Είναι πρωτοφανής η διάλυση της Αριστεράς μέσω των διενέξεων των στελεχών των μικρών κομμάτων.
Η φράση κυκλοφορεί πλέον σχεδόν σκωπτικά στα πολιτικά γραφεία και τα δημοσιογραφικά πηγαδάκια: «Μην κάνετε θόρυβο, διαλυθείτε ησύχως».
Μια φράση που συμπυκνώνει με τρόπο καυστικό το κλίμα που επικρατεί στον ευρύτερο χώρο της ελληνικής Αριστεράς, μετά τη νέα θύελλα που προκάλεσαν οι δηλώσεις του στενού συνεργάτη του Αλέξη Τσίπρα, Γιώργου Βασιλειάδη.
Μπορεί ο ίδιος να μη μίλησε ρητά για αυτοδιάλυση, ωστόσο οι υπαινιγμοί του αποδείχθηκαν αρκετοί για να φέρουν στην επιφάνεια μια κρίση που υπέβοσκε εδώ και καιρό.
Η τοποθέτησή του, σε μια φαινομενικά θεωρητική δημοσιογραφική ερώτηση περί ανασυγκρότησης του χώρου, άνοιξε ένα πολιτικό κουτί της Πανδώρας.
«Προϋπόθεση για να ανασυγκροτηθεί ο χώρος είναι να υπάρξουν τα πολιτικά προτάγματα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το ζητούμενο είναι να τεθεί το συμφέρον των πολλών «πάνω και πέρα από μηχανισμούς, προσωπικές φιλοδοξίες και οφίκια». Και μπορεί η διατύπωση να έμοιαζε γενική, όμως σε ένα περιβάλλον εσωτερικής καχυποψίας κάθε λέξη αποκτά πολλαπλές αναγνώσεις.
Οι υποψιασμένοι δεν άργησαν να διαβάσουν πίσω από τις γραμμές. Για πολλούς, η αναφορά αυτή συνιστούσε έμμεση παραδοχή ότι τα υφιστάμενα κομματικά σχήματα, δηλαδή ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά, δεν μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την επόμενη ημέρα.
Με άλλα λόγια, η ανασυγκρότηση ίσως περνά μέσα από την υπέρβασή τους, ακόμα και τη διάλυσή τους.
Κάπως έτσι, το ήδη εύθραυστο εσωτερικό τοπίο τινάχτηκε στον αέρα. Στον ΣΥΡΙΖΑ, οι διαχωριστικές γραμμές είναι πλέον εμφανείς.
Από τη μία πλευρά, στελέχη που αναμένουν ένα καθοριστικό νεύμα από τον Αλέξη Τσίπρα, έτοιμα να στοιχηθούν πίσω από ένα νέο εγχείρημα. Από την άλλη, εκείνοι που επενδύουν στη διατήρηση του κόμματος ή στη μετεξέλιξή του μέσω συνεργασιών, φοβούμενοι ότι ένα νέο σχήμα θα τους αφήσει εκτός πολιτικού παιχνιδιού.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στη Νέα Αριστερά. Εκεί, η διχοτόμηση παίρνει διαφορετική μορφή. Από τη μία, ο Αλέξης Χαρίτσης και ομάδα βουλευτών που βλέπουν θετικά τις προοδευτικές συνεργασίες, ακόμα και με τον Αλέξη Τσίπρα στο βάθος του ορίζοντα. Από την άλλη, η πλειοψηφία των κομματικών στελεχών που επιθυμεί μια πιο καθαρή, ριζοσπαστική αριστερή πορεία υπό την ηγεσία του Γαβριήλ Σακελλαρίδη.
Σε αυτό το ήδη φορτισμένο περιβάλλον, οι δηλώσεις Βασιλειάδη λειτούργησαν ως σπίθα στον αχυρώνα. Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες και έντονες. Στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ εξέφρασαν την ενόχλησή τους, θεωρώντας ότι τέτοιες τοποθετήσεις υπονομεύουν συλλογικές αποφάσεις και τροφοδοτούν σενάρια διάλυσης που ουδέποτε συζητήθηκαν επισήμως.
