Η προστασία της ελληνικής φέτας και άλλων ευρωπαϊκών ΠΟΠ προκαλεί νέα ένταση στις εμπορικές διαπραγματεύσεις Ουάσινγκτον και Μεξικού.
Ένα προϊόν άρρηκτα συνδεδεμένο με την ελληνική παραγωγή βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ευρύτερης εμπορικής αντιπαράθεσης στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, καθώς η φέτα και η προστασία της ονομασίας της προκαλούν τριβές μεταξύ ΗΠΑ και Μεξικού.
Αφορμή αποτελεί η νέα εμπορική συμφωνία ανάμεσα στο Μεξικό και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία διευρύνει την προστασία εκατοντάδων ευρωπαϊκών προϊόντων με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης, μεταξύ των οποίων βρίσκονται η ελληνική φέτα, η Parmigiano Reggiano και το μαντσέγκο.
Η συμφωνία παρέχει παράλληλα στην ΕΕ περισσότερα νομικά εργαλεία για την αντιμετώπιση περιπτώσεων στις οποίες προστατευόμενες ευρωπαϊκές ονομασίες χρησιμοποιούνται από προϊόντα που παράγονται εκτός των περιοχών με τις οποίες συνδέονται.
Γιατί αντιδρούν οι ΗΠΑ
Η Ουάσινγκτον εκφράζει έντονες αντιρρήσεις, υποστηρίζοντας ότι η εφαρμογή των νέων κανόνων θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση Αμερικανών παραγωγών στην αγορά του Μεξικού, καθώς τυριά που παράγονται στις ΗΠΑ ενδέχεται να μην μπορούν πλέον να διατίθενται με ονομασίες όπως «φέτα» ή «παρμεζάνα».
Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι αρκετές από αυτές τις ονομασίες έχουν αποκτήσει γενικό χαρακτήρα και μπορούν να χρησιμοποιούνται ανεξαρτήτως γεωγραφικής προέλευσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, επιμένει στην προστασία προϊόντων που συνδέονται με συγκεκριμένους τόπους, παραδοσιακές μεθόδους παραγωγής και καθορισμένες προδιαγραφές. Στην περίπτωση της φέτας, η ευρωπαϊκή θέση προβλέπει ότι η ονομασία αφορά το τυρί που παράγεται στις προβλεπόμενες ελληνικές περιοχές και σύμφωνα με τις συγκεκριμένες προδιαγραφές ΠΟΠ.
Η διαφωνία αποτυπώνει παράλληλα δύο διαφορετικές προσεγγίσεις στην αγροδιατροφική παραγωγή, καθώς στις ΗΠΑ κυριαρχεί ένα σύστημα μεγάλης κλίμακας, ενώ στην ΕΕ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη γεωγραφική προέλευση και στην προστασία τοπικών παραγωγικών παραδόσεων.
Το Μεξικό βλέπει ευκαιρίες για τα ευρωπαϊκά τυριά
Το Μεξικό αποτελεί μία από τις σημαντικές αγορές κατανάλωσης τυριού διεθνώς, ενώ οι συνολικές ευρωπαϊκές εξαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων προς τη χώρα ανέρχονται περίπου στα 200 εκατ. δολάρια.
Επαγγελματίες του κλάδου στο Μεξικό εμφανίζονται θετικοί απέναντι στη συμφωνία με την ΕΕ, καθώς η μείωση των δασμών αναμένεται να διευκολύνει την εισαγωγή ευρωπαϊκών τυριών και να καταστήσει περισσότερο ανταγωνιστικά προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, τα ευρωπαϊκά τυριά μπορούν να απευθυνθούν σε διαφορετικό καταναλωτικό κοινό, το οποίο αναζητεί προϊόντα υψηλότερης κατηγορίας και είναι διατεθειμένο να πληρώσει περισσότερο για την προέλευση και την ποιότητά τους.
Η «διπλωματία του τυριού» στις συνομιλίες ΗΠΑ - Μεξικού
Η διαμάχη για τις ονομασίες των τυριών αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς ΗΠΑ και Μεξικό βρίσκονται σε κρίσιμες εμπορικές συνομιλίες, τόσο για την επίτευξη ενδιάμεσης συμφωνίας όσο και στο πλαίσιο των συζητήσεων γύρω από την ανανέωση της συμφωνίας ΗΠΑ - Μεξικού - Καναδά, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα της μεξικανικής οικονομίας.
Παρότι η συμφωνία ΕΕ - Μεξικού έχει ήδη υπογραφεί, απαιτείται ακόμη η ολοκλήρωση των διαδικασιών επικύρωσης από τη μεξικανική πλευρά προκειμένου να τεθεί σε ισχύ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαμηνύσει ότι οι συμφωνημένοι όροι δεν μπορούν να τροποποιηθούν, ενώ δηλώνει ότι έχει λάβει υπόψη τις αμερικανικές αντιδράσεις στις προβλέψεις που αφορούν την προστασία των ευρωπαϊκών προϊόντων.
Έτσι, η ελληνική φέτα βρίσκεται πλέον σε ένα πεδίο πολύ ευρύτερο από την αγορά τροφίμων, καθώς η προστασία της ονομασίας της συνδέεται με τη σύγκρουση διαφορετικών εμπορικών μοντέλων και με τις ισορροπίες ανάμεσα στις ΗΠΑ, το Μεξικό και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
