Επανεξέταση της αμερικανικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή μετά το τέλος των επιχειρήσεων στο Ιράν, με έμφαση στην ασφάλεια και τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, οι ΗΠΑ φαίνεται να αναπροσαρμόζουν τη στρατηγική τους μετά την ολοκλήρωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν, στρέφοντας πλέον την προσοχή τους στην αποκατάσταση της σταθερότητας στις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς. Η Ουάσινγκτον δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως, καθώς οι εξελίξεις στην περιοχή έχουν προκαλέσει ανησυχία για την ομαλή διέλευση εμπορικών πλοίων. Την ίδια στιγμή, οι δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο σκιαγραφούν μια μεταβατική φάση από την άμεση στρατιωτική εμπλοκή προς ένα πλαίσιο αποτροπής και διπλωματικών διεργασιών, με φόντο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και τις συνεχιζόμενες εντάσεις στον Περσικό Κόλπο.
Η πολεμική επιχείρηση που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο κατά του Ιράν έχει τελειώσει, δήλωσε κατηγορηματικά την Τρίτη ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, υποδεικνύοντας ότι προτεραιότητα της Ουάσινγκτον πλέον είναι η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Περνάμε στην επιχείρηση «Ελευθερία»
«Η επιχείρηση έχει τελειώσει. Η «Επική Οργή», όπως ενημέρωσε το Κογκρέσο ο πρόεδρος, ανήκει στο παρελθόν, έχουμε ολοκληρώσει αυτό το στάδιο», ανέφερε ο Ρούμπιο κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στον Λευκό Οίκο.
«Τώρα περνάμε στην επιχείρηση «Ελευθερία», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην πρωτοβουλία του Τραμπ για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων μέσω του στενού.
Ο Λευκός Οίκος ενημέρωσε το Κογκρέσο την περασμένη εβδομάδα ότι οι εχθροπραξίες κατά του Ιράν έχουν «τερματιστεί», καθώς συμπληρώθηκε το όριο των 60 ημερών που απαιτεί επίσημη έγκριση από τους νομοθέτες.
Ωστόσο, ο Τραμπ δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο επανέναρξης των βομβαρδισμών εάν καταρρεύσουν οι διαπραγματεύσεις ή αν το Ιράν παραβιάσει την τρέχουσα κατάπαυση του πυρός.
Ο Ρούμπιο δήλωσε επίσης ότι τα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου υψηλού βαθμού, θα επιλυθούν μέσω διαπραγματεύσεων.
«Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις, νομίζω ότι ο πρόεδρος έχει καταστήσει σαφές πως μέρος της διαδικασίας δεν είναι μόνο ο εμπλουτισμός, αλλά και το τι θα γίνει με αυτό το υλικό που βρίσκεται κάπου βαθιά», ανέφερε.
«Δεν θέλω να θέσω σε κίνδυνο τις διαπραγματεύσεις, αλλά αρκεί να πω ότι ο πρόεδρος και όλη η ομάδα είναι πλήρως ενήμεροι για τη σημασία αυτού του ζητήματος, το οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο», κατέληξε.
Δέκα ναυτικοί νεκροί στο Ορμούζ
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι περίπου 23.000 ναυτικοί έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο και έχουν ουσιαστικά «αφεθεί στην τύχη τους», καθώς το Ιράν στραγγαλίζει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.
Μιλώντας σε ενημέρωση στον Λευκό Οίκο την Τρίτη, ανέφερε ότι η αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση συνοδείας πλοίων στο στενό αποσκοπεί στο να βοηθήσει αυτούς τους ναυτικούς και να διασφαλίσει τη διέλευσή τους με ασφάλεια.
«Είναι εύκολοι στόχοι, απομονωμένοι, πεινασμένοι και ευάλωτοι», δήλωσε ο Ρούμπιο. «Τουλάχιστον 10 ναυτικοί έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους εξαιτίας αυτής της κατάστασης».
Πρόσθεσε ότι οι ναυτικοί προέρχονται από 87 χώρες και είναι αθώοι, καθώς δεν εμπλέκονται στον πόλεμο.
«Είναι σίγουρα εγκληματικό, αλλά και απελπισμένη και καταστροφική κίνηση ο αποκλεισμός του Στενού του Ορμούζ», ανέφερε.
