Η ενδυνάμωση της ελληνικής βιομηχανίας βρίσκεται στον πυρήνα του κυβερνητικού σχεδιασμού για τα επόμενα χρόνια.
Στόχος είναι η συνέχιση της ανάπτυξης, η δημιουργία καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας, η στήριξη της περιφέρειας και η ενίσχυση της παραγωγικής και γεωπολιτικής θέσης της χώρας.
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ περιγράφει το κυβερνητικό σχέδιο για τη βιομηχανία, τη μεταποίηση και τις επενδύσεις.
Όπως επισημαίνει, μέσω του αναπτυξιακού νόμου στηρίζονται παραγωγικά σχέδια, ενώ την τελευταία πενταετία έχουν προστεθεί 60.000 νέες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία.
Ο ίδιος συνδέει την παραγωγική ανασυγκρότηση και με το δημογραφικό, τονίζοντας ότι οι σταθερές και καλύτερα αμειβόμενες δουλειές μπορούν να κρατήσουν τους νέους ανθρώπους στην Ελλάδα.
«Δίνει τη δυνατότητα στους νέους μας να διαμορφώσουν το δικό τους σχέδιο ζωής για να δημιουργήσουν την οικογένειά τους στην πατρίδα τους», δηλώνει χαρακτηριστικά.
Τάκης Θεοδωρικάκος: «Η υπόθεση της βιομηχανίας μάς αφορά όλους»
Ερωτηθείς για τη στρατηγική της κυβέρνησης και τη σύνδεσή της με την οικονομική ανάπτυξη, ο υπουργός Ανάπτυξης ανέφερε: «Η στήριξη της βιομηχανίας και της μεταποίησης αποτελούν στρατηγική προτεραιότητα της κυβέρνησης και αυτή η προσπάθεια δεν γνωρίζει εποχές και άδειες. Είναι συνεχής. Στη συνεδρίαση της κυβερνητικής επιτροπής που αναφέρεστε ήταν ο πρωθυπουργός, όλοι οι συναρμόδιοι υπουργοί και όλοι οι κοινωνικοί εταίροι. Γιατί αυτή η υπόθεση μας αφορά όλους. Τα τελευταία πέντε χρόνια κυρία Παπαδοσηφάκη έχουν προστεθεί 60.000 νέες θέσεις εργασίας στη βιομηχανία, οι οποίες είναι πολύ καλύτερα αμειβόμενες. Οι μέσες μικτές αποδοχές ανέρχονται στις 25.000 ευρώ ετησίως, έναντι περίπου 18.000 ευρώ στο σύνολο της οικονομίας. Παράλληλα, οι θέσεις αυτές συνοδεύονται από καλύτερες συνθήκες εργασίας, αποτελώντας ουσιαστικό κίνητρο για τους νέους ανθρώπους να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στην Ελλάδα. Μην ξεχνάτε ότι αντιμετωπίζουμε την εθνική απειλή της δημογραφικής συρρίκνωσης, αλλά και τη μείωση του πληθυσμού ειδικότερα σε κάποιες περιφέρειες. Η ενίσχυση της βιομηχανίας είναι μέρος της λύσης.»
Οι αποδοχές στη βιομηχανία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, φτάνουν κατά μέσο όρο τις 25.000 ευρώ μικτά τον χρόνο, έναντι περίπου 18.000 ευρώ στο σύνολο της οικονομίας.
Οι επτά προτεραιότητες του κυβερνητικού σχεδίου
Ο σχεδιασμός για την επόμενη ημέρα στηρίζεται σε επτά βασικούς άξονες.
