Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πρόγραμμα 2026-2029 (ΠΔΠ), που παρουσίασαν στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς, λειτουργεί ως ο νέος οδικός χάρτης της οικονομικής πολιτικής.
- Είναι ο πρώτος σχεδιασμός που γίνεται με βάση τους νέους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες.
- Θα συνοδεύει στο εξής τον κρατικό προϋπολογισμό κάθε Νοέμβριο, ως υποχρέωση της χώρας.
- Τα κράτη πλέον καταρτίζουν τετραετείς προϋπολογισμούς, εξασφαλίζοντας το «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλες και την τήρηση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος που εγκρίνει η Κομισιόν για κάθε χώρα.
Παρότι εκτείνεται πέρα από μία κυβερνητική θητεία, το ΠΔΠ αποτελεί θεσμό που «κλειδώνει» το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η δημοσιονομική πολιτική ως το 2029.
Πάνω από 10 δισ. ευρώ ενίσχυση εισοδημάτων σε πέντε χρόνια
Με βάση τις παρεμβάσεις που έχουν ήδη νομοθετηθεί ή δρομολογηθεί, ο Κρατικός Προϋπολογισμός θα διοχετεύσει πάνω από 10,1 δισ. ευρώ στα εισοδήματα των πολιτών την περίοδο 2025-2029, σε σύγκριση με το 2024.
Ετήσια ενίσχυση εισοδημάτων σε σχέση με το 2024:
| Έτος | Συνολικό όφελος (δισ. €) | Επιπλέον έναντι προηγούμενου έτους (δισ. €) |
|---|---|---|
| 2025 | 3,04 | – |
| 2026 | 5,94 | +2,90 |
| 2027 | 7,94 | +2,00 |
| 2028 | 9,01 | +1,07 |
| 2029 | 10,10 | +1,09 |
Το σύνολο αυτό προκύπτει από:
- αυξήσεις μισθών στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα,
- αυξήσεις συντάξεων,
- μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών,
- και στοχευμένες ενισχύσεις σε ευάλωτες ομάδες.
Το μεγαλύτερο κύμα προσλήψεων στο Δημόσιο έως το 2029
Στην πενταετία 2025-2029 προγραμματίζονται συνολικά 148.533 προσλήψεις σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, έναντι 109.540 αποχωρήσεων.
- Ο κανόνας 1:1 (μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση) όχι μόνο τηρείται αλλά υπερκαλύπτεται.
- Προβλέπεται καθαρή ενίσχυση του δημοσίου τομέα με δεκάδες χιλιάδες επιπλέον εργαζομένους.
Ετήσιες προσλήψεις – βασικά «κύματα» 2025-2029:
| Έτος | Προσλήψεις (άτομα) | Ενδεικτικές αποχωρήσεις (άτομα) | Σχόλιο |
|---|---|---|---|
| 2025 | 31.434 (ως τέλος 2025) | ~21.644 | Ουσιαστικά το πρώτο κύμα |
| 2026 | 35.840 | ~21.644 | Έτος με το μεγαλύτερο πλήθος νέων θέσεων |
| 2027 | 26.875 | ~21.644 | Συνέχιση ενίσχυσης προσωπικού |
| 2028 | 26.875 | ~21.644 | Σταθερός ρυθμός προσλήψεων |
| 2029 | 27.277 | ~21.644 | Διατήρηση πάνω από τον κανόνα 1:1 |
Μισθοί: στόχος τα 1.500 € μέσος μισθός και 950 € κατώτατος
Το ΠΔΠ ενσωματώνει συγκεκριμένο στόχο για ουσιαστική αύξηση των αμοιβών:
- Ο μέσος ονομαστικός μισθός (όπως δηλώνεται στο ΕΡΓΑΝΗ) ανεβαίνει από 1.342 € το 2024:
- σε περίπου 1.440 € το 2026,
- στα 1.500 € το 2027.
