Σε καθεστώς πλήρους αβεβαιότητας βρίσκονται 2.500 εργαζόμενοι της Pizza Fan, καθώς η διακοπή λειτουργίας των 110 καταστημάτων της αλυσίδας αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για τις θέσεις εργασίας, τη μισθοδοσία και την ασφαλιστική τους κάλυψη.

Το Συνδικάτο Επισιτισμού έχει προγραμματίσει συνέλευση σήμερα το μεσημέρι, ώστε να αποτιμηθούν οι εξελίξεις και να καθοριστούν τα αιτήματα προς την κυβέρνηση.

Από την πλευρά τους, κύκλοι του υπουργείου Εργασίας παραπέμπουν στο επίδομα ανεργίας ως μέσο προστασίας για όσους χάνουν την εργασία τους με ευθύνη του εργοδότη. Ωστόσο, διαφορετική είναι η πρόταση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στον Επισιτισμό και Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ), η οποία ζητά αναστολή συμβάσεων εργασίας, προκειμένου να εξασφαλιστούν αποζημίωση ειδικού σκοπού και συνέχιση της ασφάλισης.

Οι ίδιες πηγές του υπουργείου επισημαίνουν ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός έχει εφαρμοστεί σε έκτακτες συνθήκες, όπως η πανδημία και οι φυσικές καταστροφές. Ενδεικτικά αναφέρονται σεισμοί, πυρκαγιές και πλημμύρες σε Ρόδο, Θεσσαλία και Εύβοια, ενώ διευκρινίζεται ότι δεν αποτελεί τη συνήθη διαδικασία σε περιπτώσεις πτώχευσης ή κλεισίματος μιας επιχείρησης.

«Αντιλαμβανόμαστε την ανθρώπινη διάσταση του θέματος και παρακολουθούμε τις εξελίξεις. Είμαστε σε επαφή με τους εκπροσώπους των εργαζομένων», αναφέρουν.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του δημοσιεύματος, τα καταστήματα έκλεισαν με πρωτοβουλία των επιχειρηματιών και όχι κατόπιν απόφασης διοικητικής αρχής, όπως το ΣΔΟΕ ή η ΑΑΔΕ. Καθοριστική για τη λειτουργία του δικτύου είναι και η αποξήλωση και κατάσχεση του τηλεφωνικού κέντρου από την αστυνομία καθώς ο συγκεκριμένος εξοπλισμός αποτελεί βασικό πειστήριο στην ερευνώμενη υπόθεση φερόμενης φοροδιαφυγής ύψους 35 εκατ. Ευρώ.

Γιατί παραμένει μπλοκαρισμένη η λειτουργία της Pizza Fan

Παρότι, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δεν έχει επιβληθεί διοικητική αναστολή λειτουργίας της αλυσίδας, η εξυπηρέτηση των πελατών είναι πρακτικά αδύνατη μέσω του υφιστάμενου συστήματος καθώς το τηλεφωνικό κέντρο της Pizza Fan συγκέντρωνε τις κλήσεις πανελλαδικά και στη συνέχεια διαβίβαζε κάθε παραγγελία στο κοντινότερο κατάστημα.

Η Οικονομική Αστυνομία έχει διαβιβάσει τα απαραίτητα έγγραφα και ευρήματα στην ΑΑΔΕ, η οποία είναι αρμόδια να αξιολογήσει την επιβολή διοικητικών μέτρων. Η ίδια η αστυνομική υπηρεσία δεν έχει αρμοδιότητα να αναστείλει τη λειτουργία των καταστημάτων.

Βέβαια, με τα δεδομένα αυτά, όσα σημεία του δικτύου εξασφαλίσουν διαφορετικό τρόπο λήψης παραγγελιών ή επιλέξουν να εξυπηρετούν πελάτες με take away, θα μπορούσαν θεωρητικά να λειτουργήσουν, εφόσον δεν υπάρχει άλλη απαγόρευση.

Παράλληλα, κατά το δημοσίευμα, στο κατηγορητήριο περιλαμβάνονται όλοι οι καταστηματάρχες. Οι αρχές τούς αποδίδουν γνώση και χρήση του επίμαχου λογισμικού, το οποίο ήταν εγκατεστημένο κεντρικά στο τηλεφωνικό κέντρο από όπου παραλάμβαναν τις παραγγελίες τους.

Επίσης, εξετάζεται και το ενδεχόμενο ορισμένοι ιδιοκτήτες καταστημάτων franchise να κατέβασαν ρολά με δική τους απόφαση, επιδιώκοντας να περιορίσουν τις συνέπειες της αρνητικής δημοσιότητας. Το συγκεκριμένο ενδεχόμενο, ωστόσο, δεν παρουσιάζεται ως επιβεβαιωμένη αιτία του κλεισίματος.

