Η σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ελλάδας θα χρειαζόταν τόμους ολόκληρους για να περιγράψει την τελευταία δεκαπενταετία, όμως αν έπρεπε να συμπυκνωθεί σε μια διαδρομή, αυτή θα ήταν αναμφίβολα η πορεία του Αλέξη Τσίπρα και του κόμματος που ηγήθηκε, του ΣΥΡΙΖΑ.
Μια διαδρομή γεμάτη δύσκολες καταστάσεις , δάκρυα, αυταπάτες και μια πρωτοφανή έξαρση λαϊκισμού που ξεκίνησε από το θυμικό των πλατειών για να καταλήξει σήμερα σε μια άβολη προσπάθεια πολιτικής παρθενογένεσης.
Όλα άρχισαν τότε που η χώρα βρισκόταν στο χείλος του γκρεμού και οι πλατείες των «αγανακτισμένων» έγιναν το τέλειο σκηνικό για να στηθεί ένα αφήγημα γεμάτο εύκολες υποσχέσεις.
Ήταν η εποχή που τα μνημόνια θα καταργούνταν με ένα νόμο και ένα άρθρο, ενώ οι αγορές θα χόρευαν στους ρυθμούς των νταουλιών μας, σε μια συλλογική ψευδαίσθηση που έμελλε να κοστίσει ακριβά.
Αυτό το εκρηκτικό μείγμα οργής και ελπίδας αποδείχθηκε το ιδανικό καύσιμο για μια άνοδο που έμοιαζε με πολιτικό παραμύθι, αλλά η πραγματικότητα αποδείχθηκε πολύ πιο κυνική από τα συνθήματα.
Το οικοδόμημα εκείνης της περιόδου βασίστηκε σε μια σειρά από ουτοπικές δηλώσεις και υποσχέσεις που σήμερα ακούγονται σχεδόν σουρεαλιστικές, αλλά τότε ψηφίζονταν με ενθουσιασμό από ένα εξαπατημένο ακροατήριο.
Ποιος μπορεί να ξεχάσει το περίφημο «Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης», έναν οδηγό ανέξοδων παροχών που προέβλεπε τη δωρεάν επανασύνδεση ρεύματος, τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους και την άμεση επαναφορά του κατώτατου μισθού στα 751 ευρώ;
Ήταν η εποχή που ο ΕΝΦΙΑ χαρακτηριζόταν ως ένας «άδικος φόρος που δεν διορθώνεται, αλλά καταργείται», για να μετατραπεί λίγους μήνες μετά σε μόνιμο πυλώνα των εσόδων του κράτους.
Ακόμα και η περίφημη σεισάχθεια για τα χρέη των ιδιωτών και η προστασία της πρώτης κατοικίας με το σύνθημα «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη» αποδείχθηκαν κενά γράμματα, αφού οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί θεσμοθετήθηκαν και ξεκίνησαν επί των ημερών της διακυβέρνησης Τσίπρα.
Η υπόσχεση για κατάργηση των διοδίων και των ιδιωτικοποιήσεων μεταλλάχθηκε γρήγορα στην υπογραφή της παράδοσης των περιφερειακών αεροδρομίων και του ΟΛΠ, αποδεικνύοντας ότι η απόσταση ανάμεσα στα λόγια και τις πράξεις μετριέται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ.
Όταν η «πρώτη φορά Αριστερά» πήρε τελικά τα ηνία της χώρας το 2015, το παραμύθι άρχισε γρήγορα να ξεφτίζει κάτω από το βάρος της διεθνούς πραγματικότητας.
Το περιβόητο δημοψήφισμα, το οποίο μετατράπηκε μέσα σε μια νύχτα από ένα ηχηρό «όχι» σε ένα συμβιβαστικό «ναι», υπήρξε ίσως η πιο δραματική στιγμή αυτής της περιόδου.
