Ο George Orwell είχε συνοψίσει σε μια φράση την αξία της ελευθερίας έκφρασης: «Αν η ελευθερία σημαίνει κάτι, σημαίνει το δικαίωμα να λες στους ανθρώπους αυτό που δεν θέλουν να ακούσουν».

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης προανήγγειλε ότι σύντομα θα επισκεφτεί εκ νέου το Νοσοκομείο Νίκαιας. Τι πιο φυσιολογικό, θα σχολίαζε κάθε εχέφρων πολίτης. Σε κάθε πολιτισμένη χώρα του κόσμου η επίσκεψη ενός υπουργού σε τομέα της αρμοδιότητάς του απλώς δεν αποτελεί καν είδηση. Είναι το αυτονόητο.

Εδώ όμως είναι Βαλκάνια, δεν είναι παίξε γέλασε, για να δανειστώ την πασίγνωστη απόστροφο από το ποίημα του Νίκου Εγγονόπουλου. Κι έτσι, λίγες εβδομάδες πριν, γίναμε μάρτυρες μιας απωθητικής εικόνας. Ο υπουργός εμποδίστηκε βίαια από αυτοχαρακτηριζόμενες αριστερές ομάδες να εισέλθει στο Νοσοκομείο Νίκαιας. Επίδειξη δύναμης από αριστερές συνιστώσες που απλώς δεν ανέχονται κάποιον να διαφωνεί μαζί τους και να υπερασπίζεται σθεναρά την άποψή του.

Ακόμα χειρότερα, δεν συμβιβάστηκαν με την ιδέα ότι ο υπουργός πήγε για να εγκαινιάσει μια νέα πτέρυγα, ανάσα ανακούφισης δηλαδή σε μια λαϊκή, εργατική περιοχή. Ο υπουργός βρέθηκε αμυνόμενος σε ένα  μπλοκ με ολοφάνερα απειλητικές διαθέσεις. Κι όμως δεν πέρασαν παρά λίγες ώρες, ώστε κάποια κέντρα παραπληροφόρησης και προπαγάνδας, συνεπικουρούμενα από trolls στα social media να τον εμφανίζουν ως τον… υποκινητή της έντασης!

Επιθέσεις τέτοιου είδους δεν είναι, δυστυχώς, μεμονωμένο φαινόμενο. Το βιώσαμε σε όλο του το μεγαλείο τα χρόνια της κρίσης, την εποχή που διαφέντευαν οι «αγανακτισμένοι»  της πάνω και κάτω πλατείας. Τότε που οι αιμόφυρτοι υπουργοί διαπομπεύονταν και λοιδορούνταν στο όνομα της αριστερής επέλασης… Δυστυχώς, τα κρούσματα βίας με «αριστερή» προέλευση έχουν αποκτήσει μια διαχρονικότητα και μια δυναμική που εκδηλώνεται τακτικά. Μόλις πρόσφατα ξεκίνησε η δίκη του πρώην Πρύτανη της ΑΣΟΕΕ, όταν τον Οκτώβριο του 2020 ομάδα κουκουλοφόρων  τον διαπόμπευσε, κρεμώντας ταμπέλα υπέρ των καταλήψεων στο λαιμό του. «Ήταν μια τρομακτική επίθεση» δήλωσε ο κ.Μπουραντώνης, σοκαρισμένος ακόμα και σήμερα από τη σκληρότητα των κουκουλοφόρων. 

Η βουλευτής της ΝΔ Χριστίνα Αλεξοπούλου έχει γίνει επανειλημμένα στόχος αντιεξουσιαστών. Τον περασμένο Νοέμβριο δέχτηκε επίθεση στην πλατεία Γεωργίου στην Πάτρα, για τις απόψεις της για το Παλαιστινιακό, ενώ πριν από μερικές μέρες κάποιοι «αντιεξουσιαστές» έκαναν ντου στο πολιτικό της γραφείο, στην Πάτρα. Με ιδιαίτερη… τιμή δεν παραλείπουν να «φροντίζουν» και εμένα προσωπικά ακραίες ομάδες, πότε με αναρτήσεις αναρχικών στην ιστοσελίδα τους-με «επιχειρήματα» που δανείζονται ορισμένοι ανερυθρίαστα για να με διαβάλλουν-, πότε με «παρεμβάσεις» όπως η πρόσφατη στο γραφείο μου στα Ιωάννινα.

Η Αριστερά υποφέρει από αλλεργία σε ό,τι αφορά την ελευθερία έκφρασης, οργίζεται όταν η άλλη άποψη τη φέρνει σε δύσκολη θέση. Αλλά όχι μόνο. Προσφέρει και πολιτικό μανδύα στην κάλυψη των βιαιοτήτων σε ανοιχτούς χώρους, στα Πανεπιστήμια, εναντίον της αστυνομίας. Ποιος δεν θυμάται τον  πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, τον Ιούλιο του 2017 να αναφωνεί «και τι κακό έχουν οι μολότοφ; Εξαρτάται σε ποια μεριά είσαι όταν πέφτουν οι μολότοφ. Εκεί που τις ρίχνουν ή εκεί που πέφτουν» (Αυτά βέβαια δεν περιλαμβάνονται στα… άπαντα της «Ιθάκης» ελέω rebranding). Το χειρότερο; Μετατρέπουν το άσπρο σε μαύρο, επιχειρώντας να δικαιολογήσουν τα κρούσματα βίας, ενώ εκλαμβάνουν την ανοχή της δημοκρατίας ως αδυναμία και πράττουν τα δέοντα…

Ο George Orwell είχε συνοψίσει σε μια φράση την αξία της ελευθερίας έκφρασης: «Αν η ελευθερία σημαίνει κάτι, σημαίνει το δικαίωμα να λες στους ανθρώπους αυτό που δεν θέλουν να ακούσουν». Τι πιο προφητικό και επίκαιρο σε μια εποχή που η πόλωση, η τοξικότητα, οι απειλές και οι προπηλακισμοί χρησιμοποιούνται ακριβώς γι’ αυτό: για να περιοριστεί το δικαίωμα της αντίθετης άποψης. Τελικά, αν θέλουμε να μετρήσουμε την ποιότητα της δημοκρατίας, δεν μπορούμε παρά να αγωνιζόμαστε να επικρατήσει η φιλελεύθερη άποψη για τον ανοιχτό διάλογο, για τα αυτονόητα δικαιώματα έκφρασης και δράσης. Τραμπουκισμοί, χειροδικίες, απειλές, καταλήψεις, επιθέσεις σε μη αρεστούς πολιτικούς αλλά και προσωπικότητες δεν έχουν θέση στη σύγχρονη δημοκρατία.

Όσο πιο ολοκληρωμένα αποδεχτούμε αυτήν την απλή αλήθεια τόσο καλύτερα θα πορευτούμε σε μια αντιπαράθεση πρόσωπο με πρόσωπο για τις ιδέες και τις προτάσεις μας, χωρίς κραυγές και περίσσευμα αλλοφροσύνης, χωρίς τη βία των μολότοφ.

Το άρθρο του Γρηγόρη Δημητριάδη δημοσιεύθηκε στην HuffPost