Η πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αλέξη Τσίπρα έχει ήδη σφραγίσει μια ολόκληρη δεκαετία στη νεότερη ελληνική ιστορία, αποτυπώνοντας τη σύγκρουση δύο εκ διαμέτρου διαφορετικών κόσμων, νοοτροπιών και πολιτικών σχεδίων.
Η επικράτηση της Νέας Δημοκρατίας το 2019 δεν ήταν απλώς μια ευκαιριακή εκλογική νίκη, αλλά το αποτέλεσμα μιας συστηματικής προσπάθειας και στρατηγικής που εγκλώβισε τον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ σε μια παρατεταμένη, σχεδόν μη αναστρέψιμη, πολιτική και ιδεολογική κρίση. Αποτέλεσμα ήταν η εκλογική συντριβή της Κουμουνδούρου του 2023.
1-0
Ο πρώτος και καθοριστικός παράγων αυτής της επικράτησης υπήρξε η μετατόπιση του πολιτικού κέντρου βάρους. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντιλήφθηκε εγκαίρως τη μεταμνημονιακή κόπωση της ελληνικής κοινωνίας και την έντονη επιθυμία των πολιτών για σταθερότητα, κανονικότητα και θεσμική προβλεψιμότητα. Αντί να περιοριστεί στα παραδοσιακά όρια της κεντροδεξιάς, οικοδόμησε ένα ευρύ πολυδύναμο ρεύμα, προσελκύοντας συστηματικά ψηφοφόρους από τον μεσαίο χώρο και το εκσυγχρονιστικό κέντρο. Αυτή η τακτική αφαίρεσε από τον Αλέξη Τσίπρα τον απαραίτητο ζωτικό χώρο για να διευρύνει την απήχησή του πέρα από τον σκληρό πυρήνα της ριζοσπαστικής αριστεράς.
2-0
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός επέβαλε στην πολιτική ατζέντα το μοντέλο της «τεχνοκρατικής αποτελεσματικότητας» έναντι της «καταγγελτικής ρητορικής». Η έμφαση στην ψηφιοποίηση του κράτους, την οικονομική ανάπτυξη, τη σταδιακή μείωση των φόρων και την ενίσχυση της διεθνούς εικόνας της χώρας δημιούργησε ένα συμπαγές αφήγημα ότι η χώρα προχωρά μπροστά. Ο Αλέξης Τσίπρας βρέθηκε αντιμέτωπος με μια πραγματικότητα όπου τα παραδοσιακά συνθήματα περί λιτότητας και αντιστασιακής πολιτικής έχαναν ταχέως τη δυναμική τους. Η προσπάθειά του να ασκήσει δομική αντιπολίτευση συχνά φάνηκε αναποτελεσματική, καθώς αδυνατούσε να καταθέσει μια πειστική και πλήρως κοστολογημένη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης που να εμπνέει αληθινή εμπιστοσύνη στις αγορές και στους πολίτες.
3-0
Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής και της αμυντικής θωράκισης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατάφερε να στριμώξει περαιτέρω τον πολιτικό του αντίπαλο. Με την υπογραφή ιστορικών συμφωνιών με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ, την ουσιαστική ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και τη στιβαρή διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων και της μεταναστευτικής κρίσης στον Eβρο, ο πρωθυπουργός ικανοποίησε και το λεγόμενο πατριωτικό ακροατήριο. Ο Αλέξης Τσίπρας, εγκλωβισμένος από τις εσωτερικές ισορροπίες και τις ιδεολογικές αγκυλώσεις του κόμματός του, βρέθηκε να καταψηφίζει κρίσιμες αμυντικές δαπάνες και διεθνείς συμμαχίες, γεγονός που τον εξέθεσε στα μάτια ενός μεγάλου τμήματος της κοινής γνώμης ως ηγέτη χωρίς ξεκάθαρο εθνικό προσανατολισμό.
4-0
Επιπλέον, η τακτική του Κυριάκου Μητσοτάκη αποκάλυψε τις βαθιές δομικές αδυναμίες του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Αλέξης Τσίπρας παγιδεύτηκε σε ένα κομματικό περιβάλλον που αρνιόταν να μετασχηματιστεί ουσιαστικά σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατική παράταξη. Οποιαδήποτε απόπειρα ανοίγματος προς το κέντρο προσέκρουε στις ισχυρές εσωκομματικές αντιστάσεις των παραδοσιακών στελεχών του, ενώ η διαρκής υιοθέτηση μιας οξείας και συχνά τοξικής αντιπολιτευτικής τακτικής απομάκρυνε οριστικά τους μετριοπαθείς και αναποφάσιστους ψηφοφόρους. Παράλληλα, η επικοινωνιακή υπεροχή και η πειθαρχία της κυβερνητικής παράταξης ανάγκασαν τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης σε συνεχή αμυντική στάση. Κάθε προσπάθεια του Αλέξη Τσίπρα να ανακτήσει την πρωτοβουλία των κινήσεων σκόνταφτε πάνω στην κυβερνητική σταθερότητα και στη σύγκριση των δύο περιόδων διακυβέρνησης.