«Πρώτον, προωθούμε μεταρρυθμίσεις όπως η νέα στρατηγική για τα Επιχειρηματικά Πάρκα, τους βιομηχανικούς λιμένες, την πρόσβαση σε μεταφορικά δίκτυα, αλλά και το νέο Ψηφιακό Δελτίο Επιχειρηματικής Δραστηριότητας και την περαιτέρω απλοποίηση διαδικασιών για τη διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας και των εργαζομένων. Δεύτερον, υποστηρίζουμε παραγωγικές επενδύσεις άνω των 3,7 δισ. ευρώ μέσω του αναπτυξιακού νόμου. Τρίτον, συμβάλλουμε στην αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και την ενεργειακή αναβάθμιση της μεταποίησης με κινητοποίηση άνω των 700 εκατ. ευρώ έως το 2030. Αναβαθμίζουμε τα τεχνικά επαγγέλματα με τη δημιουργία Εθνικής Ατζέντας σε συνεργασία με τα υπουργεία Εργασίας και Παιδείας, για τη σύνδεση των δεξιοτήτων με τις ανάγκες της παραγωγής. Πέμπτον επενδύουμε σε τεχνολογίες αιχμής όπως αυτή των ημιαγωγών. Έκτον, με συντονισμένες κινήσεις ενισχύουμε την ελληνική θέση στις κρίσιμες ευρωπαϊκές αποφάσεις για την ανταγωνιστικότητα και τους ευρωπαϊκούς πόρους. Έβδομον, αναβαθμίσουμε το επίπεδο του συντονισμού με μόνιμη λειτουργία της Κυβερνητικής Επιτροπής με μικτές ομάδες εργασίας υπουργείων και παραγωγικών φορέων.»
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται παραγωγικές επενδύσεις άνω των 3,7 δισ. ευρώ, παρεμβάσεις άνω των 700 εκατ. ευρώ έως το 2030 για το ενεργειακό κόστος και την αναβάθμιση της μεταποίησης, καθώς και στροφή σε ημιαγωγούς και τεχνολογίες αιχμής.
Φάρμακα, τρόφιμα, μέταλλο και ναυπηγεία στο επίκεντρο
Στο παραγωγικό μοντέλο που προωθείται, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη φαρμακοβιομηχανία, στα τρόφιμα, στο μέταλλο, στον χάρτη και στη ναυπηγική βιομηχανία.
«Γίνεται πολύ σοβαρή δουλειά σε τομείς όπως η φαρμακοβιομηχανία, η βιομηχανία τροφίμων, μετάλλου και χάρτου. Παράλληλα, έχουμε βάλει μπροστά και τη ναυπηγική βιομηχανία, που προσφέρει στην ανταγωνιστικότητα και στην εθνική ασφάλεια. Τα πρώτα αποτελέσματα υπάρχουν και δίνουν το στίγμα του νέου παραγωγικού μοντέλου που υλοποιούμε. Η προστιθέμενη αξία της βιομηχανίας έχει ξεπεράσει τα 32 δισεκατομμύρια ευρώ.»
Η προστιθέμενη αξία της βιομηχανίας έχει, σύμφωνα με τον υπουργό, ξεπεράσει τα 32 δισ. ευρώ.
Για τη φαρμακοβιομηχανία σημειώνει: «Το βλέπουμε στη φαρμακευτική βιομηχανία. Έναν κλάδο που συνδυάζει παραγωγή, έρευνα, επενδύσεις, καινοτομία και εξαγωγές. Η Ελλάδα διαθέτει 51 μονάδες, 31 εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης, 55.000 εργαζόμενους, ενώ την τελευταία εξαετία έχει προσελκύσει επενδύσεις περίπου 1,8 δισεκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για κλάδο στρατηγικής σημασίας, για την ελληνική οικονομία και για την ευρωπαϊκή υγειονομική ασφάλεια.»
Σήμερα ο συγκεκριμένος κλάδος διαθέτει 51 μονάδες, 31 εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης και περίπου 55.000 εργαζομένους, ενώ οι επενδύσεις της τελευταίας εξαετίας προσεγγίζουν τα 1,8 δισ. ευρώ.
Αλουμίνιο και κρίσιμες πρώτες ύλες
Σημαντική θέση στον σχεδιασμό καταλαμβάνει και η βιομηχανία αλουμινίου, όπου η Ελλάδα εμφανίζει ισχυρό εξαγωγικό αποτύπωμα.
«Το βλέπουμε στη βιομηχανία αλουμινίου. Η Ελλάδα έχει ισχυρή διεθνή παρουσία και θετικό εξαγωγικό πλεόνασμα που προσεγγίζει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ τον χρόνο. Το βλέπουμε και μέσα από στρατηγικές επενδύσεις σε κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως το γάλλιο, που συνδέεται με τις τεχνολογίες αιχμής. Είναι πεδίο στο οποίο η χώρα μπορεί να αποκτήσει πραγματικό γεωστρατηγικό πλεονέκτημα.»
Το εξαγωγικό πλεόνασμα του κλάδου προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις επενδύσεις σε πρώτες ύλες όπως το γάλλιο.
