Οι εικόνες από τη Γαλλία και την Ισπανία προκαλούν ανησυχία σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Πάνω από 1,5 εκατομμύριο στρέμματα έχουν γίνει στάχτη, περισσότεροι από 320.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους και ακόμη και το Μπορντό βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού, με τις αρχές να εξετάζουν όλα τα πιθανά σενάρια.
Την ίδια ώρα, η Ελλάδα διανύει μέχρι στιγμής ένα από τα πιο ήρεμα καλοκαίρια των τελευταίων ετών στο μέτωπο των μεγάλων δασικών πυρκαγιών. Κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει τι θα φέρει ο Αύγουστος. Ωστόσο, η μέχρι σήμερα εικόνα δείχνει ότι η χώρα είναι σαφώς καλύτερα προετοιμασμένη από ό,τι στο παρελθόν.
Η κλιματική κρίση δεν κάνει διακρίσεις. Δεν ξεχωρίζει πλούσιες και φτωχές χώρες, ούτε ισχυρές και αδύναμες οικονομίες. Όταν όμως δύο από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές δυνάμεις δοκιμάζονται τόσο έντονα, τότε αποκτά ιδιαίτερη αξία να εξετάσουμε τι λειτούργησε σωστά στην Ελλάδα. Όχι από αλαζονεία, αλλά γιατί οι καλές πρακτικές πρέπει να αναγνωρίζονται.
Τα τελευταία χρόνια η χώρα επένδυσε σε έναν πιο συγκροτημένο μηχανισμό πολιτικής προστασίας. Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας λειτουργεί ως ενιαίο κέντρο επιχειρήσεων, συντονίζοντας Πυροσβεστική, Ένοπλες Δυνάμεις, Αστυνομία, εθελοντές και Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι αποφάσεις λαμβάνονται ταχύτερα και τα μέσα μετακινούνται εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη. Αυτή η λογική του κεντρικού συντονισμού έχει αποδειχθεί πολύτιμη.
Στην Ισπανία, αντίθετα, η διαχείριση των μεγάλων πυρκαγιών εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αυτόνομες περιφέρειες, γεγονός που δυσκολεύει τον ενιαίο επιχειρησιακό σχεδιασμό όταν ξεσπούν ταυτόχρονα πολλά μεγάλα μέτωπα. Η κυβέρνηση του σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με έντονη κριτική για τις αδυναμίες που ανέδειξε αυτή η κρίση. Κανείς δεν μπορεί να ελέγξει τον καύσωνα ή τους θυελλώδεις ανέμους. Κάθε κυβέρνηση όμως κρίνεται από το πόσο έγκαιρα και αποτελεσματικά οργανώνει την άμυνα της χώρας της.
Ίσως όμως η μεγαλύτερη δικαίωση της ελληνικής στρατηγικής να βρίσκεται στην πρόληψη. Δεν έχει περάσει καιρός από τότε που κάθε μήνυμα του 112 γινόταν αντικείμενο ειρωνείας και πολιτικής αντιπαράθεσης. Ακούσαμε ακόμη και πολιτικούς αρχηγούς να αφήνουν αιχμές ότι η Πολιτική Προστασία περιορίζεται στο να στέλνει μηνύματα και να εκκενώνει περιοχές, λες και η έγκαιρη απομάκρυνση των πολιτών αποτελεί ένδειξη αδυναμίας και όχι ευθύνης.
Σήμερα, η πραγματικότητα απαντά από μόνη της. Η Γαλλία και η Ισπανία έχουν αναγκαστεί να εκκενώσουν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, ενώ ακόμη και το ενδεχόμενο εκκένωσης του Μπορντό συζητήθηκε επισήμως. Όταν η φωτιά γίνεται ανεξέλεγκτη, η πρώτη υποχρέωση ενός κράτους είναι να προστατεύσει την ανθρώπινη ζωή. Και αυτό υπηρετούν οι προληπτικές εκκενώσεις, το 112, οι καθαρισμοί οικοπέδων και η έγκαιρη κινητοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων.
Παράλληλα, η Ελλάδα δεν είναι πλέον η χώρα που περιμένει αποκλειστικά βοήθεια από τους εταίρους της. Συμμετέχει ενεργά στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, διαθέτει περισσότερα εναέρια και επίγεια μέσα από όσα διέθετε πριν λίγα χρόνια και έχει αποκτήσει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία, ενισχύοντας τον ρόλο της ως παράγοντα ασφάλειας στην περιοχή.
Ο Αύγουστος βρίσκεται ακόμη μπροστά μας και παραδοσιακά είναι ο πιο απαιτητικός μήνας της αντιπυρικής περιόδου. Η μέχρι τώρα επιτυχία δεν επιτρέπει πανηγυρισμούς ούτε χαλάρωση. Επιβάλλει συνέχιση της ίδιας σοβαρότητας, της ίδιας εγρήγορσης και της ίδιας συνεργασίας ανάμεσα στους πολίτες και τον κρατικό μηχανισμό. Αν αυτή η προσπάθεια συνεχιστεί με συνέπεια, τότε υπάρχει κάθε λόγος να ελπίζουμε ότι η Ελλάδα θα αφήσει πίσω της ακόμη ένα δύσκολο καλοκαίρι με τις λιγότερες δυνατές πληγές.
