Επτά φορολογικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις θα αποτυπωθούν το 2027, με μεγαλύτερο όφελος για όσους επιβαρύνονταν από τις προσαυξήσεις του τεκμαρτού εισοδήματος.
Η καταγραφή συναλλαγών στο myDATA δίνει πλέον στη φορολογική διοίκηση περισσότερα στοιχεία για τα πραγματικά έσοδα. Έτσι, η κυβέρνηση προχωρά σε μειώσεις, χωρίς να έχει αποφασίσει ακόμη την πλήρη κατάργηση των τεκμηρίων.
Κέρδη για 9 στους 10
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση δύο προσαυξήσεων του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες. Η πρώτη συνδέεται με το 10% της συνολικής μισθοδοσίας μιας επιχείρησης. Η δεύτερη υπολογίζεται με βάση το 5% του κύκλου εργασιών, όταν αυτός ξεπερνά τον μέσο όρο του αντίστοιχου κλάδου, βάσει ΚΑΔ.
Σύμφωνα με τα παραδείγματα που έχουν παρουσιαστεί, σε ορισμένες περιπτώσεις ο ετήσιος φόρος μπορεί να υποχωρήσει από περίπου 5.500 ευρώ σε 1.500 ευρώ. Το όφελος αφορά επαγγελματίες που διαβιβάζουν τα στοιχεία τους στο myDATA και δεν έχει διαπιστωθεί φορολογική παράβαση έπειτα από έλεγχο. Ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς εκτίμησε ότι «πάνω από το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών καλύπτει τα κριτήρια».
Η κυβέρνηση συνδέει τις διορθώσεις στα τεκμήρια με την καλύτερη εικόνα που αποκτά για τα εισοδήματα των ατομικών επιχειρήσεων. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε εξηγήσει στη ΔΕΘ ότι, όσο οι φορολογικές αρχές γνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την πραγματική οικονομική δραστηριότητα, περιορίζεται η ανάγκη για πρόσθετες τεκμαρτές επιβαρύνσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η μείωση του κενού ΦΠΑ από 24% το 2019 σε 9% το 2024. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 6% και, κατά τις εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου που παρατίθενται στο δημοσίευμα, η Ελλάδα ενδέχεται να τον προσεγγίσει το 2028 ή το 2029. Η πλήρης κατάργηση των τεκμηρίων παραμένει μελλοντικό ενδεχόμενο, συνδεδεμένο με την περαιτέρω αύξηση των πραγματικά δηλωμένων εισοδημάτων.
Προς το παρόν διατηρείται το βασικό ελάχιστο τεκμήριο, το οποίο συνδέεται με τον κατώτατο μισθό και αποφέρει, σύμφωνα με τον υφυπουργό, περίπου 350–400 εκατ. ευρώ ετησίως. Στις πιθανές επόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνεται ο καθορισμός του λίγο χαμηλότερα από τον κατώτατο μισθό ή η εξέταση των αποκλίσεων σε ορίζοντα δύο ή τριών ετών, αντί ξεχωριστά για κάθε φορολογικό έτος. Πρόκειται για σενάρια, όχι για αλλαγές που έχουν ανακοινωθεί ως οριστικές.
Από τα 5.500 στα 1.500 ευρώ
Οι αλλαγές στις προσαυξήσεις εκτιμάται ότι θα ωφελήσουν περισσότερους από 155.000 επαγγελματίες. Στο παράδειγμα επιχείρησης εστίασης με 15 χρόνια λειτουργίας, πέντε εργαζομένους και ετήσια μισθοδοσία 105.000 ευρώ, η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης ξεπερνά τα 2.500 ευρώ τον χρόνο.
Ο Θάνος Πετραλιάς ανέφερε ακόμη ότι, όταν το δηλωμένο εισόδημα είναι χαμηλότερο από τον κατώτατο μισθό, ο φόρος με βάση μόνο το βασικό τεκμήριο φτάνει τα 1.440 ευρώ ετησίως. Με τις πρόσθετες επιβαρύνσεις από μισθοδοσία και τζίρο μπορούσε να ανέβει στα 2.200 ευρώ ή και περισσότερο.
Στα παραδείγματα του υπουργείου, 18.000 επαγγελματίες έχουν όφελος 1.000 ευρώ, 11.000 όφελος 1.500 ευρώ, 6.500 όφελος 2.000 ευρώ και 4.600 όφελος 2.500 ευρώ. Για άλλους 5.000, η ετήσια μείωση φτάνει τα 4.000 ευρώ. Γι’ αυτό και η πτώση από περίπου 5.500 σε 1.500 ευρώ αφορά συγκεκριμένες περιπτώσεις, όχι το σύνολο των αυτοαπασχολουμένων.
Ποιοι γλιτώνουν φόρο
Το συνολικό ποσό του φόρου εισοδήματος των αυτοαπασχολουμένων εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 570 εκατ. ευρώ το 2027, από περίπου 2 δισ. ευρώ σε 1,4–1,5 δισ. ευρώ ετησίως. Οι επτά παρεμβάσεις που παρουσιάζονται είναι οι εξής:
1. Κατάργηση προσαυξήσεων στα τεκμήρια. Οι συνεπείς επαγγελματίες απαλλάσσονται από τις πρόσθετες επιβαρύνσεις που συνδέονται με τη μισθοδοσία και τον κύκλο εργασιών.
2. Μείωση τεκμηρίων κατά 50% σε μικρούς οικισμούς. Η πρόβλεψη αφορά επαγγελματίες σε οικισμούς της περιφέρειας με πληθυσμό έως 2.200 κατοίκους.
3. Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος για εταιρείες. Η παρέμβαση αφορά νομικά πρόσωπα, όπως ΙΚΕ και ΕΠΕ.
4. Μηδενισμός φόρου για τρίτεκνους έως 20.000 ευρώ εισοδήματος. Από τους 86.927 τρίτεκνους, περίπου 34.000 είναι αυτοαπασχολούμενοι. Το ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει τα 1.800 ευρώ.
5. Μικρότερο τεκμήριο για εκμεταλλευτές ταξί. Θα υπολογίζεται με βάση το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Για συνιδιοκτησία 20%, το τεκμήριο περιορίζεται αντίστοιχα στο 20%. Ανήλικα παιδιά που αποκτούν άδεια ταξί μετά τον θάνατο γονέα εξαιρούνται πλήρως από το τεκμήριο.
6. Μείωση φόρου μέσω της νέας κλίμακας. Η κλίμακα ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2026, όμως το όφελος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, που υπολογίζεται σε 402 εκατ. ευρώ, θα φανεί στις δηλώσεις Ε1 του 2027. Για πολύτεκνους και νέους επαγγελματίες προβλέπεται μηδενικός συντελεστής, σύμφωνα με τις σχετικές προϋποθέσεις.
7. Ταχύτερες αποσβέσεις εξοπλισμού. Το κόστος μηχανημάτων και εξοπλισμού θα αποσβένεται σε έξι αντί για δέκα έτη. Ο συντελεστής απόσβεσης ορίζεται σε 10% για καθένα από τα δύο πρώτα έτη, 15% για το τρίτο και το τέταρτο και 25% για το πέμπτο και το έκτο.
