Το ελληνικό πρόγραμμα έρευνας και αξιοποίησης υδρογονανθράκων εισέρχεται σε μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους του.
Ύστερα από πολυετείς προσπάθειες επανεκκίνησης του κλάδου, το βάρος μεταφέρεται πλέον από τη συλλογή σεισμικών δεδομένων στο σαφώς πιο σύνθετο και δαπανηρό στάδιο των ερευνητικών γεωτρήσεων.
Η συμμετοχή δύο ισχυρών διεθνών ενεργειακών ομίλων, της ExxonMobil και της Chevron, έχει αναβαθμίσει το ενδιαφέρον γύρω από τις ελληνικές παραχωρήσεις. Παράλληλα, ενισχύει τις προσδοκίες ότι η χώρα θα μπορούσε, για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες, να αποκτήσει εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου.
Το πρώτο μεγάλο ορόσημο εντοπίζεται στο βορειοδυτικό Ιόνιο και ειδικότερα στο Block 2, δυτικά της Κέρκυρας. Η κοινοπραξία ExxonMobil–Energean–HELLENiQ Energy έχει ήδη ξεκινήσει την προετοιμασία της ερευνητικής γεώτρησης, ενώ τον Απρίλιο υπογράφηκε η σχετική σύμβαση με τη Stena Drilling.
Σύμφωνα με το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, η γεώτρηση προγραμματίζεται για τις αρχές του 2027. Το αποτέλεσμα θα αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό τεστ για το εάν οι γεωλογικές ενδείξεις που έχουν καταγραφεί μπορούν να επιβεβαιώσουν την παρουσία κοιτάσματος με δυνατότητα εμπορικής εκμετάλλευσης.
Η σημασία του Block 2 δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη επένδυση. Μια θετική έκβαση θα μπορούσε να μειώσει το αντιλαμβανόμενο επενδυτικό ρίσκο και να κινητοποιήσει πρόσθετα κεφάλαια για τις υπόλοιπες ελληνικές παραχωρήσεις. Αντίθετα, ένα αρνητικό αποτέλεσμα θα οδηγούσε σε νέα αξιολόγηση των γεωλογικών δεδομένων και των προοπτικών των θαλάσσιων περιοχών της χώρας.
Το Block 10 και η ισχυρότερη παρουσία της Chevron
Την ίδια στιγμή, η Chevron διευρύνει την παρουσία της στην ελληνική αγορά. Σε συνεργασία με τη HELLENiQ Energy, η αμερικανική εταιρεία συμμετέχει πλέον και στο Block 10, ανοιχτά του Κυπαρισσιακού Κόλπου.
Η Chevron αποκτά ποσοστό 70% και αναλαμβάνει τον ρόλο του operator, εφόσον ολοκληρωθούν οι απαραίτητες εγκρίσεις. Η συμφωνία ενισχύει το αποτύπωμά της στην Ελλάδα και προσθέτει έναν ακόμη μεγάλο διεθνή όμιλο στο πρόγραμμα των ερευνών.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι διαδικασίες για τις τέσσερις νέες θαλάσσιες παραχωρήσεις νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης. Πρόκειται για περιοχές συνολικής έκτασης περίπου 80.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Η HELLENiQ Energy και η Chevron έχουν ήδη ολοκληρώσει σημαντικό τμήμα των σεισμικών ερευνών. Το επόμενο βήμα περιλαμβάνει την επεξεργασία και αξιολόγηση των δεδομένων, ώστε να επιλεγούν οι στόχοι που παρουσιάζουν τις ισχυρότερες πιθανότητες για μελλοντική γεώτρηση.
Πού προγραμματίζονται γεωτρήσεις μετά το Block 2
Ο σχεδιασμός για τις έρευνες εκτείνεται σε βάθος αρκετών ετών. Μετά τη γεώτρηση στο Block 2, οι επόμενοι στόχοι αφορούν το Block 10 και τη θαλάσσια περιοχή νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Για τις νέες παραχωρήσεις νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, ο χρονικός ορίζοντας μεταφέρεται στην περίοδο 2031-2033. Εφόσον οι έρευνες επιβεβαιώσουν την ύπαρξη εκμεταλλεύσιμων αποθεμάτων, το διάστημα 2032-2035 θεωρείται το πρώτο ρεαλιστικό παράθυρο για την έναρξη εγχώριας παραγωγής.
Ωστόσο, η πορεία των ερευνών δεν είναι γραμμική και δεν αποκλείει τις ανατροπές. Η ExxonMobil αποφάσισε να επιστρέψει στο Ελληνικό Δημόσιο το οικόπεδο «Δυτικά της Κρήτης», αφού ολοκλήρωσε τις δισδιάστατες σεισμικές έρευνες χωρίς να περάσει στην επόμενη φάση.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη καταδεικνύει ότι η παρουσία μεγάλων ενεργειακών ομίλων δεν ισοδυναμεί από μόνη της με οριστική επενδυτική δέσμευση. Οι έρευνες σε μεγάλα θαλάσσια βάθη απαιτούν σημαντικά κεφάλαια, ενώ η ανάγκη συλλογής νέων τρισδιάστατων σεισμικών δεδομένων αυξάνει περαιτέρω το κόστος και το ρίσκο.
Για την κυβέρνηση, το στοίχημα είναι πλέον διπλό. Από τη μία πλευρά, πρέπει να εξασφαλιστεί ότι οι αδειοδοτήσεις και οι απαραίτητοι περιβαλλοντικοί έλεγχοι θα προχωρούν χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Από την άλλη, το διεθνές ενδιαφέρον πρέπει να μετατραπεί σε πραγματικές επενδύσεις και, εφόσον επιβεβαιωθούν εμπορικά κοιτάσματα, σε παραγωγή, ενεργειακή ενίσχυση και δημόσια έσοδα.
