Η κυβέρνηση εκπέμπει σαφές μήνυμα ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει να μετατραπεί η Κρήτη σε μια μόνιμη δίοδο παράνομης μετανάστευσης από τη Λιβύη προς την Ευρώπη.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, παρουσιάζει τον σχεδιασμό για τη διαχείριση των αυξημένων πιέσεων, επισημαίνοντας ότι οι θαλάσσιες ροές έχουν μειωθεί σχεδόν κατά 30%, χωρίς όμως να υπάρχει κανένα περιθώριο χαλάρωσης.
Παράλληλα, αναφέρεται στην ενίσχυση των επιχειρησιακών δομών στην Κρήτη, στη συνεργασία με τη Frontex, τη Λιβύη και την Αίγυπτο, αλλά και στις παρεμβάσεις που προωθούνται για τις ΜΚΟ, το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου και το ευρωπαϊκό σχέδιο για τα Return Hubs.
Θάνος Πλεύρης: «Δεν θα επιτρέψουμε νέα μεταναστευτική διαδρομή»
Απαντώντας στο ενδεχόμενο να παγιωθεί η διαδρομή Λιβύη - Κρήτη, ο υπουργός σημειώνει ότι η εικόνα παρουσιάζει βελτίωση, καθώς οι αφίξεις έχουν περιοριστεί σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι η κυβέρνηση δεν θεωρεί το ζήτημα λήξαν, καθώς οι καλοκαιρινές καιρικές συνθήκες ευνοούν τη δράση των κυκλωμάτων διακίνησης και η κατάσταση μπορεί να αλλάξει μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα.
Όπως εξηγεί, έχει ήδη ολοκληρωθεί η δομή στην Αγυιά Χανίων, προχωρούν οι εργασίες για τη νέα εγκατάσταση στο Ηράκλειο, ενώ βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη η συνεργασία με το υπουργείο Ναυτιλίας, το Λιμενικό Σώμα και τη Frontex, η οποία έχει ενισχύσει την παρουσία της στην περιοχή.
Παράλληλα, υπάρχει διαρκής επικοινωνία με τις λιβυκές αρχές, ώστε να ενισχυθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικότερα τα κυκλώματα διακίνησης.
Ο Θάνος Πλεύρης στέλνει, πάντως, σαφές μήνυμα ότι αν οι μεταναστευτικές ροές αυξηθούν εκ νέου, η αντίδραση της κυβέρνησης θα είναι ακόμη πιο αυστηρή.
Αφήνει μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης μέτρων όπως εκείνα που εφαρμόστηκαν το καλοκαίρι του 2025.
«Η αναστολή εξέτασης αιτημάτων ασύλου, που εφαρμόστηκε το καλοκαίρι του 2025 σε συνθήκες έκτακτης μεταναστευτικής πίεσης, απέδειξε ότι η κυβέρνηση δεν διστάζει να λαμβάνει δύσκολες αλλά αναγκαίες αποφάσεις για την προστασία των συνόρων και εφόσον οι συνθήκες το επιβάλουν, θα αξιοποιήσουμε κάθε νόμιμο εργαλείο που έχουμε στη διάθεσή μας. Δεν είναι σκόπιμο να προαναγγέλλονται επιχειρησιακές κινήσεις. Εκείνο που μπορώ να διαβεβαιώσω είναι ότι όποια μέτρα απαιτηθούν για την προστασία των συνόρων θα ληφθούν χωρίς κανέναν δισταγμό. Πάντως σήμερα οι θαλάσσιες ροές έχουν μείωση σχεδόν 30%.»
Στην τελική ευθεία η νέα δομή στο Ηράκλειο
Ο υπουργός αναφέρει ότι η νέα δομή στις πρώην αποθήκες Σκουλούδη, στο Ηράκλειο, βρίσκεται πλέον στο τελευταίο στάδιο προετοιμασίας.
Όπως επισημαίνει, απομένουν τεχνικές και διοικητικές διαδικασίες, με στόχο ο χώρος να τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία το συντομότερο δυνατό.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι υπάρχει συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών ώστε η δομή να ανταποκρίνεται στις ανάγκες που έχουν δημιουργηθεί στην Κρήτη, ενώ η τελική δυναμικότητά της θα καθοριστεί μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων εργασιών.
