Σε συνθήκες καύσωνα μπαίνει η χώρα από αύριο Κυριακή (19/7), με τη θερμοκρασία να φτάνει τοπικά ακόμη και τους 41 με 42 βαθμούς Κελσίου.

Το πιο δύσκολο διάστημα αναμένεται έως την Τρίτη, ενώ στην Αττική ο υδράργυρος θα πλησιάσει τους 40 βαθμούς. Την ίδια ώρα, οι ειδικοί εξηγούν γιατί το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας κάνει τις πόλεις ακόμη πιο ζεστές, περιορίζοντας σημαντικά τη δροσιά ακόμη και κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Σύμφωνα με την πρόγνωση του Γιώργου Τσατραφύλλια, το κύμα ζέστης θα επηρεάσει τη χώρα από την Κυριακή 19 Ιουλίου έως και την Τρίτη 21 Ιουλίου.

Οι υψηλότερες θερμοκρασίες αναμένονται στις περιοχές που είναι περισσότερο ευάλωτες σε συνθήκες καύσωνα. Στη Θεσσαλία, τη Φθιώτιδα, την Αιτωλοακαρνανία, τη Βοιωτία και την Κεντρική Μακεδονία, ο υδράργυρος εκτιμάται ότι θα κινηθεί κοντά στους 41 με 42 βαθμούς.

Αισθητή θα είναι η άνοδος της θερμοκρασίας και στην Αττική. Την Κυριακή αναμένονται τιμές πάνω από τους 38 βαθμούς, ενώ τη Δευτέρα και την Τρίτη η θερμοκρασία ενδέχεται να πλησιάσει τοπικά τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Μετά την κορύφωση του θερμού κύματος αναμένεται σημαντική υποχώρηση της θερμοκρασίας. Η πτώση αυτή εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε σταδιακή αποκλιμάκωση της ζέστης και σε έξοδο από τις συνθήκες καύσωνα.

Μικρή άνοδος της θερμοκρασίας από σήμερα

Για σήμερα, Σάββατο 18 Ιουλίου, η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία προβλέπει γενικά αίθριο καιρό. Πρόσκαιρες νεφώσεις θα εμφανιστούν τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες στα ηπειρωτικά.

Στα ορεινά αναμένονται τοπικοί όμβροι, ενώ στα ορεινά τμήματα της Μακεδονίας υπάρχει πιθανότητα να σημειωθούν μεμονωμένες καταιγίδες.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις με ένταση 3 έως 5 μποφόρ. Στο Αιγαίο θα φτάνουν τα 6 μποφόρ και πρόσκαιρα, σε τοπικό επίπεδο, τα 7 μποφόρ. Σταδιακά, πάντως, αναμένεται να εξασθενήσουν.

Η θερμοκρασία θα παρουσιάσει μικρή άνοδο. Στις Κυκλάδες θα φτάσει τους 32 βαθμούς, ενώ στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα θα κυμανθεί μεταξύ 34 και 36 βαθμών. Στα ηπειρωτικά αναμένονται 37 με 38 βαθμοί, με τον υδράργυρο να αγγίζει τοπικά ακόμη και τους 39 βαθμούς Κελσίου.

Γιατί οι πόλεις γίνονται πιο ζεστές

Με αφορμή το νέο κύμα υψηλών θερμοκρασιών, το meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών αναφέρεται στο φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, το οποίο κάνει τη ζέστη πιο έντονη μέσα στις πόλεις.

Ο πυκνοδομημένος αστικός ιστός δημιουργεί ένα ιδιαίτερο μικροκλίμα. Η άσφαλτος και το σκυρόδεμα απορροφούν μεγάλες ποσότητες θερμότητας. Την κατάσταση επιβαρύνουν η περιορισμένη βλάστηση και η δυσκολότερη κυκλοφορία του αέρα.

Έτσι, οι πόλεις παραμένουν συχνά θερμότερες σε σχέση με τις περιαστικές και αγροτικές περιοχές. Η διαφορά γίνεται περισσότερο αισθητή τις βραδινές και νυχτερινές ώρες.

Η περιορισμένη σκίαση και η έλλειψη φυσικού δροσισμού ενισχύουν το πρόβλημα. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης οι επιφάνειες που συγκρατούν την ηλιακή ακτινοβολία. Πρόσθετη θερμότητα παράγεται από τα οχήματα, τα κλιματιστικά και άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι τα κτίρια και οι δρόμοι δεν αποβάλλουν άμεσα τη θερμότητα που έχουν συγκεντρώσει στη διάρκεια της ημέρας. Την απελευθερώνουν σταδιακά μετά τη δύση του ήλιου, με αποτέλεσμα οι θερμοκρασίες να παραμένουν υψηλές ακόμη και τη νύχτα.

Η απουσία ουσιαστικής νυχτερινής δροσιάς αυξάνει τη θερμική καταπόνηση. Ο ανθρώπινος οργανισμός δυσκολεύεται να ανακάμψει έπειτα από συνεχόμενες ώρες έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες.

Περισσότερο εκτεθειμένοι είναι οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, τα άτομα με προβλήματα υγείας και όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους. Αυξημένη επιβάρυνση αντιμετωπίζουν επίσης όσοι δεν διαθέτουν εύκολη πρόσβαση σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους.

Οι λύσεις για πιο δροσερές πόλεις

Σύμφωνα με το meteo.gr, ο περιορισμός της αστικής υπερθέρμανσης απαιτεί παρεμβάσεις σε πολλά επίπεδα. Οι αλλαγές αφορούν τον δημόσιο χώρο, τα κτίρια αλλά και τις υποδομές των πόλεων.

Η ενίσχυση του αστικού πρασίνου αποτελεί μία από τις βασικές επιλογές. Σημαντική θεωρείται επίσης η δημιουργία περισσότερων σκιασμένων δημόσιων χώρων και οργανωμένων κέντρων δροσιάς.

Παράλληλα, οι ανοιχτοί χώροι που επιτρέπουν την καλύτερη κυκλοφορία του αέρα μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της θερμικής επιβάρυνσης. Αντίστοιχα, σημεία με νερό και επαρκή σκίαση περιορίζουν την άμεση έκθεση των πολιτών στις πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Ρόλο μπορούν να έχουν και οι νέοι κανονισμοί δόμησης, εφόσον λαμβάνουν υπόψη τις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες. Στις διαθέσιμες λύσεις περιλαμβάνεται ακόμη η χρήση ανακλαστικών και ανοιχτόχρωμων υλικών σε στέγες, δρόμους και εξωτερικές επιφάνειες κτιρίων.

Δεν υπάρχει, ωστόσο, μία ενιαία λύση που μπορεί να εφαρμοστεί με τον ίδιο τρόπο παντού. Κάθε παρέμβαση χρειάζεται να σχεδιάζεται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της κάθε πόλης και γειτονιάς. Σημαντικό είναι να εντοπίζονται τα σημεία όπου συσσωρεύεται περισσότερη θερμότητα και να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των πολιτών που κινδυνεύουν περισσότερο από τις υψηλές θερμοκρασίες.

Τα σχετικά γραφικά προέρχονται από το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τη Μείωση του Κινδύνου Καταστροφών και έχουν αποδοθεί στα ελληνικά από το meteo.gr και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνεργασία για την πληρέστερη ενημέρωση του ελληνόφωνου κοινού σχετικά με τους κλιματικούς κινδύνους.