Η Αιθιοπία καταγγέλλει «γενικευμένη εισβολή» της Ερυθραίας στο έδαφός της και προειδοποιεί ότι ενεργοποιείται το δικαίωμά της στην αυτοάμυνα.
Σε επιστολή προς τον ΟΗΕ, η οποία κοινοποιήθηκε στο Reuters, η Αντίς Αμπέμπα υποστηρίζει ότι στρατεύματα της Ερυθραίας έχουν προελάσει έως και 60 χιλιόμετρα στο εσωτερικό της Αιθιοπίας, ενώ νέες εκρήξεις καταγράφονται κοντά στα σύνορα των δύο χωρών.
Η Ασμάρα απορρίπτει τις αιτιάσεις και αντιτείνει ότι η Αιθιοπία έχει υιοθετήσει εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια επιθετική στάση απέναντί της, συνδέοντας την ένταση με την επιδίωξη της Αντίς Αμπέμπα να αποκτήσει κυρίαρχη πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η Αιθιοπία επικαλείται το δικαίωμα της αυτοάμυνας
Στην επιστολή, ο υπουργός Εξωτερικών της Αιθιοπίας Γκεντιόν Τιμοθέος αναφέρει ότι οι δυνάμεις της Ερυθραίας έχουν εισχωρήσει σε βάθος έως 60 χιλιομέτρων στη βόρεια Αιθιοπία.
«Η γενικευμένη εισβολή της Ερυθραίας σε περιοχές της βόρειας Αιθιοπίας αποτελεί γεγονός που έχει καταγραφεί δημοσίως», σημειώνεται στο κείμενο.
«Πρόκειται για κατάφωρη πράξη επιθετικότητας, η οποία ενεργοποιεί το εγγενές δικαίωμα της Αιθιοπίας στην αυτοάμυνα», προστίθεται.
Η επιστολή, με ημερομηνία Πέμπτης, απευθυνόταν στον Γάλλο υπουργό Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό. Ανώτερος αξιωματούχος της αιθιοπικής κυβέρνησης, ο οποίος την κοινοποίησε, ανέφερε ότι εστάλη επίσης στα υπόλοιπα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Οι εκατέρωθεν κατηγορίες εντάθηκαν μετά τις αναφορές για παρουσία στρατευμάτων της Ερυθραίας στην Αιθιοπία αυτή την εβδομάδα, εξέλιξη που ενισχύει τους φόβους για γενικευμένη στρατιωτική σύγκρουση στο Κέρας της Αφρικής, σε μια περίοδο αυξημένης έντασης και στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η διαμάχη για την πρόσβαση στη θάλασσα
Η Αιθιοπία έχασε την πρόσβασή της στη θάλασσα το 1993, όταν η Ερυθραία απέκτησε την ανεξαρτησία της. Η Αντίς Αμπέμπα χαρακτηρίζει έκτοτε την ανάκτηση θαλάσσιας πρόσβασης ζήτημα ζωτικής σημασίας, υποστηρίζοντας πάντως ότι επιδιώκει να την εξασφαλίσει μέσω ειρηνικών μέσων και διαλόγου.
Η ένταση ενισχύθηκε όταν η αιθιοπική κυβέρνηση ανακοίνωσε το 2023 ότι σκοπεύει να εξασφαλίσει κυρίαρχη πρόσβαση στη θάλασσα. Η Ερυθραία θεωρεί ότι η συγκεκριμένη θέση συνιστά απειλή για την εδαφική της ακεραιότητα.
Παράλληλα, η Αιθιοπία έχει κατηγορήσει την Ασμάρα ότι υποστηρίζει συμμαχία ανταρτικών οργανώσεων που δρα στο αιθιοπικό έδαφος, ισχυρισμό τον οποίο η Ερυθραία απορρίπτει.
Ερυθραία: «Επιθετικός πόλεμος εδώ και τρία χρόνια»
Ο υπουργός Πληροφοριών της Ερυθραίας Γεμάνε Γκεμπρεμεσκέλ δήλωσε μέσω της πλατφόρμας Χ ότι «το καθεστώς της Αιθιοπίας διεξάγει, στην πραγματικότητα, έναν απρόκλητο επιθετικό πόλεμο κατά της Ερυθραίας εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια».