Ο ίδιος αποκαλύπτει ακόμη ότι έχει ήδη ναυλωθεί ειδικό πλοίο για τις μεταφορές παράνομων μεταναστών, προκειμένου να μην επιβαρύνονται τα δρομολόγια της ακτοπλοΐας και το επιβατικό κοινό.
Θάνος Πλεύρης: Αυστηρό μήνυμα προς την Ευρώπη και τη Λιβύη
Αναφερόμενος στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Θάνος Πλεύρης υποστηρίζει ότι απαιτούνται ταχύτερες αποφάσεις, καθώς τα ελληνικά σύνορα αποτελούν ταυτόχρονα και εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης.
Τονίζει, ωστόσο, ότι η Ελλάδα δεν περιορίζεται στην αναμονή ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, αλλά αναπτύσσει δικούς της διαύλους επικοινωνίας τόσο με την Τρίπολη όσο και με την ανατολική Λιβύη, ενώ παράλληλα ενισχύει τη συνεργασία με τη λιβυκή ακτοφυλακή και τη Frontex.
Στο ίδιο πλαίσιο επαναλαμβάνει την κυβερνητική θέση για την προστασία των συνόρων.
«Η θέση μας είναι ξεκάθαρη. Δεν θα επιτρέψουμε να παγιωθεί μια νέα μεταναστευτική διαδρομή Λιβύης-Κρήτης. Εφόσον διαπιστώσουμε ότι επιχειρείται η δημιουργία αθρόων και σταθερών ροών προς το νησί, η Ελλάδα είναι απολύτως έτοιμη να λάβει κάθε πρόσθετο μέτρο που απαιτείται, όπως η αναστολή εξέτασης αιτήσεων Ασύλου που εφαρμόσαμε πριν από ένα χρόνο με απόλυτη επιτυχία. Η προστασία των συνόρων και η ασφάλεια των Ελλήνων δεν μπαίνει σε διαπραγμάτευση.»
Συνεργασία με την Αίγυπτο: Μειώθηκαν οι αφίξεις, αυξήθηκαν οι επιστροφές
Ο Θάνος Πλεύρης στέκεται ιδιαίτερα στα αποτελέσματα της συνεργασίας με την Αίγυπτο, παρουσιάζοντας στοιχεία που, όπως υποστηρίζει, δείχνουν σημαντική βελτίωση στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει, το πρώτο εξάμηνο του 2025 οι αφίξεις Αιγυπτίων μεταναστών έφτασαν σχεδόν τις 4.000, ενώ οι επιστροφές περιορίζονταν σε 65 περιπτώσεις. Αντίθετα, το αντίστοιχο διάστημα του 2026 οι αφίξεις υποχώρησαν κάτω από τις 900, ενώ οι επιστροφές ξεπέρασαν τις 300.
Όπως εξηγεί, οι επαφές που πραγματοποιήθηκαν στο Κάιρο επικεντρώθηκαν στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, στην ενίσχυση της συνεργασίας για την εξάρθρωση των κυκλωμάτων διακίνησης, στην καλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και στην αποτελεσματικότερη οργάνωση των επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών που δεν δικαιούνται διεθνή προστασία.
Παράλληλα, συζητήθηκε και η νόμιμη μετανάστευση, με έμφαση στην εφαρμογή της διμερούς συμφωνίας Ελλάδας - Αιγύπτου για την εποχική εργασία, αλλά και στη δυνατότητα επέκτασης της συνεργασίας σε νέους παραγωγικούς τομείς, όπως οι κατασκευές.
Ο υπουργός εκτιμά ότι τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα αποδεικνύουν πως η στενή συνεργασία των δύο χωρών μπορεί να περιορίσει αποτελεσματικά τις παράτυπες ροές, ενώ παράλληλα δημιουργεί ασφαλείς και οργανωμένες νόμιμες οδούς εργασίας.
