Άρθρο του βουλευτή Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας, Λευτερή Αυγενάκη, για το πώς μπορεί και πρέπει να αντιμετωπίσει η Κρήτη την λειψυδρία.
Ο Λευτέρης Αυγενάκης αναδεικνύει, με άρθρο του, τη ραγδαία επιδείνωση της λειψυδρίας στην Κρήτη και θέτει στο επίκεντρο την ανάγκη για συντεταγμένη, μακρόπνοη και επιστημονικά τεκμηριωμένη πολιτική διαχείρισης των υδατικών πόρων.
Όπως επισημαίνει, το νησί παραμένει ένας από τους βασικούς αναπτυξιακούς πυλώνες της χώρας, με ισχυρό αποτύπωμα στον τουρισμό και τον πρωτογενή τομέα, ωστόσο πίσω από τη δυναμική αυτή εικόνα αναπτύσσεται μια κρίση που δεν επιδέχεται πλέον αναβολές: η υποβάθμιση και η ανεπάρκεια των υδάτων.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, όπως υπενθυμίζει, δρομολογήθηκε μια οργανωμένη και συμμετοχική διαδικασία, με στόχο την εκπόνηση ενός Master Plan για τα νερά της Κρήτης. Σε συνεργασία με την Περιφέρεια, τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους ΤΟΕΒ, επιστημονικούς και παραγωγικούς φορείς, αλλά και με τη συμβολή της HVA International, καταρτίστηκε –όπως σημειώνει– ένα ενιαίο και ολιστικό στρατηγικό εργαλείο.
Το σχέδιο, σύμφωνα με τον κ. Αυγενάκη, δεν περιορίζεται σε τεχνικές παρεμβάσεις. Περιλαμβάνει χαρτογράφηση λεκανών απορροής, ιεράρχηση φραγμάτων και ταμιευτήρων, προσαρμογή της αγροτικής παραγωγής στα νέα κλιματικά δεδομένα, αλλά και θωράκιση περιοχών που πλήττονται από ακραία καιρικά φαινόμενα. Κεντρικός στόχος, όπως τονίζει, είναι η αντιμετώπιση ενός διαχρονικού προβλήματος: του κατακερματισμού αρμοδιοτήτων και της απουσίας ενιαίου φορέα διαχείρισης.
Αναλυτικά το άρθρο-παρέμβαση του Λευτέρη Αυγενάκη:
Η Κρήτη, με τη φυσική της ποικιλομορφία, την ιστορική και πολιτισμική της ταυτότητα και τη δυναμική της στον τουρισμό και τον πρωτογενή τομέα, αποτελεί σταθερά έναν από τους πλέον ζωτικούς αναπτυξιακούς πυλώνες της χώρας. Ωστόσο, πίσω από την εικόνα της εξωστρέφειας και της ανάπτυξης, διαμορφώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς μια πραγματικότητα που δύσκολα πια επιδέχεται αναβολές: η λειψυδρία και η υποβάθμιση των υδατικών πόρων.
Αναγνωρίζοντας εγκαίρως τις διαστάσεις του προβλήματος, και με συναίσθηση της ανάγκης για συντεταγμένη απάντηση, κατά τη διάρκεια της θητείας μου στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κινητοποιήσαμε μια οργανωμένη και συμμετοχική διαδικασία: την εκπόνηση του Master Plan για τη διαχείριση των υδάτων στην Κρήτη.
Σε συνεργασία με την Περιφέρεια, τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τους ΤΟΕΒ, τους επιστημονικούς και παραγωγικούς φορείς, καθώς και με την καθοριστική συμβολή της διεθνώς καταξιωμένης HVA International, διαμορφώθηκε ένα ενιαίο, ολιστικό και προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες της Κρήτης σχέδιο. Δεν πρόκειται για ένα ακόμη τεχνικό υπόμνημα, αλλά για πλήρες στρατηγικό εργαλείο που αφορά την αγροτική παραγωγή, τις υποδομές, τον τουρισμό και τη δημόσια ασφάλεια.
