εδώ και δεκαετίες, δεν διατάσσει κανέναν να παρουσιαστεί. Καθορίζει την επιστρατευτική κατάσταση του εφέδρου και τη μονάδα ή τη διαδικασία που θα ακολουθήσει αν κάποτε κληθεί. Κατά την επίσημη περιγραφή του ΓΕΣ, το πράσινο ΕΦΠ σημαίνει τοποθέτηση σε συγκεκριμένη μονάδα, συνήθως σε καθήκοντα που αντιστοιχούν στη στρατιωτική εκπαίδευση του εφέδρου. Το λευκό σημαίνει αναμονή για μελλοντική τοποθέτηση, ανάλογα με τις ανάγκες. Αυτό γίνεται πάρα πολλά χρόνια τώρα, αλλά με το ταχυδρομείο…
Σύμφωνα με το Πεντάγωνο, τα μηνύματα αφορούν την επικαιροποίηση της επιστρατευτικής κατάστασης των πολιτών, στο πλαίσιο της αναμόρφωσης της εφεδρείας μέσω της ψηφιακής επικοινωνίας και τεχνολογίας.
Η διάψευση σε όλα αυτά τα σενάρια για τη συγκεκριμένη διαδικασία που αναμένεται να διαρκέσει μέχρι τον Νοέμβριο ήρθε όχι επισήμως, αλλά μέσω «πηγών». Ούτε πόλεμος ούτε επιστράτευση. Αυτή ήταν και η απάντηση των στρατιωτικών αρχών στα συχνά ερωτήματα των πολιτών. Η διάψευση ήταν σαφής, και αφού οι φήμες και οι ψηφιακές… αρβύλες πηγαινοέρχονταν με βήμα ταχύ…
Επιστράτευση δεν έγινε. Έγινε όμως μια καλή γενική άσκηση: Επιστράτευση της καχυποψίας, της συνωμοσιολογίας, της βιασύνης και της ανάγκης πολλών να πείσουν πρώτα απ’ όλα τους ίδιους τους εαυτούς τους ότι είναι οι μόνοι που ξέρουν την αλήθεια. Όχι όποια κι όποια. Την αλήθεια, την κανονική, την ορθόδοξη…