Ο μεγαλύτερος κλάδος της μεταποίησης
Για τη βιομηχανία τροφίμων, ο Τάκης Θεοδωρικάκος αναφέρει: «Το βλέπουμε στη βιομηχανία τροφίμων, τον μεγαλύτερο κλάδο της ελληνικής μεταποίησης. Με κύκλο εργασιών άνω των 26 δισεκατομμυρίων ευρώ, εξαγωγές 7,4 δισεκατομμυρίων ευρώ και περισσότερες από 160.000 άμεσες θέσεις εργασίας.»
Ο κύκλος εργασιών ξεπερνά τα 26 δισ. ευρώ, οι εξαγωγές φτάνουν τα 7,4 δισ. ευρώ και οι άμεσες θέσεις εργασίας υπερβαίνουν τις 160.000.
Η επανεκκίνηση της ναυπηγικής βιομηχανίας
Σημαντικό κεφάλαιο αποτελεί και η ναυπηγική και ναυπηγοεπισκευαστική δραστηριότητα.
«Το βλέπουμε στη ναυπηγική και στη ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, που ανασυγκροτείται μετά από πολλά χρόνια υποχώρησης. Ειδικά στην Ελευσίνα, ανοίγει ένας νέος κύκλος δραστηριοτήτων που υπερβαίνει τη στενή ναυπηγική λειτουργία και συνδέεται με το εμπόριο, τη διαμετακόμιση, τις λιμενικές υποδομές, την ενέργεια και την άμυνα, αξιοποιώντας στο έπακρο τις στρατηγικές μας σχέσεις με τις ΗΠΑ.»
Η Ελευσίνα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του σχεδίου, με δραστηριότητες που συνδέονται όχι μόνο με τα ναυπηγεία αλλά και με το εμπόριο, τις μεταφορές, τα λιμάνια, την ενέργεια και την άμυνα.
Νέο καθεστώς 150 εκατ. ευρώ για την άμυνα
Η κυβέρνηση ανοίγει παράλληλα νέο μέτωπο επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία.
«Επιπλέον, την Παρασκευή ανακοινώσαμε ένα νέο καθεστώς του αναπτυξιακού νόμου για την Άμυνα. Η πατρίδα μας πρέπει να έχει πανίσχυρες Ένοπλες Δυνάμεις και θέλουμε να αναγεννήσουμε μια σύγχρονη ελληνική αμυντική βιομηχανία.»
Το νέο καθεστώς αφορά επενδύσεις διπλής χρήσης και συνολικό προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ.
Ο υπουργός εξηγεί: «Το καθεστώς αφορά επενδύσεις διπλής χρήσης σε στρατηγικούς τομείς και στοχεύει στην ενίσχυση ολοκληρωμένων επενδυτικών σχεδίων στους τομείς των όπλων, των πυρομαχικών, των μηχανοκίνητων οχημάτων, των αεροσκαφών και των στρατιωτικών οχημάτων μάχης. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 150.000.000 ευρώ μέσω υπεραποσβέσεων, με ανώτατο όριο τα 20.000.000 ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο. Τα παρεχόμενα κίνητρα περιλαμβάνουν τη φορολογική υπερέκπτωση δαπανών -με προσαυξημένη κατά 100% έκπτωση των επιλέξιμων δαπανών, αξιοποιήσιμη εντός 15 φορολογικών ετών- καθώς και την ταχεία αδειοδότηση των έργων. Η υποβολή των προτάσεων θα γίνει από τις 31 Αυγούστου 2026 έως τις 30 Νοεμβρίου 2026 και η κατανομή των ενισχύσεων θα γίνει σύμφωνα με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων.»
Το ανώτατο όριο διαμορφώνεται στα 20 εκατ. ευρώ ανά επενδυτικό σχέδιο. Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται από τις 31 Αυγούστου έως τις 30 Νοεμβρίου 2026.
Στην περιφέρεια το 95% των επιδοτήσεων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατεύθυνση των πόρων εκτός Αττικής.
«Το 95% των επιδοτήσεων για τη στήριξη των βιομηχανικών επενδύσεων —δηλαδή 850 εκατομμύρια ευρώ αυτή τη στιγμή— κατευθύνονται στην ελληνική περιφέρεια και στους παραμεθόριους νομούς. Η περιφέρεια κυριαρχεί και στα τρία καθεστώτα του αναπτυξιακού νόμου (μεταποίηση, μεγάλες επενδύσεις, περιοχές ειδικής ενίσχυσης) που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη σε δύο κύκλους του 2025 και του 2026.»
