Ο πρώην πρόεδρος του Κοσόβου και άλλοτε ηγετικό στέλεχος του UÇK κρίθηκε ένοχος για ανθρωποκτονία, βασανιστήρια, σκληρή μεταχείριση και αυθαίρετη κράτηση.
Σε 25 χρόνια κάθειρξη για εγκλήματα πολέμου καταδικάστηκε ο πρώην πρόεδρος του Κοσόβου και άλλοτε ηγετικό στέλεχος του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου (UÇK), Χασίμ Θάτσι, από το Ειδικό Δικαστήριο για το Κόσοβο στη Χάγη.
Ο Θάτσι κρίθηκε ένοχος για ανθρωποκτονία, βασανιστήρια, σκληρή μεταχείριση και αυθαίρετη κράτηση, έπειτα από μια πολύχρονη δικαστική διαδικασία για εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου.
Ο πρώην πρόεδρος του Κοσόβου δικάστηκε μαζί με ακόμη τρία πρώην υψηλόβαθμα στελέχη του UÇK, τους Jakup Krasniqi, Rexhep Selimi και Kadri Veseli. Και οι τέσσερις είχαν δηλώσει αθώοι, ενώ οι εισαγγελείς είχαν ζητήσει την επιβολή ποινής κάθειρξης 45 ετών για καθέναν από τους κατηγορουμένους.
Κατά την ανακοίνωση της απόφασης, ο Θάτσι, ντυμένος με κοστούμι και γραβάτα, παρέμεινε σιωπηλός ενώ ο προεδρεύων δικαστής Τσαρλς Σμιθ ανέγνωσε την ετυμηγορία.
Η υπερασπιστική γραμμή του Θάτσι
Ο Θάτσι είχε απορρίψει τις κατηγορίες σε όλη τη διάρκεια της δίκης, υποστηρίζοντας ότι ο αγώνας του UÇK είχε ως στόχο την απελευθέρωση του Κοσσυφοπεδίου.
«Σε όλη μου τη ζωή στάθηκα στο πλευρό του λαού του Κοσσυφοπεδίου υπερασπιζόμενος την ελευθερία, τη ζωή και την αξιοπρέπεια», είχε δηλώσει ενώπιον των δικαστών τον περασμένο Φεβρουάριο, κατά την ολοκλήρωση της δίκης.
Οι συνήγοροι των κατηγορουμένων υποστήριξαν επίσης ότι ο UÇK δεν διέθετε τόσο αυστηρή και συγκεντρωτική ιεραρχική δομή ώστε τα ανώτερα στελέχη του να μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνα για εγκλήματα που διέπραξαν επιμέρους μαχητές.
Οι εισαγγελείς, από την πλευρά τους, επιχείρησαν να διαχωρίσουν τον αγώνα για την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου από την ποινική ευθύνη των συγκεκριμένων προσώπων που κάθισαν στο εδώλιο.
Χιλιάδες υποστηρικτές περίμεναν την αθώωσή του
Η ετυμηγορία αναμενόταν με ιδιαίτερη ένταση στο Κόσοβο, όπου ο Θάτσι εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρό συμβολικό και πολιτικό αποτύπωμα λόγω του ρόλου του στον πόλεμο και στην πορεία προς την ανεξαρτησία.
Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην Πρίστινα για να παρακολουθήσουν σε ζωντανή μετάδοση την ανακοίνωση της απόφασης, ενώ τις προηγούμενες ημέρες είχαν πραγματοποιηθεί μεγάλες συγκεντρώσεις με αίτημα την αθώωση των πρώην στελεχών του UÇK.
Σε πόλεις του Κοσόβου είχαν τοποθετηθεί ακόμη και ρολόγια αντίστροφης μέτρησης έως την ανακοίνωση της ετυμηγορίας, καθώς αρκετοί υποστηρικτές των κατηγορουμένων ανέμεναν την απαλλαγή και την επιστροφή τους στη χώρα.
Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου Άλμπιν Κούρτι, πριν από την απόφαση, είχε επαναλάβει ότι ο πόλεμος του UÇK ήταν «ένας πόλεμος απελευθέρωσης», εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι οι πρώην ηγέτες του θα επέστρεφαν ελεύθεροι στις οικογένειές τους.
Τα εγκλήματα που εξέτασε το δικαστήριο
Η υπόθεση αφορούσε εγκλήματα σε βάρος κρατουμένων σε εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούσε ο UÇK στο Κοσσυφοπέδιο και στη γειτονική Αλβανία, καθώς και δολοφονίες Σέρβων, Αλβανών και Ρομά αμάχων.
Το κατηγορητήριο κάλυπτε την περίοδο του πολέμου και το αμέσως επόμενο διάστημα, όταν η περιοχή βρισκόταν σε συνθήκες έντονης πολιτικής και εθνοτικής σύγκρουσης. Ο πόλεμος του Κοσσυφοπεδίου κόστισε τη ζωή σε περίπου 13.000 ανθρώπους.
Το Ειδικό Δικαστήριο για το Κόσοβο εδρεύει στη Χάγη, αλλά δημιουργήθηκε βάσει της νομοθεσίας του Κοσόβου για να εξετάσει εγκλήματα που αποδίδονται σε μέλη του UÇK. Η σύστασή του ακολούθησε προηγούμενες προσπάθειες διερεύνησης αντίστοιχων υποθέσεων, οι οποίες είχαν αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες, μεταξύ άλλων λόγω καταγγελιών για εκφοβισμό μαρτύρων.
Το δικαστήριο παραμένει ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο στο Κόσοβο, όπου επικριτές του υποστηρίζουν ότι η λειτουργία του εστιάζει δυσανάλογα στα εγκλήματα του UÇK και αμφισβητούν τη χρήση στοιχείων που προέρχονται από το Βελιγράδι.
Από τον UÇK στην προεδρία του Κοσόβου
Ο Χασίμ Θάτσι υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του UÇK και μετά το τέλος του πολέμου εξελίχθηκε σε κεντρικό παράγοντα της πολιτικής ζωής του Κοσόβου.
Διετέλεσε πρωθυπουργός και πρόεδρος του Κοσόβου, ενώ είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του το 2008.
Το 2020 παραιτήθηκε από την προεδρία μετά την επιβεβαίωση του κατηγορητηρίου σε βάρος του και παραδόθηκε στο Ειδικό Δικαστήριο. Έκτοτε παρέμενε κρατούμενος στη Χάγη.
Για τον Θάτσι παραμένει ανοιχτό και δεύτερο δικαστικό μέτωπο, καθώς αντιμετωπίζει ξεχωριστές κατηγορίες για παρεμπόδιση της δικαιοσύνης.
