Στις διαδηλώσεις του Σαββατοκύριακου στη ΔΕΘ είχαμε, στην κυριολεξία, συνωστισμό πολιτικών αρχηγών.
Σε μια εποχή που τα κόμματα δυσκολεύονται να πείσουν τις μάζες να κατέβουν στους δρόμους, αποφάσισαν μάλλον να κατέβουν τα ίδια. Η φτώχεια φέρνει γκρίνια, λέει ο λαός. Στην περίπτωση των κομμάτων της αντιπολίτευσης, τα πεσμένα ποσοστά των κομμάτων που την αποτελούν φέρνουν ακτιβισμό.
Στις διαδηλώσεις του Σαββατοκύριακου στη ΔΕΘ είχαμε, στην κυριολεξία, συνωστισμό πολιτικών αρχηγών. Ο Δημήτρης Κουτσούμπας, η Ρένα Δούρου, ο Δημήτρης Νατσιός, η Ζωή Κωνσταντοπούλου και ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης πήραν θέση πίσω από διαφορετικά πανό και έκαναν τη δική τους επανάσταση. Το σκηνικό στους δρόμους γύρω από το Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο είχε κάτι το οξύμωρο, σχεδόν σουρεαλιστικό. Το ζουμί της υπόθεσης δεν βρισκόταν στον όγκο των συγκεντρώσεων. Είχαμε μια πρωτοφανή, ασφυκτική συγκέντρωση ηγεσιών και κορυφαίων στελεχών ανά τετραγωνικό μέτρο.
Σε βαθμό που πολλοί αναρωτιούνταν: ήταν τελικά διαδηλώσεις πολιτών ή μήπως μια μαζική πορεία των ίδιων των πολιτικών αρχηγών;
Ο… οικοδεσπότης
Η εικόνα του Δημήτρη Κουτσούμπα στην κεφαλή της πορείας του ΠΑΜΕ δεν αποτελεί ακριβώς είδηση. Ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ κινείται, ούτως ή άλλως, εντός έδρας στις κινητοποιήσεις.
Η Ρένα Δούρου, εκπροσωπώντας έναν ΣΥΡΙΖΑ που βρίσκεται σε μόνιμη κατάσταση περιδίνησης, κατέβηκε στον δρόμο, δηλώνοντας μάλιστα ότι από εδώ και πέρα το κόμμα της θα βρίσκεται συνεχώς στις πορείες. Μαζί της ήταν και ο Νίκος Παππάς, ο οποίος, από τα σαλόνια του κορυφαίου υπουργού και του «αντ’ αυτού» —του προέδρου Αλέξη, μην τα ξεχνάμε αυτά— θυμήθηκε τον παλιό του εαυτό.
Το ενδιαφέρον, και συνάμα κωμικό, με την παρουσία των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ ήταν πως προσπαθούσαν να ισορροπήσουν σε τεντωμένο σχοινί: από τη μία να φωνάξουν με πάθος αντικυβερνητικά συνθήματα και από την άλλη να μην κοιτάζονται με καχυποψία μεταξύ τους. Πόσο εύκολο είναι να κοιτάς τον Λευκό Πύργο όταν το μυαλό σου βρίσκεται στις ίντριγκες της Κουμουνδούρου;
Η επικεφαλής της Πλεύσης Ελευθερίας δεν κάνει απλώς πορεία· κάνει performance. Η ενέργειά της στους δρόμους ήταν εφάμιλλη με τις επικές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις της: ασταμάτητη και ηχηρή. Για τη Ζωή, το πεζοδρόμιο της Τσιμισκή αποδείχθηκε απλώς μια ανοιχτή Ολομέλεια, με το πλεονέκτημα ότι δεν υπήρχε πρόεδρος της Βουλής για να της κλείσει το μικρόφωνο. Γι’ αυτό και εξέδωσε δελτίο Τύπου με τις επόμενες εμφανίσεις της σε Βόλο και Λάρισα.
Η απόλυτη έκπληξη της ημέρας ήταν ο Δημήτρης Νατσιός. Ο πρόεδρος της Νίκης, αφήνοντας για λίγο τον αυστηρό συντηρητικό του λόγο, αποφάσισε να δοκιμάσει τις αντοχές του στον ακτιβισμό. Ήταν άραγε μια προσπάθεια να χτίσει νέο αφήγημα δεξιάς αντισυστημικότητας και να δείξει ότι η οργή του πεζοδρομίου δεν έχει μόνο αριστερό πρόσημο;
Για τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη και τη Νέα Αριστερά, η παρουσία στη ΔΕΘ ήταν ένα κρίσιμο στοίχημα επιβεβαίωσης. Το κόμμα προσπαθεί εναγωνίως να αποδείξει ότι έχει επαφή με τα κινήματα —βασικά, να πιστέψει και το ίδιο ότι υπάρχει. Ο νέος επικεφαλής, μετά την αποχώρηση του Αλέξη Χαρίτση και της Έφης Αχτσιόγλου, με χαλαρό αλλά προσεγμένο στιλ, προσπαθούσε να πείσει ότι το πολιτικό του comeback περνάει και μέσα από τα πανό της Εγνατίας.