Η ηγεσία της Κουμουνδούρου προσπάθησε να ρίξει τους τόνους, επαναλαμβάνοντας ότι στόχος παραμένει ένα «ενωτικό εγχείρημα» για τη συγκρότηση ενός προοδευτικού πόλου. «Σενάρια διάλυσης ούτε συζητήθηκαν ούτε υφίστανται», διαμηνύουν κομματικές πηγές, επιμένοντας ότι η ανασυγκρότηση περνά μέσα από την ενότητα και όχι από την καταστροφή υπαρχόντων σχημάτων.
Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι αυτή την πιο… ψύχραιμη προσέγγιση. Ο Παύλος Πολάκης, έχοντας το δικό του στιλ, επέλεξε σαφώς πιο επιθετικό τόνο, υπενθυμίζοντας δημοσίως στον Γιώργο Βασιλειάδη τον ρόλο του ως οργανωτικού γραμματέα σε ένα κόμμα που –όπως υπονοείται– τώρα αμφισβητεί.
Ένα άλλο υστερόγραφο στην απάντηση Πολάκη μπορεί να έχει και συνέχεια: «Υγ2. Να μου πεις πού τραγουδάς, μαζί με τον Καρτερό, να έρθω να σας ρίξω λουλούδια!!! (και ο νοών νοείτω τι εννοώ…)», έγραψε.
Η παρέμβασή του, με αιχμές και ειρωνείες, ανέδειξε το βάθος της εσωτερικής έντασης και την αδυναμία συγκράτησης των αντιδράσεων.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Νέα Αριστερά, που με αιχμηρό σχόλιο έκανε λόγο για «παγκόσμια πρωτοτυπία» όσον αφορά την πρόταση –όπως την ερμήνευσε– να διαλυθούν δύο κόμματα για να δημιουργηθεί ένα νέο. Η ανακοίνωση, με εμφανή δόση σαρκασμού, κατέληγε με την προτροπή για «λίγη σοβαρότητα», δείχνοντας ότι το χάσμα είναι πολύ βαθύ.
Πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις, όμως, διαμορφώνεται ένα ακόμη πιο σύνθετο παρασκήνιο. Κύκλοι προσκείμενοι στον Αλέξη Τσίπρα σπεύδουν να ερμηνεύσουν τις δηλώσεις Βασιλειάδη υπό διαφορετικό πρίσμα, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξε καμία αναφορά σε διάλυση, αλλά μια γενική επισήμανση για την ανάγκη πολιτικής υπέρβασης. Η χρονική συγκυρία, λίγες ώρες πριν από την αναμενόμενη τηλεοπτική του συνέντευξη, προσδίδει επιπλέον βάρος στις εξελίξεις.
Το βασικό ερώτημα, πάντως, παραμένει αν υπάρχει κάποιο ευρύτερο σχέδιο ή απλώς γίνεται μια διαχείριση κρίσεων.
Πολιτικοί παρατηρητές πιστεύουν ότι αυτό που εκπέμπεται προς τα έξω είναι μια εικόνα σύγχυσης.
Ένα τσαντίρι, όπως λέγεται χαρακτηριστικά, όπου συνυπάρχουν αντικρουόμενες στρατηγικές, προσωπικές φιλοδοξίες και ιδεολογικές αβεβαιότητες.
Την ίδια ώρα, στελέχη και από τα δύο κόμματα φαίνεται να εξαντλούν τα περιθώρια υπομονής τους.
Η αναμονή ενός σινιάλου από τον Αλέξη Τσίπρα δεν μπορεί να παραταθεί επ’ αόριστον. Όπως εκτιμούν αρκετοί, αν δεν υπάρξουν σύντομα ξεκάθαρες εξελίξεις, δεν αποκλείεται να υπάρξουν φαινόμενα αναχωρητισμού… για τα σπίτια τους, με πολιτικά πρόσωπα να επιλέγουν να μείνουν εκτός εκλογικής μάχης.
Το… μπάχαλο στο «αριστερό τσαντίρι» δεν είναι, τελικά, προϊόν μιας στιγμιαίας παρεξήγησης. Είναι το αποτέλεσμα μιας παρατεταμένης περιόδου αβεβαιότητας, στρατηγικών αδιεξόδων και εσωτερικών αντιφάσεων. Οι δηλώσεις Βασιλειάδη απλώς λειτούργησαν ως επιταχυντής.
Προς το παρόν, η εικόνα παραμένει θολή και η φράση «μη θορυβείτε, διαλυθείτε ησύχως» συνεχίζει να αιωρείται – όχι πλέον ως ειρωνικό σχόλιο αλλά ως υπαρκτός πολιτικός κίνδυνος.
