Το βίντεο που κατέγραψε η Ζωή Κωνσταντοπούλου έξω από τη δικαστική αίθουσα που διεξάγεται η δίκη της τραγωδίας των Τεμπών στη Λάρισα έγινε μέσα σε λίγες ώρες αντικείμενο ευρείας διάδοσης.
Όχι όμως για τον λόγο που η ίδια επιδίωξε. Η πρόθεση της Ζωής Κωνσταντοπούλου ήταν να εκτεθεί μια αστυνομικός που, σύμφωνα με το αφήγημα, εμπόδιζε συγγενείς θυμάτων να εισέλθουν στην αίθουσα. Το αποτέλεσμα ήταν το αντίθετο. Η κοινή γνώμη είδε μια γυναίκα ένστολη να στέκεται με ψυχραιμία, να εφαρμόζει τον κανονισμό και να αντέχει μια έντονη λεκτική πίεση χωρίς να ξεφεύγει ούτε στιγμή από τον θεσμικό της ρόλο.
Στην είσοδο των δικαστηρίων, εκεί όπου η ένταση ήταν ήδη υψηλή λόγω της φύσης της δίκης, η αστυνομικός βρέθηκε απέναντι σε μια πολιτικό με ισχυρή παρουσία και υψηλούς τόνους. Το περιστατικό θα μπορούσε εύκολα να εκτραχυνθεί. Αντί γι’ αυτό, εξελίχθηκε σε ένα μικρό αλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς λειτουργεί το κράτος όταν οι άνθρωποί του επιλέγουν την ευθύνη αντί της έντασης.
Η αστυνομικός δεν ύψωσε τη φωνή της. Δεν απάντησε με ειρωνεία. Επανέλαβε με σαφήνεια ότι εκτελεί εντολές. Ότι υπάρχουν διαδικασίες ταυτοποίησης. Ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους, ανεξαρτήτως ιδιότητας ή συναισθηματικής φόρτισης της στιγμής. Σε μια περίοδο όπου ο δημόσιος λόγος συχνά διολισθαίνει σε υπερβολές, αυτή η στάση δεν είναι αυτονόητη. Απαιτεί αυτοσυγκράτηση και επίγνωση του ρόλου.
Απέναντί της, η πολιτική πίεση εκφράστηκε με ένταση και καταγγελτικό λόγο. Η εικόνα που μεταδόθηκε όμως δεν επιβεβαίωσε το αφήγημα της αυθαιρεσίας. Αντιθέτως, ανέδειξε μια καθαρή αντίθεση. Από τη μία, υπήρχε μια εκπρόσωπος θεσμού που τηρεί διαδικασίες. Από την άλλη, μια πολιτική παρουσία που αμφισβητεί επιτόπου την εφαρμογή τους. Η σύγκρουση αυτή δεν κρίθηκε με δηλώσεις αλλά με τη στάση των δύο πλευρών μπροστά στην κάμερα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η αντίδραση της κοινωνίας. Τα σχόλια που ακολούθησαν δεν εστίασαν στην ένταση, αλλά στην ψυχραιμία. Πολλοί αναγνώρισαν ότι η αστυνομικός λειτούργησε με επαγγελματισμό και σεβασμό. Ότι δεν υπέκυψε σε πίεση. Ότι δεν εκμεταλλεύτηκε τη στολή της για να επιβληθεί, αλλά για να υπηρετήσει έναν κανόνα. Σε μια χώρα όπου η καχυποψία απέναντι στις αρχές είναι συχνή, αυτή η αναγνώριση έχει ιδιαίτερη σημασία.
Το περιστατικό φωτίζει και κάτι βαθύτερο. Την ανάγκη να ξεχωρίζουμε τον θεσμικό ρόλο από την προσωπική προβολή. Η αστυνομικός δεν επιδίωξε να γίνει σύμβολο. Δεν επιδίωξε να δικαιωθεί δημόσια. Έκανε απλώς τη δουλειά της. Κι όμως, μέσα από αυτή την απλότητα, κατάφερε να εκπροσωπήσει κάτι πολύ μεγαλύτερο. Την έννοια της τάξης χωρίς αυθαιρεσία και της ευθύνης χωρίς επίδειξη.
Στο τέλος της ημέρας, αυτό που έμεινε δεν ήταν οι φωνές. Ήταν η εικόνα μιας γυναίκας που στάθηκε όρθια. Που δεν φοβήθηκε να εφαρμόσει τον νόμο μπροστά σε πολιτική πίεση. Που δεν παρασύρθηκε. Και ίσως γι’ αυτό ακριβώς, έγινε σημείο αναφοράς. Όχι επειδή το επιδίωξε, αλλά επειδή το άξιζε.
