Στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων για την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική της ενέργειας.
Η αμερικανική πλευρά απέδωσε δημόσια συγχαρητήρια για τον ρόλο της στον Κάθετο Διάδρομο και στις νέες συμφωνίες LNG.
Ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Jarred Agen, στενός συνεργάτης του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, χαρακτήρισε την ενέργεια «εργαλείο ειρήνης» για την Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι η μεταφορά φυσικού αερίου μέσω του Κάθετου Διαδρόμου αποτελεί βασικό πυλώνα της ατζέντας ενεργειακής κυριαρχίας των ΗΠΑ.
Συγχαρητήρια προς την Ελλάδα
Ο Αμερικανός αξιωματούχος απηύθυνε δημόσια συγχαρητήρια στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, που παρακολουθούσε τη συζήτηση από την πρώτη σειρά. Τόνισε ότι η χρήση της ενέργειας ως διπλωματικό εργαλείο έχει ενισχυθεί σημαντικά και υπογράμμισε πως προτιμά να βλέπει «τις εγκαταστάσεις LNG να λειτουργούν και τα φορτία να φτάνουν», αντί απλώς να συζητούνται θεωρητικά οι συμφωνίες.
Αναφερόμενος στο σχήμα P-TEC, σημείωσε ότι πραγματοποιήθηκαν δύο αποστολές στην Αθήνα μέσα στο προηγούμενο έτος, με τη συμμετοχή υπουργών Ενέργειας από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη, προκειμένου να προωθηθούν συμφωνίες για τη ροή φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία, αλλά και από την Πολωνία προς την ίδια κατεύθυνση.
Όπως ανέφερε, οι διαβουλεύσεις θα συνεχιστούν στις 24 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, όπου θα επιδιωχθούν νέες συμφωνίες για την πλήρη υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου.
Νέος κύκλος επαφών στο Χιούστον
Ο Jarred Agen προανήγγειλε ότι οι χώρες που συμμετέχουν στο εγχείρημα θα συναντηθούν εκ νέου στο Χιούστον, στο πλαίσιο της CERAWeek (23–27 Μαρτίου), με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση των συνεργασιών και την υπογραφή επιπλέον συμφωνιών. Όπως είπε, πρόκειται για μια «αδιάκοπη προσπάθεια» ενίσχυσης της ενεργειακής διασύνδεσης της περιοχής.
Η Ουκρανία: Το LNG κρίσιμο για τον χειμώνα
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η παρέμβαση του Διευθυντή Διεθνών Σχέσεων της ουκρανικής NAFTOGAZ, Oleksiy Ryabchyn, ο οποίος ευχαρίστησε τις ΗΠΑ και την Ελλάδα για τη συμβολή τους. Αναφέρθηκε ειδικά στη συμφωνία της Naftogaz με την κοινοπραξία AKTOR–ΔΕΠΑ, επισημαίνοντας ότι η ενοποίηση της τιμολογιακής δομής του Κάθετου Διαδρόμου διευκόλυνε την πρώτη εμπορική συμφωνία με ελληνικούς φορείς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα φορτία LNG που κατευθύνονται μέσω Ελλάδας θα συμβάλουν καθοριστικά ώστε η Ουκρανία να ανταπεξέλθει στις ενεργειακές ανάγκες του χειμώνα.
Η συμφωνία για αμερικανικό LNG και η διαδρομή προς Ουκρανία
Υπενθυμίζεται ότι στις 30 Ιανουαρίου 2026 υπεγράφη η πρώτη συμφωνία πώλησης αμερικανικού LNG στην Ουκρανία από την ATLANTIC SEE LNG TRADE, με προμηθευτή την BP και αγοραστή τη Naftogaz.
Το πρώτο φορτίο αναμένεται να φτάσει στη Ρεβυθούσα τον Μάρτιο και στη συνέχεια να διοχετευθεί στην Ουκρανία μέσω του Route 1 (Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Μολδαβία – Ουκρανία). Η μέγιστη προβλεπόμενη ποσότητα αγγίζει το 1 εκατ. MWh (1 TWh), εφόσον υπάρξει επαρκής διαθέσιμη χωρητικότητα στα δίκτυα φυσικού αερίου, η οποία μέχρι πρότινος κυμαινόταν στα 700.000 MWh (0,7 TWh).
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρώτη εμπορική συμφωνία για την προμήθεια αμερικανικού LNG υπογράφηκε τελικά το 2026 νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό που προέβλεπε το 2030 επιταχύνοντας ουσιαστικά την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου και ενισχύοντας τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική.
