Ο Αλέξανδρος Εξάρχου περιγράφει τον Vertical Corridor ως ένα έργο με εθνικό και γεωπολιτικό βάρος, που πλέον αποκτά εμπορική βάση μέσα από συμφωνίες LNG και μακροχρόνια συμβόλαια.
Παράλληλα προειδοποιεί για την αγορά των ΑΠΕ, τις πιέσεις στις τράπεζες και τη νέα ενεργειακή μάχη που διαμορφώνεται στην Ευρώπη.
Όπως αναφέρει από ένα φιλόδοξο σχέδιο με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα, ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου περνά σταδιακά στη φάση της υλοποίησης. Ο διευθύνων σύμβουλος του AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας στο Business Story, υποστηρίζει ότι πλέον υπάρχουν συγκεκριμένες συμφωνίες, δεσμευμένες ποσότητες και σαφής εμπορική βάση πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί το project.
«Μέχρι πριν από λίγο καιρό μιλούσαμε για ένα concept», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Τώρα έχουμε πάει ένα σημαντικό βήμα παρακάτω καθώς υπάρχουν συμφωνίες, υπάρχουν ποσότητες και υπάρχει πλέον μια πραγματική βάση πάνω στην οποία μπορεί να χτιστεί το έργο».
Το επόμενο διάστημα θεωρείται καθοριστικό για την πορεία του εγχειρήματος. Η μετατροπή των μνημονίων συνεργασίας σε δεσμευτικές συμφωνίες, η οριστικοποίηση των ποσοτήτων φυσικού αερίου και οι αποφάσεις για νέες υποδομές θα κρίνουν το επόμενο βήμα.
«Θέλουμε μέσα στη χρονιά να έχουμε ολοκληρώσει τις βασικές συμφωνίες», σημειώνει ο κ. Εξάρχου και προσθέτει: «Αν αυτό συμβεί, τότε μπορούμε να μιλήσουμε με πολύ μεγαλύτερη βεβαιότητα για το επόμενο στάδιο που είναι οι υποδομές».
Με βάση τα μέχρι τώρα συμβόλαια και τα μνημόνια συνεργασίας, ο Vertical Corridor φαίνεται να εξασφαλίζει όγκο που ξεπερνά τα 4 με 4,5 bcm ετησίως. Οι ποσότητες αφορούν την Αλβανία, τη Βοσνία – Ερζεγοβίνη και τη Ρουμανία, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές με τη Βουλγαρία, την Ουκρανία αλλά και τη Βόρεια Μακεδονία.
Το μέγεθος αυτό συνδέεται άμεσα με τη δυναμικότητα ενός FSRU, ανοίγοντας τη συζήτηση για νέες υποδομές LNG στην περιοχή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Ομίλου, μετά το 2030 το project μπορεί να αποφέρει έσοδα από 1,6 έως 2,5 δισ. ευρώ και να ενισχύσει τα EBITDA κατά 80 έως 130 εκατ. ευρώ ετησίως.
«Ένα FSRU έχει περίπου 4,5 bcm δυναμικότητα. Αν εμείς μόνοι μας φτάνουμε σε αυτά τα επίπεδα, τότε προφανώς τίθεται θέμα δεύτερου FSRU», τονίζει ο επικεφαλής της AKTOR, διευκρινίζοντας πάντως ότι δεν υπάρχει ακόμη ώριμη επενδυτική απόφαση.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στην ένταξη της Αλβανίας στο ενεργειακό πλάνο. Όπως εξηγεί, σχεδιάζεται η κατασκευή αγωγού περίπου 35 χιλιομέτρων που θα συνδέει τον TAP με τις περιοχές κατανάλωσης φυσικού αερίου στην Αλβανία. Το κόστος του έργου υπολογίζεται στα 70 εκατ. ευρώ και, σύμφωνα με τον ίδιο, θα καλυφθεί από το αλβανικό Δημόσιο.
Την ίδια ώρα ξεκαθαρίζει ότι η ελληνική πλευρά δεν εξετάζει επενδύσεις για FSRU εκτός Ελλάδας. «Δεν έχω αναλάβει καμία υποχρέωση για FSRU εκτός Ελλάδος. Αν κάποιος θέλει να κάνει, είναι δικό του θέμα», αναφέρει.
Σημαντικό ρόλο για την πορεία του project παίζει και η νέα συμφωνία τιμολόγησης της διαμετακόμισης φυσικού αερίου, που δημιουργεί πιο σταθερό πλαίσιο κόστους για τις χώρες που συμμετέχουν στον διάδρομο.
«Από εδώ και πέρα δεν μπορεί κάθε κράτος να τιμολογεί όπως θέλει. Υπάρχει ένας ενιαίος και γνωστός εκ των προτέρων τρόπος», δηλώνει ο κ. Εξάρχου, επιμένοντας ότι ο ενεργειακός διάδρομος δεν θα κριθεί από βραχυπρόθεσμες δημοπρασίες αλλά από συμβόλαια LNG με ορίζοντα έως το 2050.
