Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται έτοιμη να προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίασή της την Πέμπτη (11/6) , σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή κρίση και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να πιέζουν την οικονομία της Ευρωζώνης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αγορών, το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,25%. Θα είναι η πρώτη αύξηση επιτοκίων εδώ και περισσότερο από δυόμισι χρόνια, καθώς η τελευταία είχε πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2023, όταν το επιτόκιο είχε φτάσει στο 4%.
Η αλλαγή στάσης της ΕΚΤ αποδίδεται κυρίως στην παρατεταμένη αναταραχή στην αγορά ενέργειας. Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, ενώ οι τιμές σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα.
Η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, έστειλε σαφές μήνυμα για τη νέα κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής. Όπως ανέφερε, τα επιτόκια πρέπει να αυξηθούν καθώς ο πόλεμος έχει διαρκέσει περισσότερο από τις αρχικές προβλέψεις και οι αυξήσεις στην ενέργεια περνούν πλέον σε περισσότερους τομείς της οικονομίας.
Πρόσθεσε ακόμη ότι η αύξηση των επιτοκίων θα ήταν απαραίτητη ακόμη και αν υπάρξει συμφωνία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν για τερματισμό της σύγκρουσης, καθώς έχουν ήδη πληγεί κρίσιμες ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή.
Η ΕΚΤ δεν αναμένεται να δώσει σαφές στίγμα για τις επόμενες κινήσεις της. Η πάγια θέση της παραμένει ότι κάθε απόφαση θα λαμβάνεται με βάση τα οικονομικά δεδομένα που θα υπάρχουν σε κάθε συνεδρίαση.
Ωστόσο, όσο παραμένει η αβεβαιότητα γύρω από τον πόλεμο, αυξάνονται οι πιθανότητες για νέα άνοδο των επιτοκίων μέσα στο 2026. Σε έρευνα του Reuters, το 60% των οικονομολόγων εκτίμησε ότι μπορεί να υπάρξει ακόμη μία αύξηση, πιθανότατα τον Σεπτέμβριο.
Την ίδια στιγμή, η οικονομία της Ευρωζώνης εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Το ΑΕΠ υποχώρησε κατά 0,2% στο πρώτο τρίμηνο του 2026 σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, με τις επιπτώσεις του πολέμου να αποτυπώνονται ήδη σε αρκετές οικονομίες.
Αδύναμη φαίνεται και η εικόνα για το δεύτερο τρίμηνο. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της S&P Global, Κρις Γουίλιαμσον, σημείωσε ότι τα στοιχεία των επιχειρήσεων για τον Μάιο δείχνουν πιθανή νέα μείωση του ΑΕΠ κατά 0,2%, εφόσον δεν υπάρξει βελτίωση μέσα στον Ιούνιο.
«Το επιχείρημα για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων θα είναι δυσκολότερο να υποστηριχθεί, εάν η οικονομία συνεχίσει να εξασθενεί, καθώς μάλιστα η μείωση της ζήτησης θα περιορίζει τη δυνατότητα αύξησης των τιμών και των μισθών», πρόσθεσε.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη συνέχισε την ανοδική πορεία του τον Μάιο, φτάνοντας στο 3,2% από 3% τον Απρίλιο. Μεγάλο μέρος της αύξησης αποδίδεται στην ενέργεια, καθώς οι τιμές της κατέγραψαν ετήσια άνοδο 10,9%.
Παράλληλα, ανοδικές πιέσεις καταγράφονται πλέον και σε άλλους τομείς της οικονομίας. Στις υπηρεσίες, ο δείκτης τιμών αυξήθηκε στο 2,5%, ενώ στα βιομηχανικά προϊόντα εκτός ενέργειας σημειώθηκε άνοδος στο 0,9%.
Ο Γουίλιαμσον προειδοποίησε ότι οι πιέσεις στις τιμές έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών και δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ο πληθωρισμός να κινηθεί κοντά στο 4% τους επόμενους μήνες.
