Η επόμενη ημέρα έχει ήδη αρχίσει στη Δυτική Αττική, μετά τη μεγάλη πυρκαγιά που έπληξε την περιοχή.
Όπως ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου,το βάρος περνά πλέον από την κατάσβεση στην προστασία των εδαφών, στην αντιπλημμυρική θωράκιση και στη σταδιακή αποκατάσταση του δασικού τοπίου.
Οι υπηρεσίες έχουν ήδη ξεκινήσει τη χαρτογράφηση της έκτασης που επηρεάστηκε. Παράλληλα, τρέχουν οι μελέτες για τα πρώτα έργα που πρέπει να προηγηθούν των φθινοπωρινών βροχών.
Τι έδειξαν τα έργα πρόληψης στη Δυτική Αττική
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην αποτίμηση των παρεμβάσεων που είχαν γίνει τα προηγούμενα χρόνια μέσω του προγράμματος Antinero.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Δασικής Υπηρεσίας, σε αρκετά σημεία οι εργασίες που είχαν προηγηθεί φαίνεται ότι βοήθησαν να μειωθεί η ένταση της φωτιάς και να περιοριστεί η εξάπλωσή της.
Η συνολική περίμετρος που επηρεάστηκε φθάνει περίπου τα 113.000 στρέμματα. Από αυτά, περίπου 95.000 στρέμματα βρίσκονται στην Αττική.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος διευκρινίζει, ωστόσο, ότι αυτό δεν σημαίνει πως όλη η συγκεκριμένη επιφάνεια κάηκε με τον ίδιο τρόπο. Μέσα στην περίμετρο υπάρχουν διαφορετικού τύπου δασικές εκτάσεις αλλά και νησίδες βλάστησης που παρέμειναν ανέπαφες.
Πρώτη προτεραιότητα είναι τώρα η προστασία των εδαφών αλλά και των κατοικημένων περιοχών από τους κινδύνους που εμφανίζονται μετά από μια τόσο μεγάλη πυρκαγιά.
Η καταγραφή των καμένων εκτάσεων συνεχίζεται. Οι μελέτες για τα αντιδιαβρωτικά έργα αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί μέσα στον Αύγουστο.
Στόχος είναι οι πρώτες εργασίες να ξεκινήσουν πριν από τις 15 Σεπτεμβρίου, ώστε κρίσιμες παρεμβάσεις να έχουν γίνει πριν από τις έντονες βροχοπτώσεις.
Τα 20 εκατ. ευρώ του Antinero στη Δυτική Αττική
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορά το Antinero και το κατά πόσο οι εργασίες που είχαν πραγματοποιηθεί λειτούργησαν στην πράξη.
Όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας Δασών Στάθης Σταθόπουλος, από το 2022 μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί συνολικά 667 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν απομάκρυνση υπερβάλλουσας βιομάζας, αντιπλημμυρικές εργασίες, διάνοιξη και συντήρηση δασικών δρόμων αλλά και άλλα δασοτεχνικά έργα.
Μόνο στη Δυτική Αττική και στον ευρύτερο άξονα που επηρεάστηκε από τη νέα πυρκαγιά είχαν διατεθεί περίπου 20 εκατ. ευρώ.
Ο κ. Σταθόπουλος ξεκαθάρισε ότι το Antinero δεν είναι μηχανισμός δασοπυρόσβεσης και δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι μία φωτιά θα σταματήσει.
Σύμφωνα με την εκτίμηση που παρουσίασε, όμως, χωρίς τις παρεμβάσεις αυτές οι ζημιές θα μπορούσαν να είναι μεγαλύτερες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η θέση Λούμπα Μεγάρων.
Εκεί, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η φωτιά πέρασε σε ορισμένα σημεία ως έρπουσα και δεν εξελίχθηκε σε επικόρυφη πυρκαγιά.
Έτσι δεν καταστράφηκαν οι κορμοί, ενώ σημαντικό κομμάτι του δάσους παρέμεινε ζωντανό.
Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε στον άξονα Αγίου Νεκταρίου, Αγίας Παρασκευής και Κρύου Πηγαδιού.
Οι υφιστάμενες παρεμβάσεις, μαζί με τα μηχανήματα των αναδόχων του Antinero, χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία ειδικών ζωνών καταστολής.
Στόχος ήταν να προστατευθούν οι οικισμοί και να μην κινηθεί το πύρινο μέτωπο προς τα Βίλια.
Πώς λειτούργησαν οι παρεμβάσεις μέσα στη φωτιά
Την τεχνική εικόνα παρουσίασε ο γενικός διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος Ευάγγελος Γκουντούφας.
Με βάση τη δορυφορική αποτύπωση, η συνολική επηρεασμένη επιφάνεια υπολογίζεται σε περίπου 113.400 στρέμματα.
Περίπου 46.000 στρέμματα αφορούν υψηλό δάσος. Πρόκειται για ποσοστό περίπου 40% της συνολικής έκτασης.