Ήταν μια στιγμή που σημαδεύτηκε από πολιτικό …κλάμα, τη γελοιοποίηση της έννοιας της διαπραγμάτευσης και τη συνειδητοποίηση ότι η ρητορική των εύκολων λύσεων είχε χτυπήσει στον τοίχο της Ευρωζώνης, φέρνοντας το τρίτο και σκληρότερο μνημόνιο.
Η συνέχεια ήταν μια βίαιη προσγείωση για την Ελληνική κοινωνία και κυρίως για τη μεσαία τάξη, η οποία είδε το εισόδημά της να τσακίζεται κάτω από το βάρος μιας πρωτοφανούς φορολογικής καταιγίδας και των capital controls.
Ταυτόχρονα, το πολιτικό κλίμα δηλητηριάστηκε από μεθοδεύσεις και δικαστικές σκευωρίες που στόχευαν στην εξόντωση των πολιτικών αντιπάλων, αφήνοντας πίσω τους μια βαθιά διχασμένη χώρα.
Η πτώση δεν άργησε να έρθει, καθώς ο κόσμος κουράστηκε από τις διαψεύσεις και την αίσθηση ότι η πολιτική είχε μετατραπεί σε ένα διαρκές θέατρο εντυπώσεων, όπου το ψέμα επιστρατευόταν συχνά ως άμυνα απέναντι στην αποτυχία.
Ο τότε ΣΥΡΙΖΑ έχασε την εξουσία, αλλά το πραγματικό δράμα για το κόμμα άρχισε να ξετυλίγεται μετά τη νέα συντριπτική ήττα και την αποχώρηση του κεντρικού προσώπου από την πρώτη γραμμή.
Και κάπου εκεί, μέσα στο χάος της διάλυσης του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ, αρχίζει να εξυφαίνεται το επόμενο κεφάλαιο της προσωπικής στρατηγικής του πρώην πρωθυπουργού.
Ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να λειτουργεί με την ακλόνητη πεποίθηση ότι στην πολιτική τα πάντα ξεχνιούνται και ότι ο χρόνος είναι ο καλύτερος παραγραφέας των λαθών, όσο μεγάλα κι αν είναι αυτά.
Παρακολουθώντας την κατάρρευση του δικού του δημιουργήματος, επιχειρεί ένα συστηματικό και ακριβοπληρωμένο rebranding μέσω ινστιτούτων και διεθνών επαφών, εμφανιζόμενος πλέον ως ένας σοφός, ώριμος και αριστερός πολιτικός άνδρας, μακριά από τις λαϊκίστικες ακρότητες του παρελθόντος που ο ίδιος εξέθρεψε και καθοδήγησε.
Το πιο προκλητικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής είναι η προσπάθεια να εμφανιστεί η επικείμενη επάνοδός του στο πολιτικό προσκήνιο ως μια μορφή παρθενογένεσης,- μέσω Ιθάκης - σαν να μην υπήρξε ποτέ ο ίδιος ο αρχιτέκτονας της αυταπάτης.
Ο στόχος είναι σαφής, μεθοδικός και απόλυτα κυνικός αφού θέλει να φορτωθούν όλες οι αμαρτίες, οι αποτυχίες, τα μνημόνια και οι κακές αναμνήσεις της διακυβέρνησης 2015-2019 στον σημερινό, σπαρασσόμενο ΣΥΡΙΖΑ και στους πρώην συντρόφους του που έχουν απομείνει εκεί να μαλώνουν για τα ιμάτιά του.
Χρεώνοντας τα πάντα στους άλλους, ο ίδιος επιχειρεί να πλυθεί στην κολυμβήθρα του Σιλωάμ, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως τον μόνο αλώβητο ηγέτη που μπορεί να εγγυηθεί κάτι νέο για την αριστερά, απαλλαγμένο από τα βαρίδια του παρελθόντος.
Όμως η ιστορία έχει δείξει ότι ο λαϊκισμός, ακόμα και όταν μεταμφιέζεται, δύσκολα μπορεί να κρύψει τις ρίζες του και τις πληγές που άφησε πίσω του.