- Ο κατώτατος μισθός:
- από 880 € σήμερα,
- σε 915-920 € το 2026 (το τελικό ποσό θα οριστικοποιηθεί τον Απρίλιο 2026),
- σε 950 € την άνοιξη του 2027.
Εξέλιξη μέσου και κατώτατου μισθού (ενδεικτικά):
| Έτος | Μέσος μισθός (μικτά, €) | Κατώτατος μισθός (μικτά, €) |
|---|---|---|
| 2019 | – | – |
| 2024 | 1.342 | 880 |
| 2026 | ~1.440 | 915-920 (εύρος πρόβλεψης) |
| 2027 | 1.500 | 950 |
Νέα οριζόντια αύξηση για τους δημοσίους υπαλλήλους
Οι δημόσιοι υπάλληλοι θα λάβουν το 2026 νέα οριζόντια αύξηση, ίση με την αύξηση του κατώτατου μισθού.
- Η παρέμβαση αυτή κοστολογείται σε περίπου 360 εκατ. ευρώ.
- Εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική για βελτίωση των αποδοχών στο Δημόσιο και προσέλκυση προσωπικού σε κρίσιμες υπηρεσίες.
Απασχόληση: πτώση της ανεργίας και αύξηση των καθαρών αποδοχών
Στο πεδίο της αγοράς εργασίας, το ΠΔΠ προβλέπει:
- Μείωση της ανεργίας στο 8,6% το 2026, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2008.
- Πτώση σχεδόν 50% σε σχέση με το 2019, όταν η ανεργία βρισκόταν στο 17,3%.
- Συνεχή αύξηση της απασχόλησης, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.
Από το 2026 και μετά, αλλάζει ουσιαστικά και η εικόνα στις καθαρές αποδοχές:
- Από την 1η Ιανουαρίου 2026 εφαρμόζονται μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών,
- με αποτέλεσμα να αυξάνει όχι μόνο ο ονομαστικός μισθός, αλλά και τα χρήματα που φτάνουν «στο χέρι».
Σύμφωνα με το ΠΔΠ:
- Το 2026 οι καθαρές μέσες αποδοχές από εξαρτημένη εργασία αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 5% σε σχέση με το 2025.
- Ο πληθωρισμός για την ίδια χρονιά εκτιμάται γύρω στο 2,2%, άρα η αύξηση στις καθαρές απολαβές θα είναι υπερδιπλάσια.
Καθαρές αμοιβές vs πληθωρισμός: ποιος κερδίζει
Το ΠΔΠ συγκρίνει την πορεία μισθών και τιμών από το 2019:
- Οι καθαρές μέσες αποδοχές από το 2019 έως το 2025 αυξάνονται κατά περίπου 26%.
- Το 2026 η συνολική αύξηση φτάνει το 32,3%.
- Την ίδια περίοδο ο σωρευτικός πληθωρισμός φτάνει στο 22,1% (από περίπου 19,5% έως το 2025).
Δηλαδή, η άνοδος των καθαρών μισθών είναι περίπου 50% μεγαλύτερη από την άνοδο του γενικού επιπέδου τιμών.
Για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό:
- Το 2025 ο κατώτατος βρίσκεται περίπου 35,4% υψηλότερα από το 2019.
- Το 2026 η αύξηση ξεπερνά το 40%.
- Το 2027 η συνολική αύξηση θα αγγίζει σχεδόν το 50%, με τον κατώτατο στα 950 € μικτά.
Αν οι μισθοί απλώς ακολουθούσαν τον πληθωρισμό, χωρίς φορολογικές παρεμβάσεις ή ενίσχυση της απασχόλησης:
- ο μέσος καθαρός μισθός το 2026 θα ήταν περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα,
- ο κατώτατος μισθός περίπου 18 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα σε σχέση με τις προβλέψεις του ΠΔΠ.
Συντάξεις: «πακέτο» άνω των 14 δισ. ευρώ μέχρι το 2029
Για τους συνταξιούχους, το ΠΔΠ προβλέπει ένα ιδιαίτερα ισχυρό πακέτο ενίσχυσης:
- Η ετήσια συνταξιοδοτική δαπάνη αυξάνεται από 34,3 δισ. ευρώ το 2025, σε 40,1 δισ. ευρώ το 2029.