Ο Μάρκο Ρούμπιο επανέλαβε ότι οι προσπάθειες των ΗΠΑ για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ δεν συνιστούν επιθετική επιχείρηση, παρά τις συγκρούσεις με το Ιράν τις τελευταίες ημέρες.
«Δεν υπάρχει πυροβολισμός αν δεν δεχθούμε πρώτα πυρά, εντάξει; Δεν τους επιτιθέμεθα. Δεν το κάνουμε», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Αν αποτελέσουν απειλή για τις δυνάμεις μας, θα καταρρίψουμε drones, θα καταρρίψουμε πυραύλους. Αλλά πρόκειται για αμυντική ενέργεια».
Το Ιράν πρέπει να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η Τεχεράνη πρέπει να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αποδεχθεί τους όρους της προτεινόμενης συμφωνίας.
«Έχει έρθει η στιγμή το Ιράν να κάνει μια λογική επιλογή. Και προφανώς δεν είναι εύκολο γι’ αυτούς, καθώς υπάρχει ρήγμα στο ίδιο τους το σύστημα εξουσίας, ενώ, για να το θέσω ήπια, οι κορυφαίοι αξιωματούχοι αυτής της κυβέρνησης δεν είναι στα καλά τους», δήλωσε ο Ρούμπιο.
Ο Ρούμπιο δήλωσε κατά την ενημέρωση Τύπου ότι οι Αμερικανοί εκπρόσωποι εργάζονται για να αποκτήσουν «ένα επίπεδο κατανόησης» σχετικά με το ποια θέματα είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί η Τεχεράνη και ότι μια συμφωνία, τουλάχιστον αρχικά, μπορεί να περιοριστεί σε βασικά σημεία κατανόησης.
«Δεν χρειάζεται να έχουμε μια πλήρως διατυπωμένη συμφωνία από την αρχή», ανέφερε ο Ρούμπιο, προσθέτοντας: «Αλλά πρέπει να υπάρξει μια διπλωματική λύση που να είναι απολύτως σαφής ως προς τα ζητήματα που είναι διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν, καθώς και ως προς την έκταση και τις παραχωρήσεις που είναι έτοιμοι να κάνουν εξαρχής, ώστε οι συνομιλίες να έχουν νόημα».
Υποστήριξε επίσης ότι η Τεχεράνη επιδιώκει «ξεκάθαρα» την απόκτηση πυρηνικού όπλου και ότι το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν δεν προορίζεται για ειρηνική χρήση.
Ο Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ισχυρισμοί του Ιράν πως δεν επιδιώκει την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων διαψεύδονται από τις πράξεις του.
Ο Ρούμπιο ανέφερε την Τρίτη ότι το Ιράν πρέπει να επιλέξει μεταξύ πολέμου και ειρήνης, επισημαίνοντας ότι η ειρήνη προϋποθέτει μια πειστική απόδειξη πως η ιρανική κυβέρνηση δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη προηγμένης τεχνολογίας φυγοκεντρητών, ο εμπλουτισμός ουρανίου και η κατασκευή υπόγειων εγκαταστάσεων καταδεικνύουν ότι η Τεχεράνη δεν είναι ειλικρινής στη δέσμευσή της για μη απόκτηση πυρηνικών.
Δεν πρέπει να γίνει «κανονικότητα» ο έλεγχος του Ιράν στο Ορμούζ
Παράλληλα, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να γίνει αποδεκτός ως «κανονικότητα» ο έλεγχος του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, ασκώντας κριτική στην Τεχεράνη για τον αποκλεισμό της κρίσιμης θαλάσσιας οδού και για την προσπάθειά της να επιβάλει κόστος διέλευσης σε άλλα κράτη.
«Προσπαθούν να το μετατρέψουν σε μια νέα κανονικότητα», δήλωσε ο Ρούμπιο στον Λευκό Οίκο. «Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να γίνει κανονικό το γεγονός ότι μπορούν να ανατινάζουν εμπορικά πλοία και να τοποθετούν νάρκες στα ύδατα».
Τόνισε επίσης ότι το Στενό θα πρέπει να λειτουργεί όπως πριν από τον πόλεμο.
«Η προτίμησή μας είναι τα στενά να ανοίξουν και να λειτουργούν όπως πρέπει, όπως ήταν πριν», ανέφερε.
