Η ραγδαία εξάπλωση που παρουσιάζει ο ιός του Δυτικού Νείλου το φετινό καλοκαίρι θέτει σε αυξημένη ετοιμότητα τις υγειονομικές αρχές της χώρας.
Με τα κρούσματα να καταγράφουν σταθερή άνοδο και τη διασπορά της νόσου να επεκτείνεται πλέον σε πλήθος περιφερειών, η ανησυχία για τις σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές εντείνεται.
Η επιδημιολογική εικόνα αποτυπώνει δεκάδες μολύνσεις, πολλές εκ των οποίων αποβαίνουν μοιραίες, αναδεικνύοντας την επιτακτική ανάγκη για έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και ατομική προστασία.
Κρούσματα και θάνατοι στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που αφορούν την περίοδο έως και τις 19 Αυγούστου 2026, έχουν καταγραφεί συνολικά 13 θάνατοι ασθενών που εμφάνισαν λοίμωξη με σοβαρές εκδηλώσεις στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα. Το σύνολο των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους ήταν ηλικίας άνω των 65 ετών, με τη διάμεση ηλικία να διαμορφώνεται στα 82 έτη (ηλικιακό εύρος 66 έως 91 ετών).
Από την αρχή της φετινής περιόδου κυκλοφορίας των κουνουπιών, έχουν δηλωθεί επίσημα 157 εγχώρια κρούσματα. Από το σύνολο αυτό, τα 116 περιστατικά χαρακτηρίστηκαν από συμπτώματα που έπληξαν το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, προκαλώντας εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση. Παράλληλα, 41 ασθενείς εμφάνισαν ήπια συμπτωματολογία ή παρέμειναν εντελώς ασυμπτωματικοί. Αν και ο μεγαλύτερος όγκος των περιστατικών εντοπίζεται στην ανατολική Αττική, ο ιός του Δυτικού Νείλου καταγράφεται πλέον στις περισσότερες περιοχές της επικράτειας.
Ιός Δυτικού Νείλου: Ο χάρτης της διασποράς
Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας, συνεκτιμώντας τα εντομολογικά και επιδημιολογικά δεδομένα, έχει προχωρήσει στον καθορισμό των επηρεαζόμενων και υψηλού κινδύνου δήμων, κυρίως για τη διασφάλιση της ασφάλειας του αίματος στις μεταγγίσεις. Αναλυτικά, στον επιδημιολογικό χάρτη για την τρέχουσα περίοδο (με αστερίσκο οι δήμοι υψηλού κινδύνου χωρίς ακόμη επιβεβαιωμένο κρούσμα) βρίσκονται οι εξής περιοχές:
Περιφέρεια Αττικής:
- Βόρειος Τομέας Αθηνών: Αγία Παρασκευή, Νέα Ιωνία, Χαλάνδρι, Παπάγου-Χολαργός, Πεντέλη, Βριλήσσια, Μαρούσι, Λυκόβρυση-Πεύκη, Κηφισιά, Ηράκλειο, Φιλοθέη-Ψυχικό, Μεταμόρφωση.
- Ανατολική Αττική: Σπάτα-Αρτέμιδα, Μαρκόπουλο Μεσογαίας, Κορωπί, Λαυρεωτική, Παλλήνη, Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη, Παιανία, Ραφήνα-Πικέρμι, Αχαρνές, Μαραθώνας, Σαρωνικός, Διόνυσος.
- Νότιος Τομέας Αθηνών: Γλυφάδα, Άλιμος, Ελληνικό-Αργυρούπολη, Καλλιθέα, Νέα Σμύρνη.
- Κεντρικός Τομέας Αθηνών: Αθήνα, Ηλιούπολη, Δάφνη-Υμηττός, Νέα Φιλαδέλφεια-Νέα Χαλκηδόνα.
- Δυτική Αττική: Φυλή.
- Πειραιάς: Δήμος Πειραιά.
- Δυτικός Τομέας Αθηνών: Πετρούπολη, Χαϊδάρι, Άγιοι Ανάργυροι-Καματερό.
Άλλες Περιφέρειες:
- Θεσσαλία: Λάρισα, Τέμπη, Κιλελέρ, Παλαμάς, Σοφάδες, Τρίκαλα.
- Κεντρική Μακεδονία: Πέλλα, Σκύδρα, Νέα Ζίχνη (Σέρρες), Αμφίπολη, Βέροια, Αλεξάνδρεια, Νάουσα, Αμπελόκηποι-Μενεμένη (Θεσσαλονίκη), Χαλκηδόνα, Δέλτα.
- Πιερία: Κατερίνη.
- Πελοπόννησος: Ευρώτας (Λακωνία).
- Στερεά Ελλάδα: Θήβα (Βοιωτία).
Ιός Δυτικού Νείλου: Τα συμπτώματα
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος από μολυσμένα κουνούπια, με κυριότερο φορέα στην Ελλάδα το είδος Culex pipiens. Ο κύκλος της νόσου ξεκινά όταν το κουνούπι τσιμπήσει μολυσμένα πτηνά και στη συνέχεια μεταδώσει τον ιό στον άνθρωπο.
Η περίοδος επώασης κυμαίνεται από 2 έως 14 ημέρες, ωστόσο σε άτομα με ανοσοκαταστολή μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 21 ημέρες. Αν και μεγάλο ποσοστό των μολυσμένων ατόμων παραμένει ασυμπτωματικό, τα συμπτώματα που εμφανίζονται περιλαμβάνουν:
- Πυρετό: Ξαφνική άνοδος της θερμοκρασίας, η οποία μπορεί να είναι από ήπια έως πολύ υψηλή.
- Πονοκέφαλο: Έντονος πόνος στο κεφάλι που συνοδεύει συνήθως τον πυρετό.
- Μυϊκή αδυναμία: Αίσθηση κόπωσης, εξάντλησης και διάχυτοι πόνοι σε μύες και αρθρώσεις.
Επιπλέον, οι ασθενείς ενδέχεται να παρουσιάσουν διόγκωση στους λεμφαδένες, πόνο πίσω από τα μάτια και εξάνθημα. Το εξάνθημα κάνει συνήθως την εμφάνισή του λίγες ημέρες μετά τον πυρετό. Είναι κηλιδο-βλατιδώδες, εμφανίζεται σε στήθος, πλάτη ή άκρα και χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι δεν προκαλεί φαγούρα.
Η σημασία της πρόληψης απέναντι στα κουνούπια
Τα δεδομένα της περιόδου 2010-2025 επιβεβαιώνουν ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει εγκατασταθεί στη χώρα μας. Επειδή η επιδημιολογία της νόσου είναι ιδιαίτερα σύνθετη, οι ειδικοί υπογραμμίζουν την αναγκαιότητα αυστηρών μέτρων προστασίας.
Οι πολίτες, και ιδιαίτερα τα άτομα τρίτης ηλικίας ή όσοι πάσχουν από υποκείμενα νοσήματα, καλούνται να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, να τοποθετούν σήτες στους εσωτερικούς χώρους και να αποφεύγουν την παραμονή σε εξωτερικούς χώρους κατά τις βραδινές ώρες αιχμής. Σε περίπτωση εμφάνισης των ύποπτων συμπτωμάτων, η άμεση ιατρική καθοδήγηση παραμένει ο σημαντικότερος παράγοντας για την αποφυγή νευρολογικών επιπλοκών.
