Ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μάρκο Ρούμπιο, έρχεται στην Ελλάδα δίχως να πραγματοποιεί αντίστοιχη επίσκεψη στην Άγκυρα.
Γράφει η Έρση Παπαδάκη
Είναι η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα μία ακόμη επίσκεψη ρουτίνας ενός Αμερικανού αξιωματούχου; Η απάντηση είναι αρνητική και αυτό έρχεται αβίαστα, εάν κάποιος συνειδητοποιήσει πως ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έρχεται στην Ελλάδα δίχως να πραγματοποιεί αντίστοιχη επίσκεψη στην Αγκυρα.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δοκιμάζονται ξανά και η Τουρκία επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο τις παράλογες και παράνομες διεκδικήσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, η παρουσία του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας στην Αθήνα αποκτά ισχυρό πολιτικό και γεωστρατηγικό συμβολισμό.
Κυρίως επιβεβαιώνει ότι η στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη για σταθερή εμβάθυνση των σχέσεων με τις ΗΠΑ αποδίδει. Η Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον από την Ουάσιγκτον όχι απλώς ως ένας παραδοσιακός σύμμαχος του ΝΑΤΟ, αλλά ως ένας κρίσιμος πυλώνας ασφάλειας και σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς.
Ο Ρούμπιο επρόκειτο να φτάσει στην Αθήνα, ερχόμενος από την Ισλανδία, αργά χθες το βράδυ και σήμερα θα κηρύξει την έναρξη του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ, ενώ παράλληλα θα συναντήσει το απόγευμα τον Κυριάκο Μητσοτάκη και νωρίτερα το πρωί τον Γιώργο Γεραπετρίτη.
Η ατζέντα των συζητήσεων περιλαμβάνει ένα εξαιρετικά ευρύ πακέτο θεμάτων: άμυνα, ενέργεια, περιφερειακή ασφάλεια, επενδύσεις, εμπόριο, τεχνολογία και, φυσικά, γεωπολιτικές εξελίξεις.
Στην κορυφή βρίσκεται ασφαλώς η αμυντική συνεργασία. Η απόκτηση των F-35 από την Πολεμική Αεροπορία, η αναβάθμιση των ελληνικών F-16 σε Viper, τα νέα οπλικά συστήματα και η συνολικότερη αμυντική συνεργασία των δύο χωρών έχουν δημιουργήσει μια σχέση που απέχει πολύ από τα δεδομένα προηγούμενων δεκαετιών.
Η Ελλάδα επενδύει στην αποτρεπτική της ισχύ και ταυτόχρονα αποκτά πρόσβαση σε τεχνολογία και δυνατότητες που ενισχύουν ουσιαστικά τη θέση της στην περιοχή. Με φόντο δε την Τουρκία και τη στάση της Αγκυρας, τα παραπάνω παίρνουν ακόμη μεγαλύτερη αξία.
Φυσικά, η Αθήνα δεν επιδιώκει κατ’ αυτόν τον τρόπο να μετατρέψει τις ΗΠΑ σε διαιτητή των ελληνοτουρκικών διαφορών. Επιδιώκει, όμως, κάτι απολύτως συγκεκριμένο: να καταστήσει σαφές στους συμμάχους ότι η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο περνά μέσα από τον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και ότι δεν μπορούν να γίνονται αποδεκτές αναθεωρητικές πρακτικές και αμφισβητήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το ενεργειακό «χαρτί». Ο Κάθετος Διάδρομος, η μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, αλλά και η παρουσία αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών, όπως η ExxonMobil και η Chevron, στις έρευνες για υδρογονάνθρακες σε θαλάσσιες περιοχές ελληνικής κυριαρχίας ενισχύουν τη γεωπολιτική αξία της χώρας. Η Ελλάδα δεν είναι πλέον απλώς καταναλωτής ενέργειας, αλλά εξελίσσεται σε πύλη εισόδου και διαμετακομιστικό κόμβο για ολόκληρη την περιοχή.
Από την ατζέντα δεν θα μπορούσε ασφαλώς να λείπει το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, ένα έργο που η Αγκυρα παρακολουθεί στενά και για το οποίο η Αθήνα επιδιώκει καθαρή διεθνή στήριξη, αφού ούτως ή άλλως αποτελεί έργο που χρηματοδοτείται από την ΕΕ.
Το σχήμα 3+1
Σε αυτό έρχεται να προστεθεί το σχήμα 3+1 με Κύπρο, Ισραήλ και ΗΠΑ, το οποίο επίσης έχει αναβαθμισμένο ρόλο και σημασία μέσα στη σημερινή γεωπολιτική πραγματικότητα.
Από την άλλη πλευρά, το γεγονός ότι ο Ρούμπιο επισκέπτεται την Αθήνα χωρίς παράλληλο ταξίδι στην Αγκυρα δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον εγκαταλείπει την Τουρκία. Ενα τέτοιο συμπέρασμα είναι επιπόλαιο και βιαστικό, αλλά η επίσκεψη του Αμερικανού ΥΠΕΞ μόνο στην Ελλάδα αποτελεί αναμφίβολα ένα μήνυμα που έχει τη δική του σημασία, καθώς επί δεκαετίες η αμερικανική διπλωματία φρόντιζε να διατηρεί λεπτές ισορροπίες ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται και το πολιτικό κέρδος για την κυβέρνηση, το οποίο μετατρέπεται σε εθνικό. Η στρατηγική της Αθήνας δεν οικοδομήθηκε πάνω σε εύκολες διακηρύξεις ή σε μια λογική αντιπαράθεσης με την Τουρκία. Στηρίχθηκε στην ενίσχυση της οικονομίας, των Ενόπλων Δυνάμεων, των διεθνών συμμαχιών και του γεωπολιτικού αποτυπώματος της χώρας.
Η Ελλάδα έχει σήμερα ισχυρότερη φωνή, περισσότερα διπλωματικά ερείσματα και μεγαλύτερη στρατηγική αξία και αυτό μετρά στη σημερινή διεθνή πολιτική και οικονομική συγκυρία.
Η επίσκεψη Ρούμπιο έρχεται, λοιπόν, για να επισφραγίσει αυτές τις διαπιστώσεις, σε πείσμα των κάθε λογής αρνητών και υπερπατριωτών που εξακολουθούν να βλέπουν… φαντάσματα.
