Η παρατεταμένη ζέστη και η ξηρασία αφαιρούν το 1% από το ΑΕΠ της ΕΕ, προκαλώντας σοβαρές ανατροπές ακόμη και στις ισχυρές οικονομίες του Βορρά.
Ένα πρωτοφανές οικονομικό πλήγμα επιφέρει στην Ευρωπαϊκή Ένωση το φετινό, εξαιρετικά θερμό καλοκαίρι. Σύμφωνα με νέα έκθεση της ολλανδικής Triodos Bank («Hot Summer Economics»), το συνολικό κόστος της παρατεταμένης ζέστης και της ξηρασίας αναμένεται να αγγίξει τα 180 δισεκατομμύρια ευρώ - ποσό που αντιστοιχεί στο 1% του ΑΕΠ του μπλοκ και εξανεμίζει ουσιαστικά το σύνολο της οικονομικής ανάπτυξης που προβλεπόταν για το 2026 (με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκτιμά αρχικά ανάπτυξη 1,1%).
«Βουτιά» για τις ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης
Τα ευρήματα της ανάλυσης ανατρέπουν την εκτίμηση ότι πλήττονται μόνο οι θερμότερες χώρες του Νότου:
- Γαλλία: Αναμένεται να δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα, κινδυνεύοντας να χάσει έως και 1,4 ποσοστιαίες μονάδες από την ανάπτυξή της, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει την οικονομία της σε ετήσια συρρίκνωση κατά 0,6%.
- Ολλανδία: Δέχεται πλήγμα 0,8 ποσοστιαίων μονάδων στο ΑΕΠ, οδηγώντας την οικονομία της σε κατάσταση στασιμότητας.
- Ευρωπαϊκός Νότος (Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο): Αν και καταγράφουν τις υψηλότερες θερμοκρασίες και υφίστανται σημαντικές ζημίες, οι δεκαετίες προσαρμογής των υποδομών τους μετριάζουν την επιπλέον επιβάρυνση από κάθε νέο κύμα καύσωνα.
- Ανατολική Ευρώπη: Αντίθετα, χώρες όπως η Πολωνία επηρεάζονται λιγότερο λόγω λιγότερων ημερών ακραίας ζέστης.
Καταλύτης η πτώση της παραγωγικότητας
Ο κύριος παράγοντας της οικονομικής επιβράδυνσης εντοπίζεται στην απώλεια παραγωγικότητας της εργασίας, καθώς οι συνθήκες καύσωνα δυσκολεύουν την εκτέλεση καθημερινών εργασιών:
- Μόνο από τη μείωση της παραγωγικότητας των εργαζομένων αφαιρείται 0,6% από το συνολικό ΑΕΠ της ΕΕ.
- Η παρατεταμένη λειψυδρία και η ζέστη προκαλούν μείωση της αγροτικής παραγωγής που κυμαίνεται μεταξύ 3% και 7%.
Ενεργειακός στραγγαλισμός, μεταφορές και ανθρώπινες απώλειες
Η κρίση επεκτείνεται ραγδαία στις υποδομές και τη δημόσια υγεία:
- Εκτιμάται ότι τουλάχιστον 14.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους εξαιτίας της ζέστης στις έξι πιο πληγείσες ευρωπαϊκές χώρες από τα μέσα Ιουνίου έως τις αρχές Ιουλίου.
- Η χαμηλή στάθμη των υδάτων στον Δούναβη ανάγκασε σε περικοπές λειτουργίας τον πυρηνικό σταθμό Paks στην Ουγγαρία, ενώ η Ρουμανία κατέληξε στη χρήση εκρηκτικών για την εκτροπή υδάτων προς τον τελευταίο της αντιδραστήρα.
- Τα εμπορικά πλοία σε Ρήνο και Δούναβη ταξιδεύουν με μειωμένο φορτίο, ενώ στην Αυστρία οι αγροτικές ζημίες από την ξηρασία ξεπερνούν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ.
Προειδοποίηση για το μέλλον
Όπως τονίζει ο Chief Economist της Triodos Bank, Χανς Στέγκεμαν, «η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον έναν μακρινό οικονομικό κίνδυνο, αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα που επηρεάζει τις ζωές, τους εργαζόμενους και την ευημερία σε όλη την Ευρώπη».
Η τράπεζα υπογραμμίζει πως τα άμεσα μέτρα προσαρμογής (τροποποίηση ωραρίων, μόνωση κτιρίων, πράσινες υποδομές) είναι απαραίτητα, αλλά η ταχεία απανθρακοποίηση και η μείωση της κατανάλωσης πόρων παραμένουν η μόνη βιώσιμη λύση.
