Να βάλει πλάτη η ΕΕ σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που δοκιμάζονται από την ακρίβεια που προκαλεί η ενεργειακή κρίση και ενώ ο χειμώνας προβλέπεται εξαιρετικά δύσκολος, ζήτησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.
Σε συνέχεια της σχετικής επιστολής που είχε στείλει από κοινού με την Ιταλίδα ομόλογό του, Τζόρτζια Μελόνι, πριν από μερικές εβδομάδες στην πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ενώπιον των άλλων 26 ηγετών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε την ανάγκη ευρωπαϊκής απάντησης στην ενεργειακή κρίση με πρόσθετα μέτρα και ευελιξία. Ο πρωθυπουργός εξήγησε ότι το κόστος έχει τροφοδοτήσει μια «νέα έκρηξη» στον ευρωπαϊκό πληθωρισμό και πως είναι σημαντικό, πέραν των εθνικών πρωτοβουλιών, να υπάρξει ενιαία στάση της ΕΕ.
Κατώτερη των προσδοκιών
Ο κ. Μητσοτάκης στην παρέμβασή του τόνισε ότι τα συμπεράσματα δεν ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης και ζήτησε να συμπεριληφθεί πρόβλεψη για πρόσθετα μέτρα και ευελιξίες για τη στήριξη όσων έχουν περισσότερο ανάγκη. Ανέφερε ότι χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου, προκειμένου να προσφέρουμε στοχευμένα, προσαρμοσμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης, τα οποία θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν από μέρος της αύξησης των δημόσιων εσόδων που προκύπτουν λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, με παράλληλη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. «Πρέπει να γεφυρώσουμε το χάσμα ανάμεσα στην ανάγκη να δράσουμε και στη δυνατότητά μας να το πράξουμε», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.
Μια απόφαση στην κατεύθυνση που επιθυμεί η Ελλάδα θα μπορούσε να προβλέπει την αξιοποίηση των υπερεσόδων από τον ΦΠΑ ή τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, χωρίς αυτό το κόστος να υπολογίζεται στις οροφές δαπανών. Ωστόσο, χώρες όπως η Γερμανία και η Σουηδία αντιτίθενται και βάζουν στην έτσι κι αλλιώς δύσκολη εξίσωση που καλούνται να επιλύσουν οι Βρυξέλλες την κρίση στην αγορά ομολόγων.
Πάντως, οι παρεμβάσεις που ήδη ανακοίνωσε η κυβέρνηση με εθνικούς πόρους αξιοποιώντας τη δυνατότητα που της δίνει η συνετή δημοσιονομική πολιτική, έχουν ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να έχει μία από τις χαμηλότερες τιμές σε όλη την ΕΕ στο πετρέλαιο θέρμανσης. Συνυπολογίζοντας και την αύξηση του επιδόματος κατά 30% σε σχέση με πέρσι, επιτυγχάνεται τιμή αρκετά κάτω από το 1,75 ευρώ, όπως είχε δεσμευτεί ο ίδιος ο πρωθυπουργός.
Το δεύτερο θέμα στο τραπέζι της Συνόδου Κορυφής είναι το μεγάλο «αγκάθι» του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, δηλαδή ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034. Ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας δεν ικανοποιεί την Ελλάδα και επανέλαβε πως δεν πρόκειται να δεχθούμε περικοπές στα κονδύλια που αφορούν τους αγρότες.
Η διαπραγμάτευση ανάμεσα στο μπλοκ των 16 χωρών στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η Ελλάδα και τα κράτη που κινούνται σε διαφορετική κατεύθυνση προβλέπεται σκληρή και στη συνέχεια, χωρίς να φαίνεται ορατή μια συμφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου όπως έχουν βάλει στόχο οι Ευρωπαίοι ηγέτες.
Ενώνει το Μεταναστευτικό
Στο Μεταναστευτικό, ωστόσο, οι Βρυξέλλες υιοθετούν την πρόταση της Ελλάδας για σύσταση μηχανισμού αντιμετώπισης κρίσεων όπως αυτές που είδαμε στη Θέουτα πρόσφατα και στον Έβρο το 2020. «Στηρίζεται από τα κράτη-μέλη και πιστεύω ότι σύντομα θα νομοθετηθεί έτσι ώστε οι χώρες οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή να μπορούν, σε πολύ εξαιρετικές συνθήκες, να αναστέλλουν τη χορήγηση ασύλου και να προβαίνουν και σε μαζικές επιστροφές. Είναι κάτι το οποίο προφανώς αφορά την πατρίδα μας και χαιρόμαστε γιατί μία ακόμα ελληνική πρωτοβουλία έγινε αποδεκτή σε ευρωπαϊκό επίπεδο», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.