Το αφήγημα επανέρχεται διαρκώς και αφορά τις επόμενες εθνικές εκλογές.
Μιλάμε για τα περί «πρώτης» και «δεύτερης» Κυριακής που έχει αφετηρία τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων και τελικό στόχο τη δημιουργία εντυπώσεων, αρνητικών –κατά προτίμηση των σεναριογράφων– για το κυβερνών κόμμα και κυρίως για τον πρωθυπουργό.
Πρώτα απ’ όλα να ξεκαθαρίσουμε –μία ακόμη φορά– ότι οι εθνικές εκλογές, με βάση το εκλογικό μας σύστημα, διεξάγονται μία Κυριακή – αυτή που ορίζεται όταν ο έκαστος πρωθυπουργός της χώρας πηγαίνει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και ζητεί τη διάλυση της Βουλής και την προκήρυξή τους.
Μία Κυριακή, το τονίζουμε. Οχι την πρώτη Κυριακή, αλλά μία, κατά την οποία, από την ανατολή έως τη δύση συνήθως του ηλίου, οι πολίτες πηγαίνουν στις κάλπες. Αν ένα κόμμα δεν έχει τη δύναμη των εδρών για να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση ή δεν υπάρξει συνεργασία κομμάτων για τον σχηματισμό κυβέρνησης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας ή ακόμα και μειοψηφίας, προκηρύσσονται νέες εκλογές.
Πάθαμε, μάθαμε;
Στο παρελθόν επιχειρήθηκε δύο φορές, με αλλαγές στον εκλογικό νόμο, να καταστεί δύσκολος ο σχηματισμός αυτοδύναμης κυβέρνησης. Μία επί ΠΑΣΟΚ με τον γνωστό νόμο Κουτσόγιωργα που οδήγησε σε απανωτές εκλογικές μάχες και στο μοναδικό φαινόμενο, το 1990, η ΝΔ υπό την ηγεσία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη να πιάνει περίπου 47% και να μην μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Τη δεύτερη φορά το έκανε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ του Αλέξη Τσίπρα και του Πάνου Καμμένου φέρνοντας την απλή αναλογική, που τελικά ίσχυσε στις εκλογές του 2023, όταν και πάλι χρειάστηκαν δύο εκλογικές αναμετρήσεις για να καταφέρει η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη την αυτοδυναμία.
Ας ξεπεράσουμε το γεγονός ότι αν δεν υπήρχε αυτοδύναμη κυβέρνηση το 2019 για να αντιμετωπίσει την υβριδική επίθεση στον Εβρο μπορεί ακόμη να συζητούσαμε για την απόφαση που ελήφθη από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και έβαλε τέλος στην προσπάθεια της Τουρκίας να εργαλειοποιήσει μετανάστες ή το τι θα κάναμε με τα lockdown, τα εμβόλια και τη συνολική διαχείριση της πανδημίας, αλλά και την οικονομική στήριξη των πληγέντων από αυτή.
Ας ξεπεράσουμε και τη διαχείριση των κρίσεων, ειδικά μετά το 2023, στην ενέργεια ακόμη και τις αποφάσεις που ελήφθησαν από το 2020 για την αμυντική θωράκιση της χώρας με τα εξοπλιστικά προγράμματα αλλά και τις ενεργειακές συμφωνίες.
Ας ξεπεράσουμε τις κραυγές και τους ψιθύρους για εμπροσθοβαρή μέτρα στήριξης της κοινωνίας, που θα άδειαζαν τα ταμεία από την πρώτη στιγμή ενώ οι κρίσεις είναι μακράς διάρκειας και άρα οι παρεμβάσεις πρέπει να γίνονται αντιμετωπίζοντας τα προβλήματα σε βάθος χρόνου αφού διαπιστώνεται κάθε φορά το μέγεθος της κρίσης και ποιους βάλλει.
Δηλαδή ας αφήσουμε πίσω τη χρησιμότητα για τη χώρα των αυτοδύναμων κυβερνήσεων που μπορούν να λάβουν αποφάσεις χωρίς να χρειάζονται μακροχρόνιες… διαπραγματεύσεις και διαχείριση… ιδεοληψιών και μικροκομματικών συμφερόντων.
Ας δούμε, λοιπόν, ποιον εξυπηρετεί αυτό το αφήγημα που επανέρχεται διαρκώς. Πρωτίστως όλους όσοι ποντάρουν στην αποδόμηση της σημερινής κυβέρνησης και στη φθορά του Κυριάκου Μητσοτάκη μέσω της τακτικής της ψήφου… διαμαρτυρίας, όπως γίνεται για παράδειγμα στις ευρωεκλογές, όπου δεν υπάρχει το διακύβευμα της διακυβέρνησης της χώρας.
Αν μάλιστα συνδυαστεί με τον κίνδυνο το πρώτο κόμμα να μην ξεπεράσει το 25% και μην πάρει το μπόνους των επιπλέον εδρών, τότε το αφήγημα εξυπηρετεί ακόμη καλύτερα τους σεναριογράφους, αλλά όχι τη χώρα. Οπως εξυπηρετεί τα κόμματα και τους πολιτικούς αρχηγούς που αγωνίζονται για τη δική τους πολιτική επιβίωση. Και δεν μιλάμε για τα «μικρά» κόμματα – αν και στην παρούσα φάση δεν υπάρχουν… μεγάλα, αλλά μόνο μικρομεσαία. Βέβαια, όταν η συζήτηση έρχεται σε ενδεχόμενες συνεργασίες, αυτά τα ίδια κόμματα πετούν την μπάλα στην εξέδρα. Αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση.
Καιροσκόποι
Και γιατί είναι κακό να σχηματιστεί κυβέρνηση συνεργασίας; Μα, για λόγους συνεννόησης, συναντίληψης, γρήγορων αποφάσεων και κυρίως για λόγους μικροκομματικούς, όπως έχει αποδειχθεί στο παρελθόν. Γιατί ο πολιτικός καιροσκοπισμός παραμένει πάντα στο προσκήνιο. Εξάλλου, μπορούμε να δούμε τι συμβαίνει τα τελευταία χρόνια σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της Ευρωζώνης για να έχουμε τη γενικότερη εικόνα.
Σε κάθε περίπτωση, η Κυριακή των εκλογών είναι μία. Και βγάζει αποτέλεσμα. Δεν είναι… προκριματικές εκλογές και οι πειραματισμοί, όπως είδαμε στο πρόσφατο παρελθόν, μπορούν να αποδειχθούν… προβληματικοί.
* Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην έντυπη έκδοση του «Μανιφέστο»