- Στην τετραετία 2026-2029, οι επιπλέον αυξήσεις συντάξεων ξεπερνούν σωρευτικά τα 14 δισ. ευρώ, σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα.
Εξέλιξη συνταξιοδοτικής δαπάνης (ενδεικτικά):
| Έτος | Συνταξιοδοτική δαπάνη (δισ. €) |
|---|---|
| 2025 | 34,3 |
| 2026 | ~35,7 |
| 2027 | ~37,2 |
| 2028 | ~38,6 |
| 2029 | 40,1 |
Στα ποσά αυτά έχουν ενσωματωθεί:
- οι ετήσιες αναπροσαρμογές των συντάξεων,
- η σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς.
Τέλος στον συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά
Σημαντική τομή αποτελεί η αλλαγή στον τρόπο που αντιμετωπίζεται η προσωπική διαφορά:
- Το 2026, για πρώτη φορά μετά από 15 χρόνια, περίπου 671.000 συνταξιούχοι θα λάβουν το 50% της αύξησης που λαμβάνουν ήδη τα τελευταία χρόνια άλλοι δικαιούχοι.
- Από το 2027 και κάθε χρόνο μετά, θα εισπράττουν το 100% της αύξησης, όπως όλοι οι υπόλοιποι.
Παράλληλα:
- Περίπου 1,4 εκατ. χαμηλοσυνταξιούχοι άνω των 65 ετών με εισόδημα έως 14.000 € (άγαμοι) ή 26.000 € (έγγαμοι), θα λαμβάνουν κάθε Νοέμβριο ενίσχυση 250 €.
- Το μέτρο αυτό κοστίζει περίπου 360 εκατ. ευρώ ετησίως και θεσμοθετείται ως μόνιμη κοινωνική ενίσχυση.
Νέες φοροελαφρύνσεις και παρεμβάσεις από το 2027
Από το 2027 και μετά, το ΠΔΠ ενσωματώνει και νέα μέτρα που δεν ισχύουν ακόμη σήμερα:
- Πλήρης κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους από το 2027.
- Μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά ακόμη μισή ποσοστιαία μονάδα από το 2027.
- Σημαντική μείωση του τελικού φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες, στα εκκαθαριστικά του 2027 (εισοδήματα του 2026).
- Μείωση ή και πλήρης απαλλαγή φόρου για ιδιοκτήτες ακινήτων που θα νοικιάσουν κατοικίες οι οποίες μέχρι τώρα παρέμεναν κλειστές, με ορατό αποτύπωμα στα εκκαθαριστικά του 2027.
Στρατηγική: υψηλότερα πραγματικά εισοδήματα – ισχυρότερη ανάπτυξη
Σύμφωνα με το ΠΔΠ, η ενίσχυση των πραγματικών εισοδημάτων δεν είναι μόνο κοινωνική επιλογή, αλλά και κεντρικό εργαλείο οικονομικής πολιτικής:
- Η αύξηση των καθαρών αποδοχών και των συντάξεων ενισχύει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
- Τονώνει την ιδιωτική κατανάλωση, η οποία για το 2026 εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά περίπου 1,7%.
- Βελτιώνει το καταναλωτικό κλίμα, με τη βοήθεια της μείωσης της ανεργίας και της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού.
Ο συνδυασμός προσλήψεων στο Δημόσιο, αυξήσεων μισθών και συντάξεων, και στοχευμένων φορολογικών ελαφρύνσεων διαμορφώνει ένα πλαίσιο όπου:
- τα ονομαστικά εισοδήματα ανεβαίνουν,
- οι καθαρές αμοιβές ενισχύονται ακόμη περισσότερο,
- και η ανάπτυξη στηρίζεται σε πιο στέρεη εσωτερική ζήτηση, μέσα στα όρια των νέων δημοσιονομικών κανόνων.