Στο διεθνές περιβάλλον, ο επικεφαλής της AKTOR περιγράφει μια ολοένα πιο δύσκολη αγορά LNG, όπου το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι τιμές αλλά κυρίως η διαθεσιμότητα φορτίων.
«Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι η τιμή του φυσικού αερίου στο TTF μπορεί να φτάσει μέχρι τα 85 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προκαλώντας ένα δυσβάσταχτο κόστος στην αγορά. Ταυτόχρονα, θα υπάρχει μεγάλη δυσκολία να εξασφαλίσει κανείς LNG. Θα γίνεται μάχη για να βρεις ποσότητες ακόμη και αν ο πόλεμος τελειώσει άμεσα», τονίζει.
Όπως εξηγεί, η αυξανόμενη ζήτηση από την Ασία και κυρίως από την Κίνα, σε συνδυασμό με τη στρατηγική στροφή της Ρωσίας προς τις ασιατικές αγορές, δημιουργεί νέα δεδομένα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
«Αν με ρωτήσετε αν η Ρωσία θα στείλει αέριο στην Ευρώπη ή στην Κίνα, νομίζω ότι η απάντηση είναι προφανής», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος εκτιμά ότι η Ευρώπη πρέπει να αναζητήσει ισορροπία μεταξύ διαφορετικών προμηθευτών και να μην εξαρτάται αποκλειστικά ούτε από τη Ρωσία ούτε από τις ΗΠΑ.
«Η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να λειτουργεί αντιδραστικά. Δεν μπορεί να εξαρτάται ούτε από τη Ρωσία ούτε από την Αμερική. Πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ προμηθευτών. Αν αυτό σημαίνει ότι θα πληρώσει κάτι παραπάνω, τότε πρέπει να το κάνει. Γιατί η ενέργεια δεν είναι μόνο θέμα κόστους, είναι κυρίως θέμα ασφάλειας», αναφέρει.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου απορρίπτει επίσης τα σενάρια περί απομάκρυνσης της ΔΕΠΑ από το project της Atlantic, υπογραμμίζοντας ότι ο χαρακτήρας του εγχειρήματος παραμένει εθνικός.
«Το Vertical Corridor το έχω πει από την πρώτη ημέρα και το πιστεύω απολύτως: είναι πρώτα ένα εθνικό project και μετά ένα επιχειρηματικό project», δηλώνει, επισημαίνοντας ότι η συνεργασία με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας αποτελεί βασικό κομμάτι του σχεδιασμού.
Παράλληλα εξηγεί ότι το επιχειρηματικό μοντέλο βασίζεται σε μακροχρόνια συμβόλαια αγοράς και πώλησης LNG, τα οποία δημιουργούν μεγαλύτερη σταθερότητα.
«Έχουμε κλειδώσει τιμή αγοράς LNG για μεγάλο χρονικό διάστημα και έχουμε κλειδώσει και τιμή πώλησης σε καλύτερο επίπεδο. Αυτό δημιουργεί ένα σχετικά ασφαλές πλαίσιο», σημειώνει.
Ο επικεφαλής της AKTOR στέκεται ιδιαίτερα και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, προειδοποιώντας για πιθανό κίνδυνο νέων «κόκκινων» δανείων ύψους έως και 25 δισ. ευρώ.
Όπως εξηγεί, η ταχύτατη ανάπτυξη φωτοβολταϊκών χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των υποδομών αποθήκευσης οδηγεί σε αυξανόμενες περικοπές παραγωγής, με αποτέλεσμα να πιέζεται η βιωσιμότητα πολλών επενδύσεων.
«Έχουμε δημιουργήσει χιλιάδες φωτοβολταϊκά χωρίς καμία πρόβλεψη μπαταρίας», δηλώνει, επιμένοντας ότι οι μεγάλες μονάδες αποθήκευσης είναι πλέον αναγκαίες για τη σταθερότητα της αγοράς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν οι περικοπές παραγωγής ξεπεράσουν το 20%, αρκετά έργα ΑΠΕ θα δυσκολευτούν να εξυπηρετήσουν τον υψηλό τραπεζικό δανεισμό τους.
«Το “κόκκινο” δεν είναι μόνο για τον επιχειρηματία είναι κυρίως για τις τράπεζες», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Τέλος, ο κ. Εξάρχου εκτιμά ότι το επόμενο μεγάλο κύμα επενδύσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα αφορά τις παραχωρήσεις και τα έργα ΣΔΙΤ, ιδιαίτερα μετά τη σταδιακή ολοκλήρωση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Όπως αποκαλύπτει, ο Όμιλος AKTOR εξετάζει ήδη ώριμα έργα παραχώρησης στο εξωτερικό και πραγματοποιεί due diligence σε υποδομές με μακροχρόνιες συμβάσεις και σταθερές ταμειακές ροές.
