Οι τηλεφωνικές απάτες με AI αυξάνονται, αξιοποιούν κλωνοποίηση φωνής, εξαπατούν συγγενείς και ειδικοί προτείνουν μυστική λέξη προστασίας.
Οι τηλεφωνικές απάτες με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) γίνονται ολοένα πιο πειστικές, καθώς η κλωνοποίηση φωνής επιτρέπει στους κυβερνοεγκληματίες να αναπαράγουν τη φωνή αγαπημένων προσώπων και να παρασύρουν τα θύματά τους σε βιαστικές και επικίνδυνες αποφάσεις.
Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό που βίωσε η Ελίζαμπεθ Μπενζ από το Μπάφαλο της Νέας Υόρκης. Τον Σεπτέμβριο του 2025 δέχθηκε τηλεφώνημα από κάποιον που μιμούνταν τη φωνή του 16χρονου γιου της, Τζον, ο οποίος φαινόταν να κλαίει και να λέει ότι ένας φίλος του είχε σκοτωθεί.
Στη συνέχεια, ένας άγνωστος άνδρας ανέλαβε την κλήση, ισχυριζόμενος ότι είχε σκοτώσει τον φίλο του παιδιού και απειλώντας πως ο Τζον θα ήταν το επόμενο θύμα, αν η μητέρα του δεν παρέδιδε 7.500 δολάρια σε συγκεκριμένο σημείο.
Η γυναίκα πανικοβλήθηκε και ξεκίνησε να μεταφέρει τα χρήματα. Ωστόσο, ο άλλος της γιος κατάφερε να επικοινωνήσει με τον Τζον, ο οποίος παρακολουθούσε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα και ήταν απολύτως ασφαλής. Η φωνή που είχε ακούσει η μητέρα του είχε δημιουργηθεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
Μυστική λέξη - Η απλή ασπίδα απέναντι στους απατεώνες
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες μορφές απάτης θα πολλαπλασιαστούν, καθώς τα εργαλεία AI γίνονται ολοένα πιο προσιτά και εύχρηστα. Για τον λόγο αυτό προτείνουν στα μέλη κάθε οικογένειας να συμφωνήσουν εκ των προτέρων σε μια μυστική λέξη ή φράση, γνωστή μόνο στους ίδιους.
Η ίδια η Μπενζ αποκάλυψε ότι η οικογένειά της διέθετε ήδη μια τέτοια λέξη, όμως ο πανικός της στιγμής δεν της επέτρεψε να τη ζητήσει από τον υποτιθέμενο γιο της. Όπως εξήγησε, ο φόβος και η πίεση που προκαλούν οι απατεώνες δυσκολεύουν τη λογική σκέψη.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι Αμερικανοί έχασαν περίπου 148,2 δισεκατομμύρια δολάρια από διαδικτυακές απάτες το 2025, ποσό αυξημένο κατά σχεδόν 26% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από αυτά, περίπου 6,3 δισεκατομμύρια δολάρια συνδέονται με απάτες που αξιοποίησαν τεχνητή νοημοσύνη.
Ο ειδικός στις deepfake τεχνολογίες και συνιδρυτής της GetReal Security, Χάνι Φαρίντ, προειδοποιεί στο BBC, ότι οι επιθέσεις αυτές πραγματοποιούνται ήδη σε ολόκληρο τον κόσμο. Όπως επισημαίνει, ένα τηλεφώνημα μέσα στη νύχτα από κάποιον που ακούγεται σαν αγαπημένο πρόσωπο ή ένας υποτιθέμενος προϊστάμενος που ζητά επειγόντως πρόσβαση σε λογαριασμούς αρκούν για να παρασύρουν ακόμη και ιδιαίτερα προσεκτικούς ανθρώπους.
Ο ίδιος εφαρμόζει την πρακτική της μυστικής λέξης με τη σύζυγό του, χρησιμοποιώντας την μόνο όταν υπάρχει σοβαρός λόγος αμφισβήτησης της ταυτότητας του συνομιλητή. Όπως τονίζει, η καλύτερη επιλογή είναι μια φράση εύκολη να τη θυμούνται οι ίδιοι, αλλά δύσκολη να τη μαντέψει οποιοσδήποτε τρίτος.
Τα σημάδια - Που προδίδουν την απάτη
Ο δικηγόρος Γκάρι Σίλντχορν, ο οποίος έπεσε θύμα deepfake απάτης το 2023 και σήμερα συμβουλεύει εθελοντικά πολίτες, επισημαίνει τρία βασικά προειδοποιητικά σημάδια.
Το πρώτο είναι η πίεση χρόνου, καθώς οι απατεώνες απαιτούν άμεσες αποφάσεις χωρίς περιθώριο σκέψης. Το δεύτερο αφορά τον τρόπο πληρωμής, αφού συνήθως ζητούν Bitcoin, δωροκάρτες ή μετρητά, ώστε να μην μπορούν να εντοπιστούν οι συναλλαγές. Το τρίτο είναι η προσπάθειά τους να απομονώσουν το θύμα, αποτρέποντάς το από το να επικοινωνήσει με άλλους ανθρώπους.
Η ψυχραιμία - Το ισχυρότερο όπλο απέναντι στο AI
Ο συνιδρυτής της Adaptive Security, Μπράιαν Λονγκ, υπογραμμίζει ότι η γνώση των τεχνικών των απατεώνων αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Εξίσου σημαντικό είναι οι πολίτες να έχουν εκπαιδεύσει τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσουν όταν δεχθούν μια ύποπτη κλήση.
Οι ειδικοί καταλήγουν ότι ο συνδυασμός ψυχραιμίας, επιβεβαίωσης της ταυτότητας μέσω μιας μυστικής λέξης και αποφυγής βιαστικών οικονομικών συναλλαγών αποτελεί την αποτελεσματικότερη άμυνα απέναντι στις ολοένα πιο εξελιγμένες τηλεφωνικές απάτες που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη
