Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια κρίσιμη φάση στον τομέα, με προγραμματισμό για δέκα ερευνητικές γεωτρήσεις την περίοδο 2027 – 2032, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων.
Εφόσον οι σεισμικές έρευνες αναδείξουν αξιοποιήσιμους στόχους, η παραγωγή φυσικού αερίου εκτιμάται ότι μπορεί να ξεκινήσει το 2032.
Το συνολικό επενδυτικό αποτύπωμα για τις δέκα περιοχές υπολογίζεται κοντά στο 1 δισ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος του εγχειρήματος και τη σημασία του για την ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομία.
Η πιο ώριμη περιοχή: Το «Οικόπεδο 2» στο Ιόνιο
Η πλέον ώριμη περιοχή για έρευνα και μελλοντική παραγωγή θεωρείται το «Οικόπεδο 2» στο Ιόνιο. Στο σχήμα συμμετέχουν οι ExxonMobil, Helleniq Energy και Energean.
Η πρώτη ερευνητική γεώτρηση έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του 2027, ενώ δεύτερη αναμένεται στις αρχές του 2029. Οι μέχρι στιγμής ενδείξεις κάνουν λόγο για πιθανό κοίτασμα της τάξης των 200 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, στοιχείο που, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα αλλάξει τα δεδομένα για τον εγχώριο ενεργειακό ισοζύγιο.
Το πλήρες χρονοδιάγραμμα των γεωτρήσεων
Το επενδυτικό πρόγραμμα επεκτείνεται με ακόμη οκτώ γεωτρήσεις:
- Ιόνιο (μισθωτής: HELLENiQ) – Α’ τρίμηνο 2028
- «Οικόπεδο 10» – Κυπαρισσιακός Κόλπος (HELLENiQ) – Β’ τρίμηνο 2028
- Νοτιοδυτικά της Κρήτης (ExxonMobil/HELLENiQ) – Γ’ τρίμηνο 2028
- Δυτικά της Κρήτης (ExxonMobil/HELLENiQ) – Γ’ τρίμηνο 2030
Στις τέσσερις νέες παραχωρήσεις προς την κοινοπραξία Chevron / Helleniq Energy προβλέπονται:
- Α2 (Νότια Πελοπόννησος) – Γ’ τρίμηνο 2031
- Νότια Πελοπόννησος – Α’ τρίμηνο 2032
- Νότια Κρήτη 1 – Γ’ τρίμηνο 2032
- Νότια Κρήτη 2 – Α’ τρίμηνο 2033
Εφόσον οι σεισμικές έρευνες αποδειχθούν επιτυχείς, ενδέχεται να υπάρξουν έτη με 2-3 γεωτρήσεις.
Η εκκίνηση παραγωγής τοποθετείται:
- Στο Ιόνιο το 2032
- Δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης το 2033
- Στις περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης την περίοδο 2034-2035
Οι νέες συμβάσεις και το επενδυτικό σχήμα
Τις συμβάσεις για τις τέσσερις περιοχές νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου υπέγραψαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Αριστοφάνης Στεφάτος.
Από την πλευρά των εταιρειών υπέγραψαν ο Gavin Lewis (Αντιπρόεδρος Global New Ventures της Chevron) και ο CEO της HelleniQ Energy Ανδρέας Σιάμισιης.
Η Chevron κατέχει ποσοστό 70% και έχει τον ρόλο του operator, ενώ η HelleniQ Energy συμμετέχει με 30%. Οι σεισμικές έρευνες στις νέες περιοχές αναμένεται να ξεκινήσουν στα τέλη του 2026.
Με τις νέες παραχωρήσεις, οι υπό έρευνα θαλάσσιες εκτάσεις αυξήθηκαν από 47.905 τ.χλμ. σε 94.094 τ.χλμ., διπλασιάζοντας ουσιαστικά τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά αξιοποιήσιμων κοιτασμάτων.
Κάθετος Διάδρομος: Το κρίσιμο ενεργειακό στοίχημα
Η προοπτική παραγωγής συνδέεται στρατηγικά με την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου, που θα μεταφέρει LNG μέσω Ελλάδας προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη έως την Ουκρανία.
Το ζήτημα του κόστους και της βιωσιμότητας του έργου θα τεθεί στο επίκεντρο των επαφών στην Ουάσιγκτον, όπου ο κ. Παπασταύρου θα συναντηθεί με τον Αμερικανό υπουργό Ενέργειας Chris Wright, εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και υπουργούς Ενέργειας από Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία.
Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί κρίσιμη εναλλακτική οδό εφοδιασμού με υγροποιημένο φυσικό αέριο, ιδιαίτερα ενόψει της απόφασης της Ε.Ε. για διακοπή εισαγωγών ρωσικού αερίου έως το τέλος του 2027.
Η πολιτική και κοινωνική διάσταση
Ο υπουργός τονίζει ότι οι συμφωνίες με τις ExxonMobil και Chevron ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια, αναβαθμίζουν τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και συνιστούν άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων βάσει του διεθνούς δικαίου.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι, εφόσον τα κοιτάσματα αποδειχθούν εμπορικά αξιοποιήσιμα, περίπου 40% των εσόδων θα επιστρέφει στην κοινωνία μέσω κοινωνικής πολιτικής, στήριξης ευάλωτων ομάδων και ενίσχυσης της ανάπτυξης.