Σύμφωνα με τον υπουργό, 850 εκατ. ευρώ, δηλαδή το 95% των επιδοτήσεων, κατευθύνονται στην ελληνική περιφέρεια και στους παραμεθόριους νομούς.
«Η Ελλάδα του 2030 πρέπει να είναι χώρα που παράγει αποτελεσματικότερα»
Ο τελικός στόχος, σύμφωνα με τον Τάκη Θεοδωρικάκο, είναι ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο. Με μεγαλύτερη παραγωγικότητα, περισσότερες εξαγωγές και μικρότερη εξάρτηση από πολιτικές επιδομάτων.
«Το πώς διασφαλίζουμε την πρόοδο σε μια εποχή μεγάλων αναταράξεων. Οι απαντήσεις της προηγούμενης δεκαετίας έχουν κλείσει τον κύκλο τους. Ο κόσμος άλλαξε. Οι πόλεμοι δυστυχώς επέστρεψαν και στην ευρωπαϊκή γειτονιά. Οι εμπορικοί κανόνες γίνονται σκληρότεροι. Ο ρόλος της ενέργειας ενισχύεται ως παράγοντας ανταγωνιστικότητας. Οι εφοδιαστικές αλυσίδες δοκιμάζονται. Η τεχνολογία γίνεται πεδίο ισχύος.
Η Ελλάδα του 2030 πρέπει να είναι χώρα που παράγει αποτελεσματικότερα, εξάγει περισσότερο, καινοτομεί με διάρκεια και δημιουργεί καλύτερα αμειβόμενες δουλειές. Χώρα με εργοστάσια που εκσυγχρονίζονται γρήγορα και χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια. Με επιχειρήσεις που συνενώνονται και μεγαλώνουν. Με νέους επιστήμονες και τεχνίτες που βλέπουν προοπτική στην παραγωγή. Με επενδύσεις που μένουν στον τόπο και δημιουργούν τεχνογνωσία από τον Έβρο έως την Κρήτη, μειώνοντας τις περιφερειακές ανισότητες.
Γιατί η οικονομική πολιτική είναι και προϋπόθεση γεωπολιτικής ασφάλειας. Η βιομηχανία είναι και στρατηγική αυτονομία. Τα μικροκυκλώματα, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, τα λιμάνια, τα δίκτυα, τα δεδομένα και η ενέργεια καθορίζουν την πραγματική θέση κάθε χώρας στον διεθνή καταμερισμό ισχύος.
Γιατί η ευημερία των Ελλήνων περνάει μέσα από την ενίσχυση της παραγωγικότητας και όχι μέσα από τα επιδόματα. Περνάει μέσα από καλύτερα αμειβόμενες δουλειές, ισχυρότερες επιχειρήσεις, περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες εξαγωγές. Και γιατί η μόνη εγγύηση της ευημερίας και της μείωσης των ανισοτήτων είναι μια οικονομία ανταγωνιστική, παραγωγική και ανθεκτική.
Αυτή η αλλαγή έχει και μια βαθύτερη εθνική διάσταση. Είναι ο μόνος τρόπος να απαντήσουμε, σε βάθος χρόνου, και στο οξύ δημογραφικό πρόβλημα: να αλλάξουμε την παραγωγική κουλτούρα της χώρας, να δημιουργήσουμε προοπτική για τους νέους ανθρώπους, να στηρίξουμε την οικογένεια μέσα από σταθερές δουλειές, καλύτερα εισοδήματα και πραγματική εμπιστοσύνη στο μέλλον.
Και προχωράμε μπροστά με πράξεις. Η Ελλάδα έχει εδώ και επτά χρόνια πάρει την απόφασή της. Θα είναι χώρα παραγωγής. Χώρα τεχνολογίας. Χώρα εξαγωγών. Χώρα που στέκεται με αυτοπεποίθηση στον ευρωπαϊκό και διεθνή ανταγωνισμό. Μια Ελλάδα πιο παραγωγική. Πιο ανταγωνιστική. Πιο ανθεκτική. Πιο δίκαιη. Και πάνω απ' όλα, πιο ασφαλής.»