Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ενισχύουν την πολιτική και στρατιωτική προετοιμασία, ενώ το ΝΑΤΟ διευκρινίζει ότι δεν διαπιστώνει άμεση απειλή επίθεσης.
Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και ΝΑΤΟ, καθώς τα περιστατικά υβριδικών ενεργειών που αποδίδονται στη Ρωσία πληθαίνουν και οι προειδοποιήσεις Ευρωπαίων ηγετών για τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης γίνονται εντονότερες.
Οι κινήσεις που καταγράφονται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες αφορούν πλέον τόσο τη στρατιωτική ετοιμότητα όσο και την προετοιμασία κρίσιμων υποδομών και του άμαχου πληθυσμού. Η Γερμανία προετοιμάζει τα νοσοκομεία της για ενδεχόμενες συνθήκες κρίσης, η Λιθουανία έχει επικαιροποιήσει τα σχέδια εκκένωσης, ενώ δυνάμεις του ΝΑΤΟ πραγματοποιούν ασκήσεις στην περιοχή της Βαλτικής.
Παράλληλα, οι ένοπλες δυνάμεις της Λευκορωσίας έχουν πραγματοποιήσει μεγάλης κλίμακας γυμνάσια κοντά στα σύνορα με τη Λιθουανία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι χώρες της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις κινήσεις της Μόσχας.
Οι προειδοποιήσεις Τουσκ και Μακρόν
Την Πέμπτη, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε ότι η Ρωσία θα μπορούσε να εξαπολύσει drones ή πυραύλους στο έδαφος χωρών του ΝΑΤΟ που στηρίζουν την Ουκρανία «μέσα στους επόμενους μήνες».
Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν αυξηθεί οι καταγγελίες για παραβιάσεις εναέριου χώρου και απόπειρες δολιοφθοράς. Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν επανειλημμένα αποδώσει στη Ρωσία ενέργειες που θεωρούν ότι αποσκοπούν στην άσκηση πίεσης προς τις χώρες που εξακολουθούν να στηρίζουν την Ουκρανία.
Στη Γαλλία, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν συγκάλεσε την Παρασκευή έκτακτη σύσκεψη με αρχηγούς κομμάτων και υποψηφίους για τις προεδρικές εκλογές του 2027, με αντικείμενο την Ουκρανία, το Ιράν και την ενεργειακή κρίση.
Ο Μακρόν χαρακτήρισε τις προειδοποιήσεις του Τουσκ «βάσιμες και καλά τεκμηριωμένες», ενώ ανακοίνωσε νέο σχέδιο προστασίας των κρίσιμων υποδομών, επισημαίνοντας ότι τις τελευταίες εβδομάδες έχει ενταθεί, σύμφωνα με το Παρίσι, η ρωσική υβριδική δραστηριότητα εναντίον ευρωπαϊκών χωρών και της Γαλλίας.
Στο ίδιο κλίμα, ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γέτεν δήλωσε ότι οι προειδοποιήσεις της Βαρσοβίας πρέπει να ληφθούν «πολύ σοβαρά», ενώ ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ κάλεσε τους πολίτες να είναι «ψυχολογικά προετοιμασμένοι» για ενδεχόμενα περιστατικά, αναφέροντας μεταξύ άλλων δολιοφθορές και ρωσικά drones.
Από την πλευρά της Μόσχας, ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποίησε ότι, εάν χώρες του ΝΑΤΟ επιχειρήσουν να επιτεθούν στη Ρωσία, ένας τέτοιος πόλεμος θα είναι «πολύ σύντομος».
Ασκήσεις στη Βαλτική και σειρά περιστατικών
Η στρατιωτική κινητικότητα είναι ιδιαίτερα έντονη στη βόρεια Ευρώπη. Την Παρασκευή, γερμανικές και σουηδικές δυνάμεις πραγματοποίησαν κοινές ασκήσεις κοντά στο στρατηγικής σημασίας σουηδικό νησί Γκότλαντ, λίγες εβδομάδες μετά τις ασκήσεις συμμαχικών δυνάμεων κοντά στον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ.
