Η Ελλάδα προωθεί τη βαθύτερη ενεργειακή διασύνδεση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη δημιουργία νέου διαδρόμου ηλεκτρικής ενέργειας προς την Κεντρική Ευρώπη.
Υπέρ της όσο το δυνατόν βαθύτερης διασύνδεσης στον ενεργειακό τομέα είναι η Ελλάδα, η οποία βίωσε τα προηγούμενα χρόνια τον «οξύ πόνο» του να βρίσκεσαι, ως χώρα, στο άκρο του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, όπως επισήμανε σήμερα, από τη Θεσσαλονίκη, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, μιλώντας στο συνέδριο του ΟΟΣΑ και του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.
Όπως είπε, η Ελλάδα έχει βαθύ ενδιαφέρον να διασφαλίσει ότι μπορεί να δημιουργήσει έναν νέο διάδρομο ηλεκτρικής ενέργειας που θα μπορεί να μεταφέρει ηλεκτρισμό «από την Ελλάδα προς την Κεντρική Ευρώπη και σε όλες τις ενδιάμεσες περιοχές, αλλά και προς την αντίθετη κατεύθυνση».
Στο σκηνικό αυτό, προσέθεσε, έργα και πρωτοβουλίες όπως το «Electricity & Regional Interconnecτivity in South East Europe», που χρηματοδοτείται από την Ελλάδα, συγχρηματοδοτείται από τη Ρουμανία και ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο του 2027, «δεν είναι ένα είδος περιορισμένης άσκησης, που επιχειρεί απλώς να εξετάσει μεμονωμένες πολιτικές και την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου σε ορισμένες χώρες».
Στην πραγματικότητα, συμπλήρωσε, «αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου στρατηγικού οράματος που έχουμε. Βλέπουμε ότι η συνδεσιμότητα σε αυτά τα μέρη της Ευρώπης είναι εξαιρετικά σημαντική τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια όσο και για την αποανθρακοποίηση των περιοχών».
Όταν η απόκλιση τιμών δεν οφείλεται μόνο στην έλλειψη υποδομών
Σημείωσε πως, μόλις λίγα χρόνια νωρίτερα, το 2019, η Ελλάδα είχε τις υψηλότερες τιμές χονδρικής σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το δε καλοκαίρι του 2024, οι τιμές στη Νοτιοανατολική Ευρώπη αποσυνδέθηκαν πλήρως από εκείνες στην Κεντρική Ευρώπη, ούσες συγκριτικά σχεδόν διπλάσιες, ακόμη και σε χώρες όπως η Αυστρία και η Ουγγαρία, που έχουν παραδοσιακά τις ίδιες.
«Και ένα από τα πράγματα που ήταν ιδιαίτερα σημαντικά για εμάς, όταν προσπαθούσαμε να διαγνώσουμε τι συνέβαινε στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, ήταν να αναγνωρίσουμε ότι αυτή η απόκλιση των τιμών δεν οφειλόταν μόνο στη φυσική. Δεν ήταν ότι δεν είχαμε τα καλώδια, τις υποδομές και τους υποσταθμούς. Ήταν επίσης ζήτημα κανόνων για το πώς ρέει ο ηλεκτρισμός στην Ευρώπη.
Και νομίζω ότι ένα από τα βασικά μηνύματα και μία από τις μεγάλες συνεισφορές που μπορεί να έχει αυτό το έργο είναι να διασφαλίσουμε ότι εξετάζουμε τα παράλληλα "σύμπαντα" της φυσικής, αλλά και της ρύθμισης και των αγορών. Γιατί συχνά έχουμε τη φυσική υποδομή που κατασκευάζουμε -τις γραμμές, τους αγωγούς, τους υποσταθμούς- αλλά δεν έχουμε απαραίτητα τους κανόνες και το ρυθμιστικό πλαίσιο, για να αξιοποιήσουμε στο έπακρο αυτές τις διασυνδέσεις και αυτή την υποδομή» τόνισε ο κ. Τσάφος.
Βαθύ ενδιαφέρον για έναν νέο διάδρομο ηλεκτρικής ενέργειας
Συμπλήρωσε πως η Ελλάδα είναι πλέον ουσιαστικά ενσωματωμένη στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσω της Ιταλίας και της Βουλγαρίας, ενώ είναι επίσης διασυνδεμένη με τη Βόρεια Μακεδονία και μέσω αυτής με την Αλβανία.
«Η ενέργεια ρέει πολύ πιο εύκολα στην πλευρά Βουλγαρίας- Ρουμανίας- Ουγγαρίας απ' ό,τι στη δυτική πλευρά των Βαλκανίων. Έτσι, ως χώρα, έχουμε βαθύ ενδιαφέρον να διασφαλίσουμε ότι μπορούμε να δημιουργήσουμε έναν νέο διάδρομο ηλεκτρικής ενέργειας που θα μπορεί να μεταφέρει ηλεκτρισμό από την Ελλάδα προς την Κεντρική Ευρώπη και σε όλες τις ενδιάμεσες περιοχές, αλλά και προς την αντίθετη κατεύθυνση» τόνισε.
Υπενθύμισε δε πως η Ελλάδα έχει υποστεί τεράστιο μετασχηματισμό στο ενεργειακό της σύστημα τις τελευταία δύο δεκαετίες.
«Πριν από 20 χρόνια, το 60% της ηλεκτρικής μας ενέργειας προερχόταν από λιγνίτη. Πέρυσι ήταν κάτω από 5% (...)Πλέον παράγουμε περισσότερο από το μισό της ηλεκτρικής μας ενέργειας από ήλιο και άνεμο. Ένα άλλο αξιοσημείωτο στοιχείο είναι ότι η Ελλάδα έχει γίνει καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας.
Tο 2019 εισάγαμε περίπου το 18% των αναγκών μας σε ηλεκτρική ενέργεια. Πέρυσι εξάγαμε περίπου το 4%-5% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας μας» σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι η χώρα κερδίζει 400 εκατ. ευρώ από εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας και παράλληλα εξασφαλίζει χαμηλότερες τιμές για τους γείτονές της.
Ο κ. Τσάφος υπενθύμισε, τέλος, ότι η Ελλάδα έχει τετραπλασιάσει τις επενδύσεις της στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία -όπως είπε- είχαν ουσιαστικά εγκαταλειφθεί κατά τα χρόνια της οικονομικής κρίσης.
