Η Τριμερής Σύνοδος στο Ελ Αλαμέιν επαναβεβαίωσε την προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο, με αναφορές σε Κυπριακό, Γάζα, Λιβύη και ενέργεια.
Σαφές μήνυμα για την τήρηση του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας στέλνουν Ελλάδα, Αίγυπτος και Κύπρος με την Κοινή Διακήρυξη της Τριμερούς Συνόδου Κορυφής που πραγματοποιήθηκε στο Ελ Αλαμέιν.
Οι τρεις χώρες υπογραμμίζουν ότι κάθε συμφωνία ή μνημόνιο κατανόησης που αφορά την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών οφείλει να συνάπτεται σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, UNCLOS.
Παράλληλα, επαναβεβαιώνουν τη σημασία του σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, καθώς και της αποχής από την απειλή ή τη χρήση βίας.
Έμφαση στη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου
Στην Κοινή Διακήρυξη, οι ηγέτες των τριών χωρών επισημαίνουν την αυξανόμενη γεωπολιτική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου και δεσμεύονται να ενισχύσουν τον συντονισμό τους για την αντιμετώπιση των περιφερειακών και διεθνών προκλήσεων.
Ο Μηχανισμός Τριμερούς Συνεργασίας, που θεσμοθετήθηκε στο Κάιρο το 2014, χαρακτηρίζεται επιτυχημένο μοντέλο περιφερειακής συνεργασίας, με τις τρεις πλευρές να δηλώνουν αποφασισμένες να διευρύνουν τη λειτουργία του στη βάση της εμπιστοσύνης, του σεβασμού και της συνεργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην επίλυση διαφορών και κρίσεων μέσω πολιτικών και διπλωματικών μέσων και στην αποφυγή ενεργειών που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ένταση ή να υπονομεύσουν την περιφερειακή ασφάλεια.
Κυπριακό, Γάζα και Λίβανος
Για το Κυπριακό, Ελλάδα, Αίγυπτος και Κύπρος εκφράζουν τη στήριξή τους στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών και της προσωπικής απεσταλμένης του, με στόχο μια συνολική διευθέτηση στο πλαίσιο του ΟΗΕ και βάσει των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Στο παλαιστινιακό ζήτημα επαναβεβαιώνουν τη στήριξή τους στη λύση των δύο κρατών και στη δημιουργία ανεξάρτητου και κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα της 4ης Ιουνίου 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Παράλληλα, εκφράζουν έντονη ανησυχία για την ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και ζητούν ασφαλή και ευρείας κλίμακας παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ απορρίπτουν πολιτικές που θα οδηγούσαν σε εξαναγκαστικό εκτοπισμό του παλαιστινιακού πληθυσμού.
Για τον Λίβανο, οι τρεις χώρες επαναλαμβάνουν τη στήριξή τους στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας, ζητώντας την πλήρη εφαρμογή του Ψηφίσματος 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και την ενίσχυση των θεσμών του λιβανικού κράτους.
Λιβύη και αποχώρηση ξένων δυνάμεων
Η Διακήρυξη περιλαμβάνει επίσης σαφή αναφορά στη Λιβύη, με τις τρεις πλευρές να στηρίζουν την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και την εθνική ενότητά της.
Ζητούν την αποχώρηση όλων των ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων από τη χώρα και υποστηρίζουν μια συμπεριληπτική πολιτική διαδικασία υπό λιβυκή ιδιοκτησία, η οποία θα οδηγήσει το συντομότερο δυνατόν σε προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές.
GREGY και φυσικό αέριο στο επίκεντρο
Κεντρικό πεδίο της συνεργασίας παραμένει η ενεργειακή ασφάλεια, με Ελλάδα, Κύπρο και Αίγυπτο να υπογραμμίζουν τη σημασία των ηλεκτρικών διασυνδέσεων και ειδικότερα του έργου GREGY, το οποίο προβλέπει τη διασύνδεση Αιγύπτου και Ελλάδας και τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου της Κύπρου μέσω των αιγυπτιακών υποδομών και εγκαταστάσεων, με τις τρεις χώρες να ζητούν την ταχεία ολοκλήρωση των σχετικών σχεδιασμών.
Στη Διακήρυξη γίνεται ακόμη αναφορά στην υδατική ασφάλεια και στη σημασία του Νείλου για την Αίγυπτο, με έκκληση για πλήρη συμμόρφωση με το Διεθνές Δίκαιο και αποφυγή μονομερών ενεργειών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις ανάγκες της χώρας σε υδάτινους πόρους.
Οικονομία, μετανάστευση και επόμενα βήματα
Οι τρεις πλευρές δεσμεύονται επίσης να ενισχύσουν την οικονομική, εμπορική και επενδυτική συνεργασία, επιδιώκοντας να μετατρέψουν τις στενές πολιτικές σχέσεις σε συγκεκριμένες ευκαιρίες για τις οικονομίες και τον ιδιωτικό τομέα.
Στο μεταναστευτικό προκρίνουν μια προσέγγιση που συνδυάζει ασφάλεια, ανάπτυξη και νόμιμες οδούς μετακίνησης, με ιδιαίτερη αναφορά στην οργανωμένη απασχόληση Αιγυπτίων εργαζομένων σε Ελλάδα και Κύπρο.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν τη σημασία της Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αιγύπτου και δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν τον συντονισμό τους για την υλοποίηση των έξι πυλώνων της.
Η Διακήρυξη κλείνει με τη δέσμευση για περαιτέρω αναβάθμιση του Τριμερούς Μηχανισμού, την πρακτική συγκρότηση Μόνιμης Γραμματείας με έδρα τη Λευκωσία και τη μετατροπή της πολιτικής συναίνεσης μεταξύ των τριών χωρών σε συγκεκριμένα έργα και προγράμματα.
Η επόμενη, 11η Τριμερής Σύνοδος Κορυφής, θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο.
