Ένα νέο επεισόδιο έντονης ζέστης βρίσκεται προ των πυλών για τη Δυτική Ευρώπη, καθώς τα τελευταία μετεωρολογικά μοντέλα δείχνουν την ανάπτυξη ενός ισχυρού υποτροπικού αντικυκλώνα.
Οι ειδικοί του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας (CNR) της Ιταλίας προειδοποιούν ότι η συγκεκριμένη διάταξη μπορεί να δημιουργήσει παρατεταμένες συνθήκες καύσωνα, εγκλωβίζοντας τις θερμές αέριες μάζες πάνω από μεγάλες περιοχές της ηπείρου.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, από τη Δευτέρα (13/7) μια περιοχή χαμηλών πιέσεων δυτικά της Ιβηρικής Χερσονήσου θα μεταφέρει θερμό αέρα από τη Σαχάρα, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τον αντικυκλώνα που ήδη κυριαρχεί στην Ιταλία.
Πώς δημιουργείται η «διαμόρφωση Ωμέγα»
Την ίδια ώρα, ένα δεύτερο σύστημα χαμηλών πιέσεων θα εγκατασταθεί ανάμεσα στην Ανατολική Ευρώπη και τη Μαύρη Θάλασσα, σχηματίζοντας αυτό που οι μετεωρολόγοι αποκαλούν «διαμόρφωση Ωμέγα», λόγω του χαρακτηριστικού σχήματος που εμφανίζει στους προγνωστικούς χάρτες.
Οι ειδικοί του CNR εξηγούν: «Ένα νέο, έντονο κύμα καύσωνα πρόκειται να πλήξει την Ιταλία και τη Δυτική Ευρώπη. Από τη Δευτέρα, μια περιοχή χαμηλής πίεσης δυτικά της Ιβηρικής Χερσονήσου θα προσελκύσει ζεστό αέρα της ερήμου, ο οποίος θα ενισχύσει τον αντικυκλώνα που υπάρχει πάνω από την Ιταλία εδώ και εβδομάδες.»
Όπως επισημαίνουν, αυτή τη φορά η καρδιά του αντικυκλώνα μετατοπίζεται ανατολικότερα, επηρεάζοντας το σύνολο της ιταλικής επικράτειας.
Ο «θερμικός θόλος» που παγιδεύει τη ζέστη
Οι ερευνητές περιγράφουν τον αντικυκλώνα ως έναν τεράστιο θερμικό θόλο, ο οποίος δεν επιτρέπει στον ζεστό αέρα να διαφύγει.
Όπως αναφέρουν: «Ένας αντικυκλώνας λειτουργεί σαν ένας μεγάλος θόλος που παγιδεύει ζεστό αέρα. Αυτός ο αέρας βυθίζεται προς το έδαφος, συμπιέζεται και θερμαίνεται ακόμη περισσότερο. Ταυτόχρονα, η υψηλή πίεση εμποδίζει τον σχηματισμό νεφών και εμποδίζει την άφιξη ψυχρότερων ρευμάτων, όπως αυτά από τον Ατλαντικό. Το αποτέλεσμα: καθαρός ουρανός και σταθερά αυξανόμενες θερμοκρασίες.»
Παράλληλα εξηγούν ότι όσο θερμότερες είναι οι αέριες μάζες που τροφοδοτούν τον αντικυκλώνα, τόσο μεγαλύτερη διάρκεια μπορεί να αποκτήσει το φαινόμενο.
Στην ανάλυσή τους σημειώνουν ακόμη: «Ένας αντικυκλώνας είναι ισχυρότερος όσο θερμότερος είναι ο αέρας που τον τροφοδοτεί, ειδικά σε μεσαία υψόμετρα, δηλαδή μεταξύ 4.000 και 6.000 μέτρων. Όταν ο θερμός αέρας από τα υποτροπικά κινείται προς τα βόρεια, προς την κεντρική Ευρώπη, ο αντικυκλώνας έχει μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και μπορεί να διαρκέσει για εβδομάδες.»
Οι ειδικοί εξηγούν ότι απαιτείται ένας συγκεκριμένος συνδυασμός βαρομετρικών συστημάτων, ώστε οι θερμές αέριες μάζες να μεταφέρονται συνεχώς από την Αφρική προς την Ευρώπη, κρατώντας τον αντικυκλώνα σχεδόν ακίνητο.
Η κλιματική αλλαγή κάνει τα κύματα καύσωνα πιο επίμονα
Οι επιστήμονες του CNR συνδέουν την αυξανόμενη διάρκεια αυτών των φαινομένων με την κλιματική αλλαγή, επισημαίνοντας ότι οι αντικυκλωνικές διατάξεις αποκτούν μεγαλύτερη ένταση και επεκτείνονται πλέον σε περιοχές που στο παρελθόν επηρεάζονταν σπανιότερα.
Όπως τονίζουν: «Αυτή η "διαμόρφωση Ωμέγα" δεν είναι από μόνη της ένα εξαιρετικό φαινόμενο, αλλά η κλιματική αλλαγή ενισχύει την αντικυκλωνική της συνιστώσα: η κορυφή υψηλής πίεσης κινείται όλο και πιο βόρεια, φέρνοντας θερμότητα στη βόρεια Γαλλία, την Αγγλία, ακόμη και στη Σκανδιναβία. Επιπλέον, οι εμπλεκόμενες αέριες μάζες είναι ολοένα και θερμότερες, και αυτό μεταφράζεται σε ολοένα και υψηλότερες θερμοκρασίες εδάφους.»
Προσθέτουν επίσης ότι όσο θερμαίνεται η ατμόσφαιρα, τόσο δυσκολότερα καταφέρνουν τα ψυχρά μέτωπα να διασπάσουν αυτό το ισχυρό μπλοκ υψηλών πιέσεων.
Τι δείχνουν τα προγνωστικά για την Ελλάδα
Στη χώρα μας, σύμφωνα με τη μετεωρολόγο Όλγα Παπαβγούλη, το Σαββατοκύριακο θα κυλήσει με καλοκαιρινές συνθήκες, ενώ η Κυριακή αναμένεται να είναι η θερμότερη ημέρα.
Η θερμοκρασία θα φτάσει τοπικά τους 37-39 βαθμούς Κελσίου, κυρίως σε περιοχές της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας, της Ανατολικής Στερεάς και της Ανατολικής Πελοποννήσου.
Από τη Δευτέρα, οι βοριάδες θα ενισχυθούν, προκαλώντας μικρή υποχώρηση της θερμοκρασίας, ενώ θα αυξηθεί και ο κίνδυνος πυρκαγιάς, καθώς στο Αιγαίο οι άνεμοι θα φτάσουν τα 6 έως 7 μποφόρ, τοπικά ακόμη και τα 8 μποφόρ.
Μέχρι το τέλος της ερχόμενης εβδομάδας, πάντως, δεν διαφαίνεται οργανωμένο κύμα καύσωνα στην Ελλάδα. Οι μετεωρολόγοι θα παρακολουθούν τις επόμενες ημέρες εάν το θερμό κύμα που αναπτύσσεται στη δυτική Μεσόγειο κινηθεί ανατολικότερα και επηρεάσει και τη χώρα μας.