Επικαλούμενος τοποθετήσεις Αιθιόπων αξιωματούχων, κατηγόρησε την Αντίς Αμπέμπα ότι επιχειρεί να αξιοποιήσει την τρέχουσα κρίση για να καταλάβει το Ασάμπ, λιμάνι της Ερυθραίας, ώστε να αποκτήσει εκ νέου πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο Γκεμπρεμεσκέλ δεν σχολίασε τις αναφορές περί παρουσίας στρατευμάτων της χώρας του στην Αιθιοπία. Την Τετάρτη είχε υποστηρίξει ότι οι καταγγελίες περί εισβολής αποτελούν μέρος σχεδίου της Αντίς Αμπέμπα για να δικαιολογήσει επιθετικό πόλεμο κατά της Ερυθραίας.
Ο εκπρόσωπος του πρωθυπουργού της Αιθιοπίας Άμπι Άχμεντ δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Αυτόπτες μάρτυρες που μίλησαν στο πρακτορείο ανέφεραν πάντως ότι στρατιώτες της Ερυθραίας εθεάθησαν αυτή την εβδομάδα στη βόρεια Αιθιοπία, λίγες ημέρες αφότου οι δύο χώρες διέκοψαν τις διπλωματικές τους σχέσεις.
Επιθέσεις με drones και εκρήξεις κοντά στα σύνορα
Σύμφωνα με τον αμερικανικό οργανισμό παρακολούθησης συγκρούσεων ACLED, επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι οποίες εκτιμάται ότι πραγματοποιήθηκαν από τον αιθιοπικό στρατό, έπληξαν δυνάμεις της Ερυθραίας την Τετάρτη και την Πέμπτη.
Οι επιθέσεις σημειώθηκαν ενώ οι δυνάμεις της Ερυθραίας φέρονταν να αποσύρονται από θέσεις κοντά στην πόλη Αντιγκράτ, στην περιφέρεια Τιγκράι, περίπου 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα με την Ερυθραία.
Κάτοικος της περιοχής δήλωσε στο Reuters ότι άκουσε επανειλημμένες εκρήξεις κατά τη διάρκεια της νύχτας και μέχρι το πρωί της Παρασκευής, σε απόσταση αρκετών χιλιομέτρων από την πόλη.
Την ίδια στιγμή, οι κυβερνητικές δυνάμεις της Αιθιοπίας φέρονται να κερδίζουν έδαφος στην Τιγκράι. Ως ένδειξη περαιτέρω εδραίωσης των θέσεών τους, η Ethiopian Airlines ανακοίνωσε ότι θα επαναλάβει τις πτήσεις προς τη Μεκέλε, πρωτεύουσα της περιφέρειας, στις 11 Οκτωβρίου.
Οι μάχες στις βόρειες περιφέρειες
Η Ερυθραία αρνείται ότι υποστηρίζει τη συμμαχία ανταρτικών οργανώσεων που μάχεται εναντίον των ομοσπονδιακών δυνάμεων της Αιθιοπίας από τις 23 Σεπτεμβρίου στις βόρειες περιφέρειες Τιγκράι, Αμχάρα και Αφάρ.
Η νέα κρίση έρχεται μετά από μια σύνθετη περίοδο στις σχέσεις των δύο χωρών. Έπειτα από χρόνια εχθροπραξιών, Αιθιοπία και Ερυθραία υπέγραψαν ειρηνευτική συμφωνία το 2018, εξέλιξη που συνέβαλε στην απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στον Άμπι Άχμεντ.
Κατά τον εμφύλιο πόλεμο στην Τιγκράι από το 2020 έως το 2022, η Ερυθραία πολέμησε στο πλευρό της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Αιθιοπίας. Ωστόσο, οι διμερείς σχέσεις επιδεινώθηκαν εκ νέου προς το τέλος της σύγκρουσης.
Οι μάχες που ξέσπασαν τον περασμένο μήνα αποτελούν τη μεγαλύτερη κλιμάκωση της βίας μετά τον πόλεμο στην Τιγκράι, ο οποίος προκάλεσε εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους.