5-0
Η τελική επικράτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη στις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις σφράγισε την πολιτική κυριαρχία της Νέας Δημοκρατίας και οδήγησε τον Αλέξη Τσίπρα σε μια αναπόφευκτη κρίση φυσιογνωμίας. Η αδυναμία του πρώην πρωθυπουργού να αποκωδικοποιήσει τις νέες κοινωνικές πραγματικότητες, σε συνδυασμό με την τακτική υπεροχή του αντιπάλου του, τον ανάγκασε τελικά να αποχωρήσει από την ηγεσία του κόμματός του. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν κέρδισε απλώς τον Αλέξη Τσίπρα στην κάλπη, αλλά ακύρωσε πλήρως το πολιτικό υπόδειγμα που εκείνος εκπροσωπούσε στη μεταπολιτευτική σκηνή, κλείνοντας έναν κύκλο.
Η ζωή τιμωρεί!
Στον τίτλο αναφερόμαστε στην κανονική ζωή, αυτή στην οποία συμμετέχουμε όλοι με την τύχη και τις επιλογές μας. Και ξέρουμε όλοι ότι τιμωρεί. Στην υπόθεση της τραγωδίας των Τεμπών, Μαρία Καρυστιανού και Ζωή Κωνσταντοπούλου, με διαφορετικές ιδιότητες η καθεμία, αντί να επικεντρωθούν στη νηφάλια αναζήτηση της αλήθειας και την ουσιαστική απονομή δικαιοσύνης, επέλεξαν τη διοχέτευση της λαϊκής οργής σε έναν διαρκή, κατασκευασμένο λαϊκισμό. Η τακτική τους βασίστηκε στον τοξικό καταγγελτικό λόγο, την προβολή ατεκμηρίωτων θεωριών και την ηθελημένη απαξίωση των θεσμικών διαδικασιών, πλήττοντας την ίδια τη σοβαρότητα που απαιτούσε η διαλεύκανση της υπόθεσης. Με αποτέλεσμα να αμφισβητούνται πλέον και οι δύο από τους υπόλοιπους παράγοντες της δίκης, θεσμικούς και –το κυριότερο– τις οικογένειες των θυμάτων.
Και οι πολίτες το ίδιο
Και φτάσαμε στην… αποκάλυψη. Οχι της αλήθειας, αλλά των σκοπιμοτήτων. Η συνεχής παρουσία στα μέσα ενημέρωσης, οι δραματοποιημένες δημόσιες παρεμβάσεις και η απόπειρα ποινικοποίησης της πολιτικής ζωής οδήγησαν αρχικά σε εκτίναξη των δημοσκοπικών επιδόσεων της Ζωής Κωνσταντοπούλου και σε πρωτοφανή ποσοστά δημοφιλίας για τη Μαρία Καρυστιανού. Αλλά, με τη δίκη σε εξέλιξη, τις συνεχείς παρεμβάσεις της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας και την ίδρυση κόμματος από τη Μαρία Καρυστιανού, το αφήγημα κατέρρευσε. Η Ελπίδα (το κόμμα της κυρίας Καρυστιανού) είναι σε χαμηλά μονοψήφια νούμερα και ουσιαστικά διαλύεται. Και το κόμμα της κυρίας Κωνσταντοπούλου δεν είναι πλέον μόδα. Τα διψήφια ποσοστά στις δημοσκοπήσεις αποτελούν παρελθόν.
Νύφη πολύφερνη
Ο Γιάνης Βαρουφάκης εξελίσσεται σε πολύφερνη νύφη στον κατακερματισμένο χώρο της Αριστεράς. Μετά την ίδρυση του νέου κόμματος του Αλέξη Τσίπρα, της ΕΛΑΣ, που αποψίλωσε από στελέχη τόσο τον ΣΥΡΙΖΑ όσο και τη Νέα Αριστερά, ό,τι έχει απομείνει πλέον από τα δύο αυτά κόμματα κοιτάζει προς το ΜέΡΑ25. Δούρου και Σακελλαρίδης επιδιώκουν συνεργασία, αναζητώντας απεγνωσμένα μια σανίδα πολιτικής επιβίωσης. Μια δεύτερη αριστερή συμπαράταξη, που θα λέει ότι αυτή είναι η αληθινή και όχι εκείνη του Τσίπρα. Μύλος κανονικός.