Το σχέδιο αυτό προβλέπει την αποτύπωση όλων των λεκανών απορροής, την ιεράρχηση φραγμάτων και ταμιευτήρων, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των καλλιεργειών με βάση τα νέα κλιματικά δεδομένα, αλλά και τη θωράκιση περιοχών που πλήττονται από ακραία καιρικά φαινόμενα. Παράλληλα, επιχειρεί να απαντήσει σε ένα χρόνιο θεσμικό πρόβλημα: τον κατακερματισμό αρμοδιοτήτων και την απουσία ενιαίου φορέα διαχείρισης. Αυτό ήταν και το βασικό μας αίτημα από την αρχή: ενιαία εποπτεία, ενιαίος σχεδιασμός, ενιαία εφαρμογή.
Στο μεταξύ, η πίεση στους υδατικούς πόρους εντείνεται. Η τουριστική δραστηριότητα στο νησί, με εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, δημιουργεί μια υδρολογική εξίσωση με διαρκώς αυξανόμενες απαιτήσεις. Ένας επισκέπτης πεντάστερης μονάδας καταναλώνει έως και 450 λίτρα νερού ημερησίως, τριπλάσια ποσότητα από έναν μόνιμο κάτοικο. Η Κρήτη κατατάσσεται στη δεύτερη θέση μεταξύ των τουριστικών περιφερειών της χώρας ως προς τον υδρολογικό κίνδυνο, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση ESG του ΙΤΕΠ.
Οι ξενοδοχειακές μονάδες δείχνουν προσαρμοστικότητα, ωστόσο η κάλυψη παραμένει άνιση και μη συστηματική: μόλις το 12% παρακολουθεί διαρροές, το 3% αξιοποιεί πλήρως γκρίζα νερά και το 8,3% συλλέγει βρόχινο νερό. Η ανάγκη για ενιαία καθοδήγηση, τεχνική υποστήριξη και δίκαιη ενίσχυση είναι πλέον προφανής.
Με δεδομένο ότι το Master Plan έχει περάσει στην αρμοδιότητα των συναρμόδιων Υπουργείων, τίθενται εύλογα κρίσιμα ερωτήματα: σε ποιο στάδιο βρίσκεται η μελέτη; έχει εγκριθεί; υπάρχει χρονοδιάγραμμα εφαρμογής; ποιες παρεμβάσεις είναι πρώτης προτεραιότητας; Πώς διασφαλίζεται η ενεργή συμμετοχή Δήμων, Περιφέρειας και ΤΟΕΒ όχι μόνο στην υλοποίηση αλλά και στην παρακολούθηση;
Πρόσφατα, τα ερωτήματα αυτά τέθηκαν στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, ζητώντας πλήρη και τεκμηριωμένη ενημέρωση. Η Κρήτη δεν μπορεί να παραμένει σε εκκρεμότητα. Η ανάγκη για άμεσες, επιστημονικά τεκμηριωμένες και κοινωνικά αποδεκτές παρεμβάσεις είναι αυτονόητη. Η εμπειρία της Θεσσαλίας πρέπει να αξιοποιηθεί προληπτικά — όχι να επαναληφθεί.
Η αντιμετώπιση της λειψυδρίας στην Κρήτη δεν είναι ζήτημα συγκυριακό, ούτε αφορά μόνο τεχνικές λύσεις. Απαιτεί διακομματική συνεννόηση, διατοπική συνεργασία και αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης. Το νερό είναι δημόσιος πόρος, θεμέλιο της αγροτικής παραγωγής, της τουριστικής οικονομίας και της ποιότητας ζωής.
Οφείλουμε να το διαχειριστούμε με ευθύνη, πρόνοια και σεβασμό, όχι μόνο προς το παρόν αλλά και προς τις επόμενες γενιές. Η Κρήτη έχει τις δυνατότητες και τη γνώση. Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι η πολιτική βούληση να γίνουν πράξη.
