Ο Χρήστος Ράμμος, που επί χρόνια κυμάτιζε τη σημαία των θεσμών, σήμερα αποδέχεται τις δικαστικές αποφάσεις μόνο όταν ενισχύουν τη δική του επιχειρηματολογία.
Υπήρξε επί χρόνια πρόεδρος μιας Ανεξάρτητης Αρχής με κρίσιμο θεσμικό ρόλο. Ωστόσο, όσο περνά ο χρόνος, ο Χρήστος Ράμμος μοιάζει να απομακρύνεται από τη θεσμική ουδετερότητα και να υιοθετεί έναν ολοένα πιο πολιτικό, θα λέγαμε, λόγο.
Οι τελευταίες δημόσιες παρεμβάσεις του δεν περιορίζονται στην κριτική προς την κυβέρνηση, αλλά περιλαμβάνουν πλέον ευθείες αιχμές κατά της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, αμφισβητώντας τις αποφάσεις της όταν αυτές δεν συμβαδίζουν με τις προσωπικές εκτιμήσεις του.
Στη συνέντευξή του στην «Εποχή», με αφορμή την υπόθεση των παρακολουθήσεων, ο πρώην πρόεδρος της ΑΔΑΕ υποστήριξε ότι η δικαστική εξουσία «δεν εκπληρώνει τον συνταγματικό της ρόλο», επειδή ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δεν προχώρησε στην ανάσυρση της υπόθεσης από το αρχείο χωρίς νέα αποδεικτικά στοιχεία.
Η θέση αυτή, όμως, προσπερνά ένα βασικό δεδομένο: η υπόθεση έχει ήδη εξεταστεί από την ανώτατη εισαγγελική αρχή, η οποία κατέληξε σε συγκεκριμένα πορίσματα. Νέτα σκέτα.
Αντί να αντικρούσει νομικά αυτά τα συμπεράσματα, ο κ. Ράμμος επιλέγει να τα απαξιώσει συνολικά.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο εμφανής από το γεγονός ότι ο πρώην επικεφαλής της ΑΔΑΕ επικαλείται ως καθοριστική μια απόφαση μονομελούς δικαστηρίου, αλλά αποφεύγει οποιαδήποτε ουσιαστική αναφορά στα πορίσματα και στις κρίσεις του Αρείου Πάγου.
Είναι αξιοσημείωτο ότι ένας άνθρωπος που επί χρόνια επικαλούνταν τη σημασία των θεσμών εμφανίζεται σήμερα να αποδέχεται τις δικαστικές αποφάσεις μόνο όταν ενισχύουν τη δική του επιχειρηματολογία. Οταν οι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί καταλήγουν σε διαφορετικό συμπέρασμα, τότε η Δικαιοσύνη παρουσιάζεται περίπου ως προβληματική ή ανεπαρκής.
Μια τέτοια επιλεκτική αντιμετώπιση των θεσμών δύσκολα συνάδει με την εικόνα του υπερασπιστή του κράτους δικαίου που ο ίδιος επιδιώκει να προβάλλει.
Προβληματικό αφήγημα
Ακόμα μεγαλύτερη αίσθηση προκαλεί ο τρόπος με τον οποίο ο Χρήστος Ράμμος επέλεξε να τοποθετηθεί για τον Αλέξανδρο Γιωτόπουλο.
Εδώ και εβδομάδες υπερασπίζεται δημοσίως τη θέση ότι ένας 82χρονος κρατούμενος, έπειτα από σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα στη φυλακή, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιείκεια. Η ίδια επιχειρηματολογία είχε αναπτυχθεί ήδη από τον Μάιο, όταν μέσω ανάρτησής του υποστήριζε ότι ένα δημοκρατικό κράτος δεν πρέπει να είναι «εκδικητικό και χαιρέκακο» και χαρακτήριζε «ποινικό λαϊκισμό» όσους ζητούσαν να παραμείνει ο καταδικασμένος αρχηγός της «17 Νοέμβρη» στη φυλακή.
Στη νέα του παρέμβαση επανέρχεται στην ίδια λογική, προσθέτοντας όμως και έναν παραλληλισμό με τον Στυλιανό Παττακό, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και ένας πρωτεργάτης της δικτατορίας αποφυλακίστηκε για λόγους υγείας.
Η επιλογή αυτή προκάλεσε εύλογα ερωτήματα. Η επίκληση δύο εντελώς διαφορετικών ιστορικών υποθέσεων, με διαφορετικό νομικό και πολιτικό πλαίσιο, δημιουργεί την εντύπωση ενός επικοινωνιακού «μίξερ», στο οποίο τρομοκρατία, δικτατορία και παρακολουθήσεις συγχωνεύονται προκειμένου να υπηρετήσουν ένα ενιαίο πολιτικό αφήγημα.
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι κάθε πολίτης, ακόμη και ο βαρύτερα καταδικασμένος εγκληματίας, διαθέτει δικαιώματα που προστατεύονται από το σύνταγμα και τις διεθνείς συμβάσεις. Το ίδιο ισχύει και για το δικαίωμα δημόσιας κριτικής προς τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης.
Αλλο, όμως, είναι η θεσμική κριτική και άλλο η συνολική απαξίωση της ανώτατης δικαστικής κρίσης κάθε φορά που αυτή δεν επιβεβαιώνει μια πολιτική θέση.
Ο Χρήστος Ράμμος δείχνει πλέον να αντιμετωπίζει τους θεσμούς με δύο μέτρα και δύο σταθμά: επικαλείται το κράτος δικαίου όταν ενισχύει την επιχειρηματολογία του, αλλά αμφισβητεί τις αποφάσεις των ανώτατων δικαστικών οργάνων όταν οδηγούν σε διαφορετικά συμπεράσματα. Για έναν άνθρωπο που υπηρέτησε σε κορυφαία Ανεξάρτητη Αρχή, αυτή η αντίφαση δύσκολα περνά απαρατήρητη.
Οι θεσμοί, άλλωστε, δεν λειτουργούν επιλεκτικά. Ή τους εμπιστεύεσαι συνολικά ή τους αμφισβητείς συνολικά. Το να τους χρησιμοποιείς μόνο όταν σε δικαιώνουν, υπονομεύει τελικά το ίδιο το επιχείρημα περί υπεράσπισης του κράτους δικαίου.
