Ο επόμενος χειμώνας αρχίζει να απασχολεί τα νοικοκυριά πολύ πριν πέσει η θερμοκρασία, καθώς η εικόνα στις διεθνείς αγορές ενέργειας μεταφέρει την πίεση από τώρα στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Το πετρέλαιο θέρμανσης απειλεί να ξεκινήσει κοντά στα 1,90 ευρώ το λίτρο και μια τέτοια εξέλιξη αλλάζει ολόκληρη την εξίσωση. Με ετήσια κατανάλωση της τάξης του 1,05 δισ. λίτρων, η περσινή τιμή κοντά στα 1,13 ευρώ αντιστοιχούσε σε συνολική δαπάνη περίπου 1,19 δισ. ευρώ.
Στα 1,90 ευρώ και με την ίδια κατανάλωση, ο λογαριασμός πλησιάζει τα 2 δισ. ευρώ. Πρόκειται για πρόσθετη επιβάρυνση περίπου 810 εκατ. ευρώ, ή σχεδόν 68%, η οποία μπορεί να κινηθεί ακόμη και προς το 1 δισ. ευρώ, εάν οι τιμές ανέβουν περισσότερο ή αυξηθεί η κατανάλωση λόγω ενός βαρύτερου χειμώνα.
Πίεση στα νοικοκυριά
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το περσινό μοντέλο επιδότησης δύσκολα μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκομμένο από τη νέα πραγματικότητα των τιμών.
Την περίοδο 2025-2026 διατέθηκαν περίπου 84,9 εκατ. ευρώ αποκλειστικά για το πετρέλαιο σε 604.078 εγκεκριμένες αιτήσεις. Περίπου 1,63 εκατ. νοικοκυριά χρησιμοποιούν κυρίως πετρέλαιο για τη θέρμανσή τους, κάτι που τοποθετεί την κάλυψη από το επίδομα, ως τάξη μεγέθους, κοντά στο 37%. Σχεδόν δύο στα τρία νοικοκυριά με κύρια θέρμανση το πετρέλαιο δεν βρίσκονταν στις εγκεκριμένες αιτήσεις.
Η διατήρηση των ίδιων ποσών και των ίδιων εισοδηματικών ορίων θα άφηνε, συνεπώς, μεγαλύτερο μέρος της αύξησης να περάσει απευθείας στην τσέπη των καταναλωτών. Μια οικογένεια με δύο παιδιά στην Αθήνα, με κατανάλωση 1.000 λίτρων και καθαρό περσινό κόστος περίπου 950 ευρώ μετά την ενίσχυση, μπορεί με το ίδιο επίδομα να βρεθεί φέτος κοντά στα 1.720 ευρώ. Πρόκειται για επιπλέον επιβάρυνση 770 ευρώ μέσα σε μία περίοδο θέρμανσης. Στη Φλώρινα, όπου μια οικογένεια μπορεί να χρειαστεί περίπου 3.000 λίτρα, η πρόσθετη επιβάρυνση μπορεί να ξεπεράσει τα 2.300 ευρώ, ακόμη και με διατήρηση της ενίσχυσης.
Πιθανές αλλαγές στο επίδομα
Η εξέλιξη των τιμών φέρνει εκ των πραγμάτων την κυβέρνηση και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μπροστά σε έναν νέο σχεδιασμό. Η αύξηση του συνολικού κονδυλίου, η διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων και η μεγαλύτερη προστασία των περιοχών με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες αποτελούν επιλογές που μπορούν να επανέλθουν στο τραπέζι, εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν ψηλά.
Πέρυσι η συνολική δαπάνη για όλες τις μορφές θέρμανσης έφτασε περίπου τα 173 εκατ. ευρώ. Φέτος, η διατήρηση της πραγματικής αξίας της προστασίας θα απαιτούσε σαφώς μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο. Υπάρχει ακόμη χρόνος μέχρι την έναρξη της διάθεσης του πετρελαίου, όχι όμως απεριόριστος, ιδιαίτερα εάν η διεθνής αγορά διατηρήσει τη σημερινή κατεύθυνση.
Και το φυσικό αέριο
Η πίεση δεν σταματά στο πετρέλαιο. Περίπου 800.000 ελληνικά νοικοκυριά χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ως κύριο μέσο θέρμανσης. Σε ενδεικτικό συγκρίσιμο τιμολόγιο, η χρέωση από περίπου 0,043 ευρώ ανά kWh τον Οκτώβριο του 2025 βρίσκεται κοντά στα 0,069 ευρώ, διαφορά περίπου 60%. Για ένα σπίτι με κατανάλωση 10.000 kWh, η πρόσθετη επιβάρυνση στη χρέωση προμήθειας πλησιάζει τα 260 ευρώ, ενώ στις 15.000 kWh φτάνει περίπου στα 390 ευρώ.
Μια παρατεταμένη άνοδος του φυσικού αερίου θα μπορούσε παράλληλα να μεταφερθεί και στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ανοίγοντας ένα δεύτερο μέτωπο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