Η εταιρεία, με την ανακοίνωση που εξέδωσε εχθές (23/10, άφησε ανοιχτή την προοπτική επιστροφής στη λειτουργία. Όπως ανέφερε, «βρίσκεται σε συντονισμό με τους αρμόδιους φορείς, ώστε να διασφαλιστούν οι θέσεις εργασίας, οι ετήσιες αποδοχές και οι ασφαλιστικές εισφορές του προσωπικού, ενώ παράλληλα στοχεύει στην άμεση επαναλειτουργία του δικτύου για τον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων στους συνεργάτες της».

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων εκτιμούν ότι η αποκατάσταση του συστήματος παραγγελιών θα μπορούσε να επιτρέψει την επαναλειτουργία της αλυσίδας. Υποστηρίζουν, πάντως, ότι τα εργασιακά προβλήματα προϋπήρχαν της σημερινής υπόθεσης, καταγγέλλοντας περιστατικά υποδηλωμένης εργασίας και εισφοροδιαφυγής.

Γιάννης Καρούζος: Τι ισχύει για μισθούς και συμβάσεις εργασίας

Το βασικό ερώτημα για τους εργαζομένους της Pizza Fan είναι τι συμβαίνει εάν τα καταστήματα παραμείνουν κλειστά χωρίς να πραγματοποιηθούν απολύσεις. Σε αυτή την περίπτωση, το ζήτημα αφορά τόσο τη συνέχιση της μισθοδοσίας όσο και τη δυνατότητα πρόσβασης στο επίδομα ανεργίας.

Σύμφωνα με την ανάλυση του δικηγόρου και εργατολόγου Γιάννη Καρούζου, όταν μια επιχείρηση αδυνατεί να λειτουργήσει για λόγους που αφορούν τον εργοδότη και δεν συνιστούν ανωτέρα βία, οι συμβάσεις δεν λύνονται αυτομάτως. Αντίστοιχα, δεν παύει από μόνη της η υποχρέωση καταβολής των αποδοχών.

Κρίσιμο σημείο αποτελεί το άρθρο 656 του Αστικού Κώδικα. Προβλέπει ότι ο εργαζόμενος μπορεί να αξιώσει τον μισθό του όταν η αποδοχή της εργασίας καθίσταται αδύνατη για λόγους που αφορούν τον εργοδότη και δεν οφείλονται σε ανωτέρα βία. Τον ίδιο γενικό κανόνα αποτυπώνει και η Επιθεώρηση Εργασίας, ενώ στην ανάλυση γίνεται αναφορά στην απόφαση ΑΠ 855/2020 του Αρείου Πάγου.

Εάν, επομένως, επιβληθεί σφράγιση εξαιτίας φορολογικών παραβάσεων της ίδιας της επιχείρησης, υπάρχει ισχυρή βάση να εξεταστεί ως κώλυμα που βαρύνει τον εργοδότη. Δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτομάτως περιστατικό ανωτέρας βίας που τον απαλλάσσει από την πληρωμή των εργαζομένων.

Η τελική αξιολόγηση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά: την αιτία της διακοπής, το περιεχόμενο ενδεχόμενης πράξης σφράγισης, τη διάρκειά της και τη διαθεσιμότητα των εργαζομένων να προσφέρουν την εργασία τους. Στη συγκεκριμένη υπόθεση χρειάζεται, επιπλέον, να διακρίνεται το κλείσιμο με επιχειρηματική πρωτοβουλία από μια ενδεχόμενη διοικητική απαγόρευση λειτουργίας.

Χωριστό ζήτημα αποτελεί η λύση των συμβάσεων εργασίας. Η παύση δραστηριότητας ενός καταστήματος δεν ταυτίζεται από μόνη της με απόλυση ούτε συνεπάγεται αυτοδίκαιη αναστολή σύμβασης.

Για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου, ο εργατολόγος παραπέμπει στο άρθρο 672 του Αστικού Κώδικα, που αφορά την πρόωρη λύση για «σπουδαίο λόγο». Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, εάν η καταγγελία γίνει χωρίς τέτοιο λόγο, μπορεί να μην παράγει αποτέλεσμα και να εξακολουθούν να οφείλονται αποδοχές μέχρι τη συμφωνημένη λήξη.

Συνεπώς, η διακοπή λειτουργίας δεν αρκεί για να θεωρηθεί ότι σταματούν και οι μισθοί. Απαιτείται εξέταση των εγγράφων που αφορούν το κλείσιμο, αλλά και του εργασιακού καθεστώτος κάθε εργαζομένου, με ιδιαίτερη σημασία στο αν η σύμβαση είναι ορισμένου ή αορίστου χρόνου.