Η είδηση είναι συγκεκριμένη αλλά με ευρύτερο νόημα.
Το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα του Στέλιου Χατζηιωάννου προσφέρει δωρεά 10 εκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση 80 γιατρών που υπηρετούν σε 47 μικρά νησιά της χώρας. Οι γιατροί θα λαμβάνουν επιπλέον 1.500 ευρώ καθαρά τον μήνα για επτά χρόνια, πέρα από τον μισθό τους στο ΕΣΥ.
Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μαξίμου παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη. Η δωρεά όμως δεν είχε μόνο πρακτική αξία. Έστειλε και ένα σαφές μήνυμα προς την οικονομική ελίτ της χώρας.
Η ιδιαιτερότητα της πρωτοβουλίας είναι ότι δεν αφορά ένα νέο κτήριο ή μια δωρεά εξοπλισμού. Στρέφεται απευθείας στους ανθρώπους που κρατούν ζωντανό το σύστημα υγείας στις πιο απομακρυσμένες περιοχές. Για πρώτη φορά ένας ιδιώτης χρηματοδοτεί συμπληρωματικά το εισόδημα γιατρών του ΕΣΥ, ώστε να δημιουργηθεί πραγματικό κίνητρο για να υπηρετήσουν σε μικρά νησιά.
Η ευεργεσία άλλωστε είναι βαθιά ριζωμένη στην ελληνική ιστορία. Από τον 19ο αιώνα ακόμη, εύποροι Έλληνες της διασποράς στήριξαν το νεοσύστατο κράτος. Ο Γεώργιος Αβέρωφ χρηματοδότησε την αναστήλωση του Παναθηναϊκού Σταδίου για τους πρώτους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες. Οι Ευαγγέλης Ζάππας και Κωνσταντίνος Ζάππας δημιούργησαν το Ζάππειο Μέγαρο και στήριξαν την ιδέα των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Σίμων Σίνας χρηματοδότησε την Ακαδημία Αθηνών και το Αστεροσκοπείο, ενώ ο Απόστολος Αρσάκης ίδρυσε τη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία και τα Αρσάκεια Σχολεία.
Στον 20ό αιώνα η παράδοση συνεχίστηκε με μεγάλα κοινωφελή ιδρύματα. Ο Σταύρος Νιάρχος και ο Αριστοτέλης Ωνάσης δημιούργησαν ιδρύματα που συνεχίζουν μέχρι σήμερα να χρηματοδοτούν νοσοκομεία, πολιτιστικά έργα και κοινωνικές δομές.
Η δωρεά του Στέλιου Χατζηιωάννου έχει όμως και μια δεύτερη σημασία. Για να υλοποιηθεί χρειάστηκε να δημιουργηθεί νέο θεσμικό πλαίσιο. Όπως εξήγησε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, μέχρι σήμερα δεν υπήρχε νομική δυνατότητα ώστε ένας ιδιώτης να καταβάλλει απευθείας μηνιαίο οικονομικό επίδομα σε δημόσιους λειτουργούς όπως οι γιατροί του ΕΣΥ. Έτσι το Υπουργείο Υγείας προχώρησε σε ειδική νομοθετική ρύθμιση που επιτρέπει στο ίδρυμα να καταθέτει τα 1.500 ευρώ κάθε μήνα απευθείας στους λογαριασμούς των γιατρών.
Το επίδομα είναι αφορολόγητο και ακατάσχετο και λειτουργεί συμπληρωματικά στα κίνητρα που ήδη δίνει το κράτος για τις άγονες περιοχές. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το θεσμικό αυτό πλαίσιο παραμένει πλέον ως παρακαταθήκη και για μελλοντικές δωρεές αντίστοιχου τύπου.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό βάρος του μηνύματος που έστειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η Ελλάδα χτίστηκε πολλές φορές πάνω στη γενναιοδωρία ανθρώπων που αποφάσισαν να επιστρέψουν στην πατρίδα ένα μέρος από όσα κέρδισαν στον κόσμο. Από τον Αβέρωφ και τους Ζάππα μέχρι τον Νιάρχο και τον Ωνάση, η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες δωρεές δεν είναι απλώς πράξεις φιλανθρωπίας. Είναι πράξεις που αφήνουν αποτύπωμα δεκαετιών.
Η πρωτοβουλία του Στέλιου Χατζηιωάννου υπενθυμίζει ότι αυτή η παράδοση δεν ανήκει στο παρελθόν. Μπορεί να συνεχιστεί και σήμερα. Και το μήνυμα του πρωθυπουργού ήταν σαφές: η χώρα έχει ανάγκη από τους ευεργέτες της νέας εποχής. Οι μεγάλες περιουσίες που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια μπορούν να γράψουν το δικό τους κεφάλαιο στην ίδια ιστορία. Το παράδειγμα δόθηκε. Το ερώτημα πλέον είναι ποιοι θα ακολουθήσουν.
