Την ανάγκη διαρκούς προστασίας της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, προειδοποιώντας για τις σύγχρονες απειλές.
Μιλώντας στο Συμβούλιο της Επικρατείας, κατά την παρουσίαση του τόμου των πρακτικών της επετειακής εκδήλωσης «Ενδυναμώνοντας τη Δημοκρατία - 50 χρόνια από την επανεπικύρωση της Ε.Σ.Δ.Α. και 75 από την ίδρυση του Συμβουλίου της Ευρώπης», ο κ. Τασούλας επισήμανε ότι οι δημοκρατικές κατακτήσεις προϋποθέτουν συνεχή εγρήγορση και προσαρμογή στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.
«Η ενίσχυση του κράτους δικαίου είναι έργο διαρκές, που ανανεώνεται με κάθε γενιά και κάθε νέα πρόκληση», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως η διαφύλαξη των θεμελιωδών ελευθεριών αποτελεί συλλογική ευθύνη.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε ότι «οφείλουμε να γνωρίζουμε ότι κάθε κατάκτηση διατηρείται μόνο όσο τη φροντίζουμε. Κάθε βήμα προόδου αποτελεί αφετηρία για το επόμενο», επισημαίνοντας την ανάγκη να προσαρμόζονται οι αρχές της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και οι αξίες του Συμβουλίου της Ευρώπης στις νέες προκλήσεις, ώστε να διατηρείται αμετάβλητο το επίπεδο προστασίας των πολιτών.
Οι ευρωπαϊκές αξίες και η αμφισβήτηση του δημοκρατικού κεκτημένου
Αναφερόμενος στην ιστορική συμβολή των ευρωπαϊκών θεσμών, ο Κωνσταντίνος Τασούλας επισήμανε ότι η ΕΣΔΑ και το Συμβούλιο της Ευρώπης δεν περιορίστηκαν στη διαμόρφωση ενός κοινού νομικού πλαισίου, αλλά συνέβαλαν αποφασιστικά στην εδραίωση ενός ευρωπαϊκού χώρου αξιών, με επίκεντρο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ελευθερία.
«Η Ευρώπη ορίζεται πρωτίστως από τις αξίες που έχει επιλέξει να υπηρετεί», σημείωσε, υποστηρίζοντας ότι οι πολίτες των κρατών όπου εφαρμόζεται η Σύμβαση απολαμβάνουν ένα ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο θεσμικής προστασίας.
Παράλληλα, παρατήρησε ότι η εμβέλεια των ευρωπαϊκών αρχών υπερβαίνει τα γεωγραφικά και δικαιοδοτικά όρια των κρατών που συμμετέχουν στο Συμβούλιο της Ευρώπης, καθώς οι έννοιες της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου ασκούν επιρροή και πέρα από αυτά.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας χαρακτήρισε το ευρωπαϊκό θεσμικό οικοδόμημα ιστορική κατάκτηση που απαιτεί αποφασιστική υπεράσπιση, προειδοποιώντας ότι το ευρωπαϊκό κεκτημένο αμφισβητείται από πολλές πλευρές και αντιμετωπίζει σοβαρές δοκιμασίες στη σημερινή συγκυρία.
Οι απειλές κατά της δημοκρατίας και ο ρόλος του ΕΔΔΑ
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις γεωπολιτικές αναταράξεις που απειλούν τη διεθνή ειρήνη, καθώς και στις πιέσεις που δέχονται οι δημοκρατικοί θεσμοί τόσο από αυταρχικά καθεστώτα όσο και από φαινόμενα που αναπτύσσονται στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών.
Υπό αυτές τις συνθήκες, τόνισε ότι η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί αναπόσπαστη προϋπόθεση της δημοκρατικής λειτουργίας.
«Η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι έννοιες αλληλένδετες. Δεν νοείται η μία χωρίς την άλλη. Και οι δύο μαζί αποτελούν το θεμέλιο της ειρήνης και της ευημερίας», υπογράμμισε.
Ο κ. Τασούλας υπενθύμισε ακόμη ότι οι θεμελιώδεις ελευθερίες και οι δημοκρατικοί θεσμοί αποτελούν σχετικά πρόσφατες ιστορικές κατακτήσεις, οι οποίες εδραιώθηκαν στην ευρωπαϊκή ήπειρο ύστερα από αιματηρούς αγώνες και βαρύ ανθρώπινο τίμημα.
Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) και των υπόλοιπων θεσμών του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Όπως επισήμανε, οι μηχανισμοί αυτοί αποτελούν το «έσχατο καταφύγιο του πολίτη», προσφέροντας εγγυήσεις απέναντι στις παραβιάσεις των δικαιωμάτων του και συμβάλλοντας στη θωράκιση της δημοκρατικής λειτουργίας και της κοινωνικής συνοχής.
Η διατήρηση της αποτελεσματικότητάς τους, σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, συνδέεται άμεσα με την ευθύνη των ευρωπαϊκών κοινωνιών να υπερασπίζονται τις ελευθερίες και τους θεσμούς που διαμορφώθηκαν μέσα από τις ιστορικές δοκιμασίες της ηπείρου.