Η Ευρωπαϊκή Ένωση αυστηροποιεί τη νομοθεσία για τις συσκευασίες, φέρνοντας αλλαγές στη διάθεση φυτών και έντονες αντιδράσεις από τη βιομηχανία.
Σημαντικές αλλαγές φέρνει η Ευρωπαϊκή Ένωση στον τρόπο διάθεσης των φυτών, καθώς οι πλαστικές γλάστρες μπαίνουν στο επίκεντρο της νέας περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Στο πλαίσιο του European Green Deal, η ΕΕ σχεδιάζει την κατάργηση των πλαστικών γλαστρών ως συσκευασίες μίας χρήσης έως το 2030, προκαλώντας ανησυχία σε παραγωγούς, εμπόρους και καταναλωτές. Οι νέοι κανόνες στοχεύουν στη δραστική μείωση των απορριμμάτων πλαστικού, ωστόσο έχουν ήδη πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από τον κηπευτικό κλάδο, που προειδοποιεί για αυξημένο κόστος και έλλειψη βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων.
Παρότι η άνοιξη αργεί ακόμη, τα ράφια των σούπερ μάρκετ και των καταστημάτων ειδών κήπου έχουν ήδη γεμίσει από γλάστρες με πρώιμα λουλούδια.
Αλλαγή στο πλαίσιο του European Green Deal
Τα φυτά, τακτοποιημένα σε μικρές πλαστικές γλάστρες, εύκολες στη μεταφορά και φαινομενικά ακίνδυνες, έχουν γίνει σύμβολο της εποχής. Αυτό το «αθώο» όμως στοιχείο είναι έτοιμο να αλλάξει ριζικά.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στο πλαίσιο του European Green Deal, προχωρά σε αυστηροποίηση της νομοθεσίας για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, με ξεκάθαρο στόχο τη δραστική μείωση της χρήσης πλαστικού και τη στροφή σε επαναχρησιμοποιούμενες λύσεις. Μετά την απαγόρευση για τις πλαστικές σακούλες αγορών το 2022, το επόμενο βήμα αφορά προϊόντα πολύ πιο διαδεδομένα απ’ όσο φαίνεται αρχικά: τις πλαστικές γλάστρες λουλουδιών.
Στο στόχαστρο οι γλάστρες φυτών έως το 2030
Σύμφωνα με τα σχέδια της ΕΕ, έως το 2030 θα αποσυρθούν από την αγορά σειρά προϊόντων από πλαστικό μίας χρήσης. Στη λίστα δεν περιλαμβάνονται μόνο οι λεπτές πλαστικές σακούλες, αλλά και οι γλάστρες στις οποίες πωλούνται φυτά σε σούπερ μάρκετ, καταστήματα DIY και κέντρα κηπουρικής. Το σκεπτικό είναι απλό: οι συγκεκριμένες γλάστρες θεωρούνται συσκευασίες μίας χρήσης, οι οποίες καταλήγουν γρήγορα στα απορρίμματα μετά την αγορά.
Μέχρι σήμερα, ωστόσο, η ευρωπαϊκή νομοθεσία έκανε μια σημαντική διάκριση. Οι πιο ανθεκτικές πλαστικές γλάστρες, που χρησιμοποιούνται σε πολλαπλά στάδια παραγωγής ή πωλούνται μαζί με το φυτό, εξαιρούνταν. Η εξαίρεση αυτή είχε γίνει δεκτή θετικά από τον κηπευτικό κλάδο, καθώς θεωρούνταν ρεαλιστική και προσαρμοσμένη στις ανάγκες της παραγωγής.
Η εξαίρεση καταργείται -Αντιδρά η βιομηχανία
Ένα νέο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί επίσημα, φαίνεται να αλλάζει τα δεδομένα. Σύμφωνα με πληροφορίες του Γερμανικού Κέντρου Κηπευτικής (ZVG), η Κομισιόν σκοπεύει να καταργήσει πλήρως την εξαίρεση. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και οι ανθεκτικές πλαστικές γλάστρες, που πωλούνται μαζί με τα φυτά, θα θεωρούνται πλέον «συσκευασίες» βάσει της νέας νομοθεσίας.
Ο κλάδος αντιδρά έντονα. Ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ZVG, Hans Joachim Brinkjans, χαρακτηρίζει την ερμηνεία της Επιτροπής υπερβολικά ευρεία και μη ευθυγραμμισμένη με την επίσημη λίστα προϊόντων του σχετικού κανονισμού. Όπως τονίζει, η αλλαγή αυτή δημιουργεί αβεβαιότητα και επιπλέον πίεση σε έναν τομέα που ήδη δοκιμάζεται από υψηλό κόστος και αυστηρότερες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Τι σημαίνει αυτό για καταναλωτές και εμπόρους
Οι νέοι κανόνες δεν σημαίνουν ότι τα λουλούδια θα εξαφανιστούν από τα καταστήματα. Θα αλλάξει, όμως, ο τρόπος διάθεσής τους. Μία από τις λύσεις που εξετάζονται είναι η χρήση γλαστρών από «βιομηχανικά κομποστοποιήσιμα» υλικά. Παρότι η βιομηχανία δοκιμάζει τέτοιες εναλλακτικές, μέχρι στιγμής καμία δεν έχει αποδειχθεί πλήρως λειτουργική σε μεγάλη κλίμακα. Τα υπάρχοντα βιοπλαστικά αποσυντίθενται δύσκολα ή μόνο υπό ειδικές συνθήκες, ενώ οι λύσεις από χαρτί ή χαρτόνι παρουσιάζουν σοβαρά μειονεκτήματα.
Σύμφωνα με τη Deutsche Umwelthilfe, οι χάρτινες ή χάρτινες συσκευασίες δεν αποτελούν πραγματικά οικολογική εναλλακτική και επιπλέον, είναι ακατάλληλες για τη μεταφορά υγρών φυτών, με αυξημένο κίνδυνο φθορών και απωλειών.
Μια ακόμη πρόταση είναι η εισαγωγή συστήματος επαναχρησιμοποιούμενων γλαστρών. Αν και θα μείωνε τα απορρίμματα, θα συνεπαγόταν επιπλέον κόστος για τους εμπόρους και μεγαλύτερη ευθύνη για τους καταναλωτές, οι οποίοι θα έπρεπε να επιστρέφουν τα δοχεία. Αντίστοιχα σενάρια εξετάζονται και για τις γλάστρες που χρησιμοποιούνται στο στάδιο της παραγωγής, στα θερμοκήπια.
Οι γλάστρες από τερακότα θεωρούνται πιο φιλικές προς το περιβάλλον, είναι όμως βαριές και εύθραυστες, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς και περιπλέκοντας τη διανομή, ειδικά για τις μεγάλες αλυσίδες λιανικής.
