Ο κ. Τσάπαλος εξηγεί ότι το πλαφόν στο κέρδος έχει στόχο τον περιορισμό της ακρίβειας στα νοικοκυριά.
«Με την επιβολή πλαφόν στο κέρδος σε 61 κατηγορίες προϊόντων, κάθε μία από τις οποίες μπορεί να περιλαμβάνει δεκάδες προϊόντα, καλύπτεται ουσιαστικά πάνω από το 80%-85% του κόστους ενός νοικοκυριού όταν πηγαίνει να ψωνίσει στο σούπερ μάρκετ». Αυτό ανέφερε ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Οικονομικών, Όμηρος Τσάπαλος, μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8.
Απαντώντας στις επισημάνσεις του γενικού διευθυντή της Ένωση Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, Απόστολου Πεταλά, ο οποίος ανέφερε ότι το μέτρο αντιμετωπίζει οριζόντια επιχειρήσεις με διαφορετικά περιθώρια κέρδους, ο κ. Τσάπαλος σημείωσε ότι η ίδια λογική έχει εφαρμοστεί ήδη δύο φορές στο παρελθόν, τόσο στα καύσιμα όσο και στα τρόφιμα.
Μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές», ο κ. Τσάπαλος υπογράμμισε ότι το μέτρο δεν αποτελεί κάτι καινούργιο, αλλά μια πρακτική που έχει ήδη δοκιμαστεί. Όπως είπε χαρακτηριστικά, η κυβέρνηση δεν «ανακάλυψε τον τροχό από τη μια μέρα στην άλλη», αλλά εφάρμοσε ένα μέτρο που είχε ήδη αποδώσει σε προηγούμενες παρεμβάσεις και το οποίο θεωρείται ότι μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά, ώστε να περιοριστούν όσο το δυνατόν περισσότερο φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν αποτελεί πανάκεια απέναντι στον πληθωρισμό και την ακρίβεια. Όπως τόνισε, όταν αυξάνονται τα κόστη παραγωγής ενός προϊόντος, είναι αναπόφευκτο να αυξάνονται και οι τελικές τιμές. Το πλαφόν στο κέρδος στοχεύει στη συγκράτηση της ακρίβειας και όχι στην πλήρη εξάλειψή της. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν υπάρχει μέτρο που να καταργεί πλήρως την ακρίβεια σε μια οικονομία ελεύθερης αγοράς.
Το μέτρο δεν εφαρμόζεται σε όλα τα προϊόντα της αγοράς, αλλά μόνο σε εκείνα που θεωρούνται καθημερινής χρήσης και απολύτως αναγκαία για τα νοικοκυριά. Επιπλέον, δεν πρόκειται για μόνιμη παρέμβαση, καθώς έχει χρονικό ορίζοντα 90 ημερών. Στο διάστημα αυτό, η κυβέρνηση θα εξετάσει την πορεία των τιμών, αλλά και τις εξελίξεις που σχετίζονται με τη διεθνή κρίση στη Μέση Ανατολή και την επίδρασή της στο κόστος των καυσίμων και κατ’ επέκταση στις τελικές τιμές των προϊόντων.
Όπως εξήγησε ο κ. Τσάπαλος, μέσα στους επόμενους τρεις μήνες αναμένεται να γίνει σαφέστερη η κατεύθυνση των εξελίξεων, είτε προς περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης είτε προς σταθεροποίηση της κατάστασης.
Σε ό,τι αφορά τον τρόπο ελέγχου του μέτρου, διευκρίνισε ότι θα ληφθεί υπόψη ο μέσος όρος του περιθωρίου κέρδους που είχε η εφοδιαστική αλυσίδα για κάθε προϊόν κατά τη διάρκεια του 2025. Με βάση αυτόν τον μέσο όρο θα καθοριστεί και το ανώτατο περιθώριο κέρδους που θα μπορούν να έχουν οι επιχειρήσεις για τους επόμενους τρεις μήνες.
Απαντώντας ειδικότερα στις επισημάνσεις του κ. Πεταλά, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών τόνισε ότι οι έλεγχοι θα πραγματοποιηθούν από την Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή. Όπως ανέφερε, δεν πρόκειται να υπάρξει τιμωρητική αντιμετώπιση ολόκληρων κλάδων, αλλά θα εξεταστούν συγκεκριμένες περιπτώσεις και όπου διαπιστωθεί αισχροκέρδεια θα επιβάλλονται αυστηρά πρόστιμα, τα οποία μπορεί να φτάσουν έως και τα 5.000.000 ευρώ.
Αναφερόμενος στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση σχετικά με τα καύσιμα και το γεγονός ότι τα διυλιστήρια δεν περιλαμβάνονται στα μέτρα, αλλά και για τη μη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του ΦΠΑ, ο κ. Τσάπαλος σημείωσε ότι η αύξηση της τιμής της αμόλυβδης βενζίνης από την έναρξη της κρίσης μέχρι σήμερα ανέρχεται περίπου στο 7%.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει τόσο μεγάλη αύξηση στις τιμές ώστε να προκύπτει υπερβολική αύξηση των κρατικών εσόδων από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης και τον ΦΠΑ. Επίσης, διευκρίνισε ότι το πλαφόν δεν επιβάλλεται μόνο στους πρατηριούχους. Αν και οι πρατηριούχοι έχουν ανώτατο περιθώριο κέρδους 12 λεπτών ανά λίτρο, αντίστοιχο πλαφόν ισχύει και για τις εταιρείες διακίνησης καυσίμων, με ανώτατο κέρδος πέντε λεπτά ανά λίτρο. Πολλές από αυτές, όπως υπενθύμισε, αποτελούν θυγατρικές των διυλιστηρίων.
Παράλληλα τόνισε ότι το μέτρο δεν «παγώνει» την τελική τιμή του λίτρου της βενζίνης. Δηλαδή, η τιμή δεν θα παραμείνει απαραίτητα στα ίδια επίπεδα για τους επόμενους μήνες. Αυτό που παγώνει είναι το ποσοστό κέρδους, με στόχο να περιοριστούν οι αυξήσεις που ενδεχομένως θα προκύψουν.
Σχετικά με το ενδεχόμενο μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του ΦΠΑ, εξήγησε ότι μια οριζόντια μείωση θα είχε δύο βασικές συνέπειες. Πρώτον, θα δημιουργούσε σημαντικό δημοσιονομικό κενό που ο προϋπολογισμός δεν μπορεί να αντέξει. Δεύτερον, θα αποτελούσε μια άδικη παρέμβαση, καθώς θα ευνοούσε εξίσου όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως εισοδήματος.
Όπως υπογράμμισε, η κυβέρνηση προτιμά να εφαρμόζει μέτρα που στοχεύουν κυρίως στη στήριξη των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, όπως τα χαμηλότερα εισοδήματα και τα μικρομεσαία νοικοκυριά.
Τέλος, ο κ. Τσάπαλος ανέφερε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις διεθνείς εξελίξεις και, σε περίπτωση που η κρίση στη Μέση Ανατολή διαρκέσει περισσότερο ή επιδεινωθεί, υπάρχει η δυνατότητα λήψης επιπλέον μέτρων στήριξης. Αυτά τα μέτρα, εφόσον χρειαστεί να εφαρμοστούν, θα έχουν δημοσιονομικό χαρακτήρα και θα είναι στοχευμένα σε εκείνους που θα αντιμετωπίσουν τη μεγαλύτερη οικονομική πίεση, με στόχο τη διασφάλιση μεγαλύτερης κοινωνικής δικαιοσύνης.
