Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου κινούνται καθημερινά στον ρυθμό των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Το Brent ανεβαίνει, διορθώνει, υποχωρεί και ξαναπαίρνει την ανιούσα, όμως στις ελληνικές αντλίες η εικόνα αλλάζει πολύ πιο αργά.
Οι οδηγοί συνεχίζουν να βλέπουν την αμόλυβδη να κινείται κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, με αρκετές περιοχές της χώρας να έχουν ήδη ξεπεράσει αυτό το ψυχολογικό όριο.
Η διαφορά σε σχέση με τα χρόνια πριν από την ενεργειακή κρίση παραμένει μεγάλη. Το 2019 η μέση τιμή της αμόλυβδης κυμαινόταν γύρω στο 1,55 ευρώ το λίτρο, ενώ σήμερα το κόστος ενός γεμίσματος είναι αυξημένο κατά αρκετά ευρώ για ένα μέσο οικογενειακό αυτοκίνητο.
Παρότι το Brent απέχει πλέον από τα ακραία υψηλά που καταγράφηκαν σε περιόδους διεθνών εντάσεων, η αποκλιμάκωση δεν μεταφέρεται στην ελληνική αγορά.
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι η τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το αργό πετρέλαιο. Τα διυλιστήρια τιμολογούν με βάση τις διεθνείς τιμές των έτοιμων καυσίμων, οι οποίες επηρεάζονται από τη ζήτηση, τη διαθεσιμότητα προϊόντων, το κόστος διύλισης και τις μεταφορές.
Έτσι, ακόμη και όταν το Brent διορθώνει, η τιμή της βενζίνης μπορεί να παραμένει σε υψηλά επίπεδα.
Σημαντική επίδραση έχει και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η αγορά. Αυτός ο τρόπος εξηγεί γιατί δεν περνά στην αντλία η αποκλιμάκωση. Τα πρατήρια διαθέτουν αποθέματα που έχουν αγοραστεί σε υψηλότερες τιμές, ενώ οι νέες παραλαβές χρειάζονται χρόνο μέχρι να περάσουν στην αντλία.
Την ίδια στιγμή, η αυξημένη θερινή κίνηση και η μεγάλη ζήτηση στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις καταγράφονται στις Κυκλάδες, στα Δωδεκάνησα και σε αρκετά μικρά νησιά του Αιγαίου, όπου η αμόλυβδη ξεπερνά συχνά τα 2,20 ευρώ το λίτρο. Σε νησιά όπως η Αμοργός, η Ανάφη, η Φολέγανδρος ή το Καστελόριζο οι τιμές συγκαταλέγονται διαχρονικά στις υψηλότερες της χώρας, καθώς το κόστος μεταφοράς και η περιορισμένη τροφοδοσία επιβαρύνουν σημαντικά την τελική τιμή.
Στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη, τη Λάρισα και άλλες μεγάλες πόλεις, όπου λειτουργούν περισσότερα πρατήρια και ο ανταγωνισμός είναι ισχυρότερος, οι τιμές φτάνουν τα 2 ευρώ/λίτρο.
Δύο ταχυτήτων
Αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζει και η υπόλοιπη Ευρώπη. Παρότι οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν αποκλιμακωθεί σε σχέση με τα υψηλά των τελευταίων ετών, η λιανική αγορά αντιδρά με χρονική υστέρηση.
Οι μεταβολές περνούν σταδιακά στην αντλία και συχνά απορροφώνται από το αυξημένο κόστος εφοδιασμού, τις μεταφορές και τη ζήτηση, με αποτέλεσμα οι οδηγοί να βλέπουν πολύ μικρότερες μειώσεις από αυτές που καταγράφονται στις διεθνείς αγορές.
Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που κινείται με δύο ταχύτητες.
