Σε δύσκολη διαπραγμάτευση για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ εισέρχονται οι 27, με τις εκλογές του 2027 να πιέζουν το χρονοδιάγραμμα.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συνεδριάζουν στις Βρυξέλλες με στόχο να γεφυρώσουν μεγάλες διαφορές γύρω από το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, το οποίο αφορά χρηματοδοτήσεις ύψους τρισεκατομμυρίων ευρώ για τη γεωργία, την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα, τη μετανάστευση και την Ουκρανία.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε «πολύ, πολύ δύσκολες» διαπραγματεύσεις. «Απέχουμε δυόμισι, τρεις μήνες από το τέλος της χρονιάς και βρισκόμαστε ακόμη πολύ, πολύ μακριά από μία συμφωνία», δήλωσε, εκτιμώντας πάντως ότι συμφωνία τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο παραμένει εφικτή.
Αγροτική πολιτική, άμυνα και Ουκρανία στο τραπέζι
Στη διαπραγμάτευση θα κριθούν τα κονδύλια για τους αγρότες και τις ευρωπαϊκές περιφέρειες, το ύψος της χρηματοδότησης προς την Ουκρανία και την άμυνα, καθώς και οι πόροι που θα κατευθυνθούν στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ανοικτό παραμένει επίσης το εάν ευρωπαϊκά κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία κέντρων υποδοχής μεταναστών στην Αφρική, με τις διαφορετικές προτεραιότητες των κρατών-μελών να περιπλέκουν περαιτέρω τη διαπραγμάτευση.
Πολλοί από τους 27 επιδιώκουν να κλείσουν τα βασικά ζητήματα πριν από τα Χριστούγεννα, καθώς το 2027 θα είναι εκλογική χρονιά σε σειρά χωρών, μεταξύ των οποίων η Ιταλία, η Πολωνία, η Ελλάδα, η Γαλλία και η Φινλανδία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις γαλλικές προεδρικές εκλογές, όπου η Μαρίν Λεπέν προηγείται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις δημοσκοπήσεις. Η ηγέτιδα της γαλλικής ακροδεξιάς ζητά σημαντική μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στον κοινοτικό προϋπολογισμό και αντιτίθεται στην οριστικοποίηση του πολυετούς πλαισίου πριν από το τέλος του 2026, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια εξέλιξη «σκάνδαλο δημοκρατίας».
Τα δύο στρατόπεδα των 27
Στη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που ζητούν έναν πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, μαζί με την Πολωνία, την Ιταλία και την Ισπανία, πιέζουν για περισσότερους πόρους προς τη γεωργία και την κοινωνική και περιφερειακή σύγκλιση.
«Βρισκόμαστε μπροστά σε μία ξεκάθαρα ανεπαρκή πρόταση», δήλωσε ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ενώ ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα τόνισε ότι ο νέος προϋπολογισμός πρέπει να είναι φιλόδοξος και ότι το συνολικό ύψος του είναι κρίσιμο.
Απέναντί τους βρίσκονται οι λεγόμενοι «φειδωλοί», με τη Γερμανία, τη Σουηδία και την Ολλανδία να ζητούν σημαντικές περικοπές στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ύψους περίπου 2 τρισ. ευρώ, επικαλούμενοι τις πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι εθνικοί προϋπολογισμοί.
Ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γέτεν δήλωσε ότι «ο λογαριασμός δεν βγαίνει» και τάχθηκε υπέρ ανακατανομής πόρων προς τον εκσυγχρονισμό της ΕΕ, ακόμη και εάν αυτό συνεπάγεται περικοπές στις αγροτικές δαπάνες και στα κονδύλια συνοχής.
Η πρόταση της Ιρλανδίας και τα νέα ευρωπαϊκά έσοδα
Η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την προεδρία της ΕΕ, πρότεινε το Σάββατο περικοπές ύψους 140 δισ. ευρώ, μέσω μείωσης των δαπανών που προορίζονται για την ανταγωνιστικότητα και την αναπτυξιακή βοήθεια.
Η πρόταση, ωστόσο, δεν φαίνεται να ικανοποιεί κανένα από τα δύο βασικά στρατόπεδα. Παράλληλα, η Γαλλία προωθεί εδώ και μήνες τη δημιουργία νέων ίδιων πόρων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό μέσω φορολόγησης των ψηφιακών υπηρεσιών, των κρυπτοστοιχείων και των τυχερών παιχνιδιών.
Ενέργεια, Κίνα και στη συνέχεια Ουκρανία
Πέρα από τον προϋπολογισμό, οι ηγέτες θα συζητήσουν την ενέργεια και τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Κίνα.
Την Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου, το ενδιαφέρον θα στραφεί στην Ουκρανία, με τη συμμετοχή του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος αναμένεται στις Βρυξέλλες.
