Φλέγεται το Ιράν: πάνω από 217 νεκροί διαδηλωτές - Πληροφορίες για παραίτηση του προέδρου της χώρας
ΑΠΕ/ΜΠΕ/ΕΡΑ/OLIVIER HOSLET

Η κλιμάκωση των διαδηλώσεων και η βίαιη απάντηση του καθεστώτος βυθίζουν το Ιράν σε πρωτοφανή κρίση.

Οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν σε πολλές περιοχές ανοίγοντας πυρ κατά των διαδηλωτών. Την ίδια στιγμή, μετά τον εμπρησμό κατοικίας που αποδίδεται στον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, κυκλοφορούν ανεπιβεβαίωτες αναφορές ότι ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υπέβαλε παραίτηση.

Γιατρός στην Τεχεράνη δήλωσε στο περιοδικό TIME, υπό ανωνυμία, ότι μόλις έξι νοσοκομεία της πρωτεύουσας έχουν καταγράψει τουλάχιστον 217 νεκρούς διαδηλωτές, «οι περισσότεροι από πραγματικά πυρά».

Εάν επιβεβαιωθεί, πρόκειται για σκληρή καταστολή που είχε προαναγγελθεί από το σχεδόν πλήρες μπλακάουτ σε διαδίκτυο και τηλεπικοινωνίες από το βράδυ της Πέμπτης.

Παράλληλα, συνιστά άμεση πρόκληση προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε προειδοποιήσει ότι το καθεστώς θα «πληρώσει ακριβά» αν σκοτωθούν διαδηλωτές από τις 28 Δεκεμβρίου.

Σύμφωνα με τον εν λόγω  γιατρό, οι Αρχές απομάκρυναν πτώματα από τα νοσοκομεία την Παρασκευή (9/1). Οι περισσότεροι νεκροί ήταν νέοι, ανάμεσά τους και αρκετοί που σκοτώθηκαν έξω από αστυνομικό τμήμα στη βόρεια Τεχεράνη, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ με πολυβόλα και οι διαδηλωτές «έπεσαν επιτόπου». Ακτιβιστές ανέφεραν ότι τουλάχιστον 30 άτομα πυροβολήθηκαν σε εκείνο το περιστατικό.

Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μιλούν για χαμηλότερο αριθμό θυμάτων λόγω διαφορετικών μεθόδων καταγραφής. Το Human Rights Activist News Agency, που μετρά μόνο ταυτοποιημένα θύματα, κατέγραψε τουλάχιστον 63 νεκρούς από την έναρξη των διαδηλώσεων, εκ των οποίων 49 άμαχοι.

Παρά τους κινδύνους, πολλοί διαδηλωτές επιμένουν ότι δεν έχουν πλέον τίποτα να χάσουν.

«Η ελπίδα μας είναι στον Τραμπ», είπε Κούρδος διαδηλωτής, ζητώντας να συμβεί στο Ιράν ό,τι και στη Βενεζουέλα. Το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει η στάση των ίδιων των δυνάμεων ασφαλείας, καθώς όλο και περισσότεροι απλοί αστυνομικοί και μέλη παραστρατιωτικών σωμάτων φέρονται απρόθυμοι να συμμετάσχουν σε αιματηρή καταστολή.

Αλί Χαμενεΐ: Η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει απέναντι σε βανδάλους

Το καθεστώς σκληραίνει τη ρητορική του με τον Αλί Χαμενεΐ να δηλώνει ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει απέναντι σε «βανδάλους», κατηγορώντας τους διαδηλωτές ότι επιδιώκουν να «ευχαριστήσουν» τον Τραμπ. Ο εισαγγελέας της Τεχεράνης προειδοποίησε ακόμη και για θανατική ποινή, ενώ αξιωματούχος των Φρουρών της Επανάστασης είπε στην κρατική τηλεόραση: «Αν σας χτυπήσει μια σφαίρα, μην παραπονιέστε».

Από την οικονομία στην αμφισβήτηση του καθεστώτος

Οι κινητοποιήσεις στο Ιράν που πλέον καλύπτουν και τις 31 επαρχίες, ξεκίνησαν ως αντίδραση στην καταρρέουσα οικονομία, αλλά εξελίχθηκαν σε ανοιχτή αμφισβήτηση του αυταρχικού ισλαμικού καθεστώτος που κυβερνά τη χώρα των περίπου 92 εκατ. κατοίκων από το 1979. Παρά τον κυρίως ειρηνικό χαρακτήρα με συνθήματα όπως «Ελευθερία» και «Θάνατος στον Δικτάτορα», καταγράφηκαν και βανδαλισμοί σε κυβερνητικά κτίρια.

Κεντρικός άξονας είναι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η αξιοπρέπεια των γυναικών. Εμβληματική έγινε η εικόνα νεαρής διαδηλώτριας χωρίς μαντήλα που καίει φωτογραφία του Χαμενεΐ ενώ ανάβει τσιγάρο.

Σύγχυση στις δυνάμεις ασφαλείας

Στις πρώτες 11 ημέρες επικρατούσε αβεβαιότητα στο Ιράν για τη στάση του καθεστώτος. Αστυνομικός σε κουρδική πόλη του βορειοδυτικού Ιράν μίλησε για πλήρη σύγχυση και φόβο λέγοντας «Υπάρχει χάος παντού, στην πόλη, στα σπίτια, στους δρόμους και μέσα στην αστυνομία». Πολλοί, πρόσθεσε, πιστεύουν ότι «το καθεστώς καταρρέει».

Αναλυτές εκτιμούν ότι, καθώς οι διαδηλώσεις έχουν ως πυρήνα μεσαία κοινωνικά στρώματα, το καθεστώς βλέπει υπαρξιακή απειλή και θα καταφύγει σε ωμή βία. Την ίδια ώρα, η χώρα δοκιμάζεται από κυρώσεις, ελλείψεις νερού, διακοπές ρεύματος και τις συνέπειες της σύγκρουσης με το Ισραήλ και των πληγμάτων στο πυρηνικό πρόγραμμα.

Σε αντίθεση με το 2022, οι τωρινές κινητοποιήσεις ξεκίνησαν από εμπόρους και εξαπλώθηκαν σε εργατικές περιοχές – ομάδες που το καθεστώς διστάζει να χτυπήσει ανοιχτά. Παρ’ όλα αυτά, ήδη παρατηρείται σκληρή αντιμετώπιση σε ορισμένες ζώνες.

Παράλληλα, το πολιτικό σύστημα εμφανίζεται διχασμένο. Ο εκλεγμένος πρόεδρος κρατά ηπιότερη γραμμή, ενώ το υπουργικό συμβούλιο στηρίζει την καταστολή, επικαλούμενο ξένη εμπλοκή. Συγχρόνως, η κυβέρνηση επιχειρεί να κερδίσει χρόνο με οικονομικά μέτρα και επαφές με τη Δύση.

Διαβάστε σχετικά

Διαβάστε περισσότερα για

ΚΟΣΜΟΣ