Με ποσοστά άνω του 40% στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, η «Εναλλακτική για τη Γερμανία» δείχνει να έχει ξεκάθαρο προβάδισμα ενόψει της κάλπης της 6ης Σεπτεμβρίου στο κρατίδιο της Σαξονίας-Ανχαλτ.
Γράφει η Έρση Παπαδάκη
Ο πολιτικός σεισμός που συντελείται στη Γερμανία είχε αρκετές προσεισμικές δονήσεις. Στην τελευταία ομοσπονδιακή εκλογική αναμέτρηση, αλλά και σε τοπικές εκλογές, είχαν καταγραφεί τάσεις κατάρρευσης των παραδοσιακών κομμάτων, κυρίως των Σοσιαλδημοκρατών και της Αριστεράς, η οποία κατέληξε να διαλυθεί επί της ουσίας, αλλά και ραγδαίας ανόδου της Ακροδεξιάς.
Για την ακρίβεια, της «Εναλλακτικής για τη Γερμανία» (AfD), η οποία θεωρείται φιλοναζιστικό κόμμα. Γι’ αυτό έχει ανοίξει και η συζήτηση για το αν θα πρέπει ή όχι να κηρυχθεί έκνομη από το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο.
Μια διχασμένη χώρα
Βαρόμετρο για τις εξελίξεις φαίνεται πως θα είναι η επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση στο κρατίδιο της Σαξονίας-Ανχαλτ, στην πρώην Ανατολική Γερμανία. Ο εκλογικός χάρτης δείχνει, άλλωστε, σταθερά τα τελευταία χρόνια μια διαιρετική τομή στο πολιτικό σύστημα της χώρας.
Στα ανατολικά, το AfD είναι σχεδόν παντού –με εξαίρεση το κέντρο του Βερολίνου– πρώτο κόμμα. Αυτό θεωρείται ότι αποτυπώνει κυρίως τη δυσαρέσκεια και την οικονομική δυσχέρεια που επικρατούν σε αρκετές περιοχές, σε αντίθεση με την ανάπτυξη που καταγράφεται στα κρατίδια και στις πόλεις της πρώην Δυτικής Γερμανίας. Με άλλα λόγια, η ψήφος στο AfD είναι σε μεγάλο βαθμό ψήφος διαμαρτυρίας των πρώην Ανατολικογερμανών. Παράλληλα, όμως, δίνει τεράστια πολιτική και κοινοβουλευτική δύναμη στην Ακροδεξιά.
Ενόψει των εκλογών στη Σαξονία-Ανχαλτ, τα φώτα πέφτουν στην πρωτεύουσα, το Μαγδεβούργο. Η πόλη είναι η μοναδική, μαζί με το Χάλε, που αριθμεί περισσότερους από 200.000 κατοίκους στο κρατίδιο, το οποίο έχει συνολικό πληθυσμό 2,1 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ο επικεφαλής της AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ, δεν είναι απλώς ένας υποψήφιος της Ακροδεξιάς, αλλά έχει χαρακτηριστεί από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος «αποδεδειγμένα ακροδεξιός».
Μολαταύτα, στις τελευταίες δημοσκοπήσεις ενόψει της 6ης Σεπτεμβρίου, το AfD συγκεντρώνει ποσοστό άνω του 40%, ενώ οι δεύτεροι Χριστιανοδημοκράτες (CDU) απέχουν σχεδόν 15 ποσοστιαίες μονάδες. Οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) μετά βίας συγκεντρώνουν 6%-7%, ενώ οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι πιθανότατα δεν θα ξεπεράσουν το όριο του 5% και, συνεπώς, δεν θα εκπροσωπηθούν στο τοπικό Κοινοβούλιο.
Ο Ράινερ Χάζελοφ, στέλεχος του CDU και τοπικός πρωθυπουργός έως τον περασμένο Ιανουάριο, όταν και παραιτήθηκε, είχε δηλώσει σε ανύποπτο χρόνο ότι θα ήθελε να εγκαταλείψει τη χώρα εάν το AfD κληθεί να κυβερνήσει.
Παρομοίασε, μάλιστα, τις σημερινές συνθήκες με την κατάσταση που επικρατούσε κατά την τελευταία φάση της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Αξιοσημείωτο είναι, πάντως, ότι μετά την επανένωση και για πολλά χρόνια η κυβέρνηση στο κρατίδιο εξαρτιόταν από τις ψήφους του κόμματος που διαδέχθηκε το Κομμουνιστικό Κόμμα της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Το γεγονός αυτό είχε αναγκάσει τους πολιτικούς αναλυτές να μιλούν για το «πείραμα του Μαγδεβούργου».
«Βλέπει» αυτοδυναμία
Σήμερα, ωστόσο, τα πράγματα είναι εκ διαμέτρου αντίθετα. Αν κάποιος θέλει να μιλήσει ξανά για «πείραμα», τότε αυτό αφορά τη διακυβέρνηση από την Ακροδεξιά, η οποία μάλιστα είναι πολύ πιθανό να μη χρειαστεί συμμάχους για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Εδώ αξίζει να αναφερθεί ότι το μόνο κόμμα που έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο να συμπράξει κυβερνητικά με το AfD ή, έστω, να του παράσχει ψήφο ανοχής, είναι το νεοσύστατο κόμμα της Σάρα Βάγκενκνεχτ, πρώην στελέχους της Αριστεράς. Οι πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι, εάν η «Εναλλακτική» κερδίσει τις τοπικές εκλογές και σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση, θα επιχειρήσει «αναδιάρθρωση του συνταγματικού κράτους», έχοντας στον νου της τις κινήσεις στις οποίες προχώρησε η διοίκηση Τραμπ στις ΗΠΑ.
Η έλλειψη ανοχής απέναντι στους μετανάστες, που υπάρχει και σήμερα στο κρατίδιο του Μαγδεβούργου, αποτελεί ένα στοιχείο που δείχνει την πολιτική την οποία ενδέχεται να ακολουθήσει το AfD. Παράλληλα, εξηγεί και τη μαζική στροφή των πολιτών προς το συγκεκριμένο κόμμα.