Αλλαγές για τις ΜΚΟ και τη νομική υποστήριξη των αιτούντων άσυλο
Ο υπουργός αναφέρεται και στις αλλαγές που φέρνει το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου, υποστηρίζοντας ότι πλέον καθορίζεται με σαφήνεια ο τρόπος με τον οποίο παρέχεται η νομική ενημέρωση στους αιτούντες άσυλο.
Όπως επισημαίνει, για πρώτη φορά προβλέπεται η δυνατότητα η νομική καθοδήγηση να πραγματοποιείται τόσο μέσω ομαδικών συνεδριών όσο και εξ αποστάσεως από δικηγόρους.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι οι ΜΚΟ εξακολουθούν να μπορούν να ενημερώνουν τους αιτούντες άσυλο, όμως αποκλειστικά ως εντολοδόχοι των ίδιων των ενδιαφερομένων και όχι του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Ο Θάνος Πλεύρης υπογραμμίζει ότι η ευθύνη της επίσημης νομικής καθοδήγησης περνά πλέον αποκλειστικά στους δικηγόρους και στους Δικηγορικούς Συλλόγους, καθώς, όπως αναφέρει, αυτοί αποτελούν τους αρμόδιους φορείς για την παροχή τέτοιων υπηρεσιών.
Θετική αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Απαντώντας για το κατά πόσο η Ελλάδα είναι έτοιμη να εφαρμόσει το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, ο υπουργός αποφεύγει να μιλήσει με ποσοστά, χαρακτηρίζοντας τη μεταρρύθμιση ιδιαίτερα σύνθετη.
Στέκεται όμως στην πρώτη αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία χαρακτηρίζει ιδιαίτερα θετική για τη χώρα.
Υποστηρίζει ότι η Κομισιόν αναγνωρίζει την ορθή ενσωμάτωση του νέου πλαισίου στην ελληνική νομοθεσία, την επιχειρησιακή ετοιμότητα στη διαχείριση των μεταναστευτικών πιέσεων, καθώς και την αποτελεσματική εφαρμογή των νέων διαδικασιών στα σύνορα.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει ως θετικές εξελίξεις την αναβάθμιση των πληροφοριακών συστημάτων, την ενίσχυση των μηχανισμών ασφαλείας και την αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο εν λόγω υπουργός εξαπολύει αιχμές κατά της αντιπολίτευσης, υποστηρίζοντας ότι είχε αμφισβητήσει την ετοιμότητα της χώρας, ενώ -όπως αναφέρει- η αξιολόγηση της Κομισιόν καταλήγει στο αντίθετο συμπέρασμα.
Return Hubs: Στόχος οι πρώτες συμφωνίες μέσα στο 2026
Ο Θάνος Πλεύρης αναφέρεται και στο ευρωπαϊκό σχέδιο για τα Return Hubs, σημειώνοντας ότι οι διαβουλεύσεις βρίσκονται πλέον σε προχωρημένο στάδιο.
Όπως εκτιμά, οι πρώτες συμφωνίες με τρίτες χώρες, κυρίως στην Αφρική και την Ασία, μπορούν να ολοκληρωθούν μέσα στο 2026, ώστε η σταδιακή λειτουργία των συγκεκριμένων κέντρων να ξεκινήσει από το 2027.
Ο ίδιος τονίζει ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση του νέου ευρωπαϊκού μοντέλου, μαζί με την Αυστρία, τη Γερμανία, τη Δανία και την Ολλανδία, επιδιώκοντας ένα αποτελεσματικότερο σύστημα επιστροφών.
Παράλληλα, διευκρινίζει ότι το συγκεκριμένο πλαίσιο αφορά αποκλειστικά πρόσωπα των οποίων τα αιτήματα ασύλου έχουν απορριφθεί οριστικά και δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο υπουργός καταλήγει υποστηρίζοντας ότι μια ολοκληρωμένη μεταναστευτική πολιτική δεν εξαντλείται μόνο στη φύλαξη των συνόρων, αλλά απαιτεί και αποτελεσματικούς μηχανισμούς επιστροφών για όσους δεν δικαιούνται διεθνή προστασία, θέση που -όπως σημειώνει- η Ελλάδα θα συνεχίσει να προωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
