Με εκτεταμένο σχέδιο μετασχηματισμού, που «παντρεύει» την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων με τη βαθιά αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος, το υπουργείο Οικονομικών εισέρχεται στο 2026.
Με το φιλόδοξο πακέτο μεταρρυθμίσεων, το ΥΠΟΙΚ ξεκινά το 2026 επενδύοντας αφενός στην αποδοτικότητα του ιδιωτικού τομέα και αφετέρου στην ενίσχυση του ρόλου του κράτους ως εγγυητή διαφάνειας και δίκαιης φορολόγησης. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός νέου οικονομικού περιβάλλοντος, φιλικού στις επενδύσεις αλλά και αποτελεσματικού στη συλλογή και κατανομή των φόρων.
Σύμφωνα με το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής, το 2026 προδιαγράφεται ως χρονιά-ορόσημο για τη μετεξέλιξη της Ελληνικής Εταιρίας Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ) σε δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο τύπου Sovereign Wealth Fund. Στόχος είναι η ουσιαστική αναβάθμιση και μεγιστοποίηση της αξίας της δημόσιας περιουσίας, η οποία υπερβαίνει τα 5,5 δισ. ευρώ, μέσα από στοχευμένες επενδύσεις, τον επιχειρησιακό μετασχηματισμό των θυγατρικών και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η υλοποίηση επενδυτικών δράσεων μέσω του Επενδυτικού Ταμείου Καινοτομίας και Υποδομών, η επιτάχυνση των αλλαγών στις θυγατρικές εταιρίες του Υπερταμείου, η αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων και η προκήρυξη νέων έργων στρατηγικού χαρακτήρα.
Στον τομέα των συμβάσεων παραχώρησης, μετά την ολοκλήρωση το 2025 των διαδικασιών για την Εγνατία Οδό και το τμήμα Χανιά–Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), για το 2026 δρομολογούνται έξι βασικές παρεμβάσεις:
- η έναρξη της διαδικασίας αξιοποίησης των πρώτων 1.000 ακινήτων από το σύνολο των περίπου 36.000 που ανήκουν στην Εταιρία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ),
- η οριστική ανάδειξη αναδόχου για το Αεροδρόμιο Καλαμάτας,
- η ολοκλήρωση των διαγωνιστικών διαδικασιών για τους λιμένες κρουαζιέρας της Καβάλας και του Κατάκολου,
- η υπογραφή της σύμβασης παραχώρησης για τον Οργανισμό Λιμένος Λαυρίου,
- η καταβολή του προβλεπόμενου τιμήματος και η έναρξη της παραχώρησης των μαρινών Αργοστολίου και Πύλου,
- η είσοδος στρατηγικού επενδυτή στην Ελληνικές Αλυκές Α.Ε.
Παράλληλα, μέσω του Υπερταμείου προωθούνται έργα εμβληματικής σημασίας που αφορούν τόσο την αξιοποίηση και βιώσιμη αναβάθμιση του αστικού χώρου (όπως η ανάπλαση της ΔΕΘ–Helexpo και το Κυβερνητικό Πάρκο «Ανδρέας Λεντάκης»), όσο και κρίσιμες παρεμβάσεις σε υποδομές, μεταξύ των οποίων η ανακαίνιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών και η ανάπτυξη κέντρων εφοδιαστικής αλυσίδας (logistics parks) στην Αττική (Φυλή) και στη Θεσσαλονίκη (στρατόπεδο Γκόνου).
Καταπολέμηση φοροδιαφυγής
Το 2026 αναμένεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές τόσο στη διαδικασία είσπραξης των φορολογικών εσόδων όσο και στον έλεγχο των δημόσιων δαπανών. Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν το 2025 καταδεικνύουν εντυπωσιακή πρόοδο στον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Συγκεκριμένα, το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» μειώθηκε από 24% το 2019 σε επίπεδα κάτω του 11,4% το 2023, ενώ σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενδέχεται να έχει ήδη υποχωρήσει κάτω από το 10%.
Η εν λόγω μείωση, που ξεπερνά το 55% μέσα σε λίγα χρόνια, φέρνει τη χώρα πολύ κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (9,5% το 2023). Η περαιτέρω σύγκλιση αναμένεται να αποφέρει πρόσθετα έσοδα δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για κοινωνικές παρεμβάσεις, επενδυτικά προγράμματα ή ελαφρύνσεις για τους συνεπείς φορολογούμενους.
Κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή το 2026 θα διαδραματίσει η δημιουργία του ψηφιακού Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) της ΑΑΔΕ. Πρόκειται για ένα ενιαίο πληροφοριακό σύστημα που θα συγκεντρώνει όλα τα διαθέσιμα δεδομένα για τα ακίνητα της χώρας, αποκλειστικά για φορολογικούς σκοπούς.
Μέσω της διασύνδεσης των βάσεων δεδομένων της ΑΑΔΕ με το Εθνικό Κτηματολόγιο, θα επιτυγχάνεται η ολοκληρωμένη αποτύπωση στοιχείων όπως το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η χρήση και η κατάσταση κάθε ακινήτου, δημιουργώντας έναν πλήρη ψηφιακό φάκελο. Η πρωτοβουλία αυτή ενισχύει τη διαφάνεια, βελτιώνει την ακρίβεια των στοιχείων και απλοποιεί τις συναλλαγές στην αγορά ακινήτων, ενώ παράλληλα επιτρέπει τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας και των μεταβολών της από ένα και μοναδικό σημείο.
Ταυτόχρονα, εντός του 2026 ολοκληρώνονται οι επενδύσεις της ΑΑΔΕ που αφορούν την πλήρη ψηφιοποίηση των φορολογικών ελέγχων.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται:
- η ανάπτυξη ενός σύγχρονου συστήματος Business Intelligence, με ισχυρή υποδομή δεδομένων και ενσωμάτωση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο θα ενισχύσει τις δυνατότητες ανάλυσης, πρόβλεψης και εξαγωγής χρήσιμων συμπερασμάτων, τόσο για τη βελτίωση της εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων όσο και για την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης,
- η αντικατάσταση του υφιστάμενου συστήματος e-send, ώστε να καταστεί δυνατή η παρακολούθηση των συναλλαγών των ταμειακών μηχανών σε πραγματικό χρόνο και η άμεση διαβίβασή τους στο myDATA,
- η παράδοση, εντός του δεύτερου τριμήνου του 2026, του συστήματος ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης εμπορευμάτων, το οποίο θα ελέγχει επαγγελματικά οχήματα και εμπορευματοκιβώτια κατά την είσοδο και κυκλοφορία τους στη χώρα, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη στόχευση των τελωνειακών ελέγχων, την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου και τη μείωση της παραοικονομίας.
Σε επίπεδο νομοθεσίας, μετά τη μεταρρύθμιση της φορολογίας των φυσικών προσώπων, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προωθεί την εισαγωγή του πλαισίου «group taxation» για τη φορολόγηση των επιχειρηματικών ομίλων. Με το νέο αυτό καθεστώς, οι επιχειρήσεις θα αντιμετωπίζονται φορολογικά ως ενιαία οικονομική οντότητα και όχι ως μεμονωμένες εταιρίες, δίνοντας τη δυνατότητα υποβολής ενιαίας φορολογικής δήλωσης. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο σταθερού, προβλέψιμου και ανταγωνιστικού φορολογικού περιβάλλοντος που περιορίζει την αβεβαιότητα, εξορθολογίζει τη φορολογική επιβάρυνση και ενισχύει τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
Έλεγχος των δημοσίων δαπανών
Στον τομέα του ελέγχου των κρατικών δαπανών, προωθείται, μεταξύ άλλων, το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων. Το Μητρώο θεσμοθετήθηκε το 2025 (ν. 5217/2025) με σκοπό την πλήρη και ενιαία καταγραφή των παροχών και ενισχύσεων που χορηγεί το Δημόσιο σε φυσικά πρόσωπα, προσφέροντας μια συνολική εικόνα της δημοσιονομικής πολιτικής.
Η πιλοτική λειτουργία του Μητρώου προβλέπεται να ξεκινήσει έως τον Ιούνιο του 2026 και στο αρχικό στάδιο θα ενσωματώνονται παροχές του ΟΠΕΚΑ, επιλεγμένες ενισχύσεις της ΔΥΠΑ, το επίδομα θέρμανσης καθώς και τα vouchers για βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Παράλληλα, για το 2026 σχεδιάζεται η ανάπτυξη εργαλείου επιχειρησιακής ευφυΐας από τη Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής, το οποίο θα παράγει συγκεντρωτικές αναφορές και θα αποτελέσει τη βάση για την πλήρη επιχειρησιακή ωρίμανση και αξιοποίηση του Μητρώου Παροχών στο μέλλον.