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι περιοχές στις οποίες είχαν προηγηθεί εργασίες απομάκρυνσης της υπερβάλλουσας δασικής βιομάζας.
Στην περιοχή του Κρύου Πηγαδιού και της Αγίας Παρασκευής, η φωτιά πέρασε σε ορισμένα σημεία κάτω από τα δέντρα χωρίς να φτάσει στις κόμες.
Τα δέντρα που επέζησαν μπορούν τώρα να λειτουργήσουν ως φυσικοί σπορείς και να βοηθήσουν τη φυσική αναγέννηση του δάσους.
Τα προηγούμενα έργα στην περιοχή περιλάμβαναν συντήρηση του δασικού οδικού δικτύου, απομάκρυνση βιομάζας, μεικτές και στεγασμένες αντιπυρικές ζώνες, αλλά και γυμνές αντιπυρικές ζώνες.
Σε συνδυασμό με τις παρεμβάσεις που έγιναν την ώρα της κατάσβεσης, εκτιμάται ότι περιόρισαν τον κίνδυνο επέκτασης της φωτιάς προς Ψάθα και Αλεποχώρι και νοτιότερα προς Μέγαρα και Μάνδρα.
Η μάχη της αποκατάστασης και ο φόβος των βροχών
Το επόμενο δύσκολο μέτωπο είναι το νερό.
Μετά την καταστροφή της βλάστησης, οι καμένες πλαγιές είναι περισσότερο εκτεθειμένες στη διάβρωση. Παράλληλα αυξάνεται ο κίνδυνος μεταφοράς χωμάτων και φερτών υλικών προς χαμηλότερες περιοχές.
Για τον λόγο αυτό θα κατασκευαστούν αντιδιαβρωτικά έργα με κορμοδέματα, κλαδοπλέγματα και σανιδότοιχους.
Στα ρέματα πρώτης τάξης προβλέπεται η δημιουργία κορμοφραγμάτων, ώστε να συγκρατούνται φερτά υλικά και να μειωθεί ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων.
Στη συνέχεια θα παρακολουθείται η φυσική αναγέννηση των εκτάσεων.
Όπου κριθεί επιστημονικά απαραίτητο, θα προχωρήσει συμπληρωματική τεχνητή αναδάσωση, καθώς και έργα ορεινής υδρονομίας.
Μελετητές βρίσκονται ήδη στις πληγείσες περιοχές και συλλέγουν στοιχεία.
Τα σημεία στα οποία θα γίνουν οι πρώτες εργασίες επιλέγονται με περιβαλλοντικά, γεωμορφολογικά και κοινωνικά κριτήρια. Προτεραιότητα δίνεται στην προστασία των οικισμών που βρίσκονται χαμηλότερα από τις καμένες πλαγιές.
Παράλληλα προβλέπονται υλοτομίες επικίνδυνων καμένων δέντρων, απαγόρευση θήρας και βόσκησης στις πληγείσες περιοχές και ειδικά μέτρα για την προστασία της άγριας πανίδας.
Τα κονδύλια για τις παρεμβάσεις
Στο οικονομικό σκέλος, η Τράπεζα Πειραιώς αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση μελέτης και έργων αποκατάστασης συνολικού ύψους 1,5 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα έχει ανακοινωθεί δωρεά 25 εκατ. ευρώ από τη HELLENiQ ENERGY για παρεμβάσεις αποκατάστασης μετά τις φετινές πυρκαγιές, με ιδιαίτερη έμφαση στη Δυτική Αττική.
Επιπλέον, ενεργοποιούνται ακόμη 25 εκατ. ευρώ από το Πράσινο Ταμείο για δασοτεχνικά έργα ορεινής υδρονομίας και αντιπλημμυρικής προστασίας στην Αττική.
Αγώνας δρόμου πριν αλλάξει ο καιρός
Η πίεση πλέον βρίσκεται στον χρόνο.
Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ θέλει τα πρώτα κρίσιμα έργα να έχουν αρχίσει πριν από τις φθινοπωρινές και χειμερινές βροχές.
Την ίδια ώρα, η μεγάλη φωτιά της Δυτικής Αττικής λειτουργεί και ως ένα πρώτο σοβαρό τεστ για το Antinero.
Το πρόγραμμα δεν μπορεί να αποτρέψει κάθε πυρκαγιά. Το ερώτημα είναι εάν οι παρεμβάσεις πρόληψης μπορούν να περιορίσουν την ένταση μιας φωτιάς, να δώσουν περισσότερο χρόνο στις δυνάμεις πυρόσβεσης και να αφήσουν μεγαλύτερα τμήματα του δάσους όρθια.
Για το Υπουργείο Περιβάλλοντος, η επόμενη ημέρα δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση της καταστροφής.
Το κρίσιμο τεστ είναι πλέον εάν η πρόληψη, η σωστή δασική διαχείριση και οι έγκαιρες παρεμβάσεις μπορούν να μειώσουν τις συνέπειες όταν έρθει η επόμενη μεγάλη πυρκαγιά.