Το τελευταίο διάστημα έχουν καταγραφεί επίσης περιστατικά που ενίσχυσαν την ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η κατάρριψη ρωσικού drone πάνω από τη Λιθουανία από μαχητικά του ΝΑΤΟ, η εκτόξευση φωτοβολίδων από ρωσικό πλοίο προς δανέζικο στρατιωτικό ελικόπτερο και η απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας, την οποία οι γερμανικές αρχές απέδωσαν σε ύποπτο Ρώσο κατάσκοπο.
Εκθέσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών τον Αύγουστο είχαν προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο η Μόσχα να εξετάζει περιορισμένη επίθεση εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ μέσα στα επόμενα χρόνια. Στα τέλη Αυγούστου, ο διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ είχε επίσης προειδοποιήσει Ρώσους αξιωματούχους να μην κλιμακώσουν τη σύγκρουση με χώρες της Συμμαχίας, με ιδιαίτερη αναφορά στις χώρες της Βαλτικής.
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές εάν οι τελευταίες δημόσιες προειδοποιήσεις Ευρωπαίων ηγετών βασίζονται σε νεότερα στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών.
ΝΑΤΟ: Δεν διαπιστώνεται άμεση απειλή επίθεσης
Ο υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας Κεστούτις Μπούντρις δήλωσε την Παρασκευή ότι το Βίλνιους διαθέτει «τις ίδιες πληροφορίες» με τον Τουσκ σχετικά με το ενδεχόμενο «επιχείρησης υπό ξένη σημαία», αφήνοντας όμως να εννοηθεί ότι οι συγκεκριμένες πληροφορίες ανάγονται στον Ιούλιο.
Κατά τον ίδιο, οι δημόσιες τοποθετήσεις Ευρωπαίων πολιτικών αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αποτροπής, με στόχο να καταστεί σαφές στη Μόσχα ότι οποιαδήποτε ενέργεια εναντίον χώρας της Συμμαχίας δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι βρίσκεται εκτός του πεδίου εφαρμογής του Άρθρου 5 περί συλλογικής άμυνας.
Δύο διπλωμάτες της Συμμαχίας ανέφεραν, πάντως, ότι τα κράτη-μέλη δεν έχουν ενημερωθεί επισήμως στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ για νέα στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών και ότι μέχρι στιγμής δεν έχει αλλάξει η εκτίμηση της Συμμαχίας για το επίπεδο της απειλής.
«Αυτή τη στιγμή δεν διαπιστώνουμε άμεση απειλή επίθεσης», δήλωσε αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η Συμμαχία πρέπει να αποφύγει τον εφησυχασμό και να διατηρήσει ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα τα επόμενα χρόνια.
Οι προειδοποιήσεις των τελευταίων ημερών εκτιμάται επίσης ότι μπορεί να αποσκοπούν στην προετοιμασία της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης απέναντι στις υβριδικές απειλές και στην έγκαιρη αντιμετώπιση πιθανών επιχειρήσεων «ψευδούς σημαίας».
Αυξάνονται οι υβριδικές ενέργειες
Σύμφωνα με στοιχεία του ουκρανικού think tank Sahaidachnyi Security Center, από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο καταγράφηκαν στην Ευρώπη 100 περιστατικά υβριδικών ενεργειών για τα οποία αποδόθηκε επισήμως ευθύνη, έναντι 60 την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.
Ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ υποστήριξε ότι ο πραγματικός αριθμός των περιστατικών ξεπερνά τα 200, χωρίς να περιλαμβάνονται οι κυβερνοεπιθέσεις, οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, ανέρχονται σε χιλιάδες κάθε μήνα μόνο εναντίον της έδρας της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες.
Όπως ανέφερε, αυξάνονται τόσο ο αριθμός και η σοβαρότητα των περιστατικών όσο και η διάθεση της Ρωσίας να αναλαμβάνει μεγαλύτερο ρίσκο. Παρά την ενίσχυση της επιφυλακής, πάντως, η επίσημη εκτίμηση του ΝΑΤΟ εξακολουθεί να μην κάνει λόγο για άμεση στρατιωτική απειλή, με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επικεντρώνονται στην αποτροπή, στην προστασία κρίσιμων υποδομών και στην προετοιμασία για ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση.