Στο τέλος της ημέρας, καθώς τα φώτα γύρω από τον Πύργο του ΟΤΕ άναβαν και οι καφετέριες στην πλατεία Αριστοτέλους γέμιζαν από κόσμο που απλώς απολάμβανε το φθινοπωρινό βραδάκι, η αίσθηση που έμεινε ήταν άκρως ειρωνική. Οι πολίτες κάθονταν στις καρέκλες τους και παρακολουθούσαν τους πολιτικούς να διαδηλώνουν για λογαριασμό τους.
Σε μια εποχή που τα κόμματα δυσκολεύονται να πείσουν τις μάζες να κατέβουν μαζικά στους δρόμους, αποφάσισαν μάλλον να κατέβουν τα ίδια: μαζικές διαδηλώσεις κομματικών ηγεσιών, μια νέα ελληνική πολιτική πατέντα.
Από μόδα έγινε φολκλόρ
Από την «Αλλαγή» στο πανηγύρι, μια κολλημένη βελόνα δρόμος. Ο λόγος για το ΠΑΣΟΚ, που από μόδα και ανάμνηση ενός καλύτερου παρελθόντος έγινε φολκλορικό θέαμα.
Κάποτε ήταν το μεγαλύτερο πολιτικό trend της χώρας. Σήμερα, αν κρίνουμε από το ρεσιτάλ κιτς που εκτυλίχθηκε στην Κρήτη για την επέτειο της 3ης Σεπτέμβρη, το Κίνημα έχει περάσει πλέον στη σφαίρα των θεατρικών επιθεωρήσεων. Στη λεβεντογέννα Κρήτη, ο πράσινος ήλιος δεν ανέτειλε απλώς πολιτικά· έστησε παραδοσιακό γλέντι. Το σκηνικό θύμιζε περισσότερο αναβίωση παλιού εθίμου παρά σύγχρονη κομματική εκδήλωση. Γραφικές ντουντούκες με ρετρό συνθήματα βγαλμένα από τη δεκαετία του ’80 και πράσινα σημαιάκια προσέθεταν μια δόση βαθιάς νοσταλγίας.
Εκδρομή με τρακτέρ
Η αποθέωση, όμως, ήρθε όταν γνωστά στελέχη —πολιτικές μεταγραφές της τελευταίας περιόδου— αποφάσισαν να σκαρφαλώσουν περήφανα σε τρακτέρ. Για να ολοκληρώσουν, φαίνεται, την εμπειρία της συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ και να αποδώσουν έναν cult φόρο τιμής στις χρυσές εποχές των επιδοτήσεων.
Καθώς όλα αυτά έγιναν στην Κρήτη, από την επέτειο της «Αλλαγής» δεν ήταν δυνατόν να λείπουν οι επικές μαντινάδες, με τους παρευρισκόμενους να ανταλλάσσουν ομοιοκαταληξίες για τον Ανδρέα. Αυτό που είδαμε στη φετινή επέτειο δεν ήταν μια προεκλογική φιέστα, όπως ίσως θα ήταν λογικό, αλλά η ετήσια γιορτή ενός «Συλλόγου Διατήρησης ΠΑΣΟΚικής Κληρονομιάς».
Άσχημη μοίρα για το κόμμα που κάποτε υπαγόρευε την πολιτική ατζέντα και τις μεγάλες αποφάσεις για το μέλλον της χώρας.
Μόνος κερδισμένος
Ενώ οι αρχηγοί της αντιπολίτευσης συνωστίζονταν στα πεζοδρόμια της ΔΕΘ, διεκδικώντας ένα κομμάτι από την πίτα της αντισυστημικότητας, και το ΠΑΣΟΚ αναβίωνε φολκλορικές μνήμες ανεβαίνοντας σε τρακτέρ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε ως η βασική, αν όχι η μοναδική, επιλογή σταθερότητας και προόδου για την Ελλάδα.
Όταν ο ΣΥΡΙΖΑ σπαράσσεται, το ΠΑΣΟΚ ψάχνει βηματισμό μέσα από μαντινάδες και οι υπόλοιποι παλεύουν για την ατάκα της ημέρας, ο πρωθυπουργός απλώς χρειάζεται να συνεχίσει να κάνει τη δουλειά του.