Ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε την ανάγκη για πρόληψη απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα και την κλιματική κρίση.
Στα ακραία καιρικά φαινόμενα, στην ανάγκη για συστηματική επένδυση στην πρόληψη, στην ενίσχυση των μηχανισμών Πολιτικής Προστασίας και στη θεσμική αναβάθμιση του κρατικού μηχανισμού αναφέρθηκε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, στη συνέντευξή του στο ERTNews.
Ο υπουργός ξεκίνησε τη συζήτηση εκφράζοντας τα συλλυπητήριά του στις οικογένειες των θυμάτων της πρόσφατης τραγωδίας στην μπισκοτοβιομηχανία «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, σημειώνοντας ότι από την πρώτη στιγμή βρέθηκε στο σημείο κλιμάκιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, σε στενή συνεργασία με τις εισαγγελικές Αρχές, ώστε να διασφαλιστεί ο χώρος και να συλλεχθούν κρίσιμα στοιχεία. Όπως είπε, έχουν οριστεί δύο πραγματογνώμονες, ηλεκτρολόγος και χημικός μηχανικός, οι οποίοι θα δώσουν σαφή εικόνα για τα αίτια της έκρηξης που οδήγησε στην πυρκαγιά και τους θανάτους.
Για τα ακραία καιρικά φαινόμενα, ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι πλέον αποτελούν μία νέα κανονικότητα, επισημαίνοντας πως «αυτό που πραγματικά πρέπει να κάνουμε για να είμαστε όσο το δυνατόν πιο έτοιμοι είναι να ρίξουμε όλο μας το βάρος στην πρόληψη, ώστε να μπορούμε να μετριάζουμε τις συνέπειες, με πρώτη μας προτεραιότητα να μη θρηνούμε ανθρώπινες ζωές». Υπογράμμισε ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να είναι απολύτως έτοιμο απέναντι στην κλιματική κρίση, μπορεί όμως να ενισχύσει την ανθεκτικότητά του μέσα από σχέδιο, προετοιμασία και έγκαιρη προειδοποίηση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης 112, ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν αποτελεί εργαλείο μετακύλισης ευθυνών, αλλά μέτρο πρόληψης που εκδίδεται κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου, η οποία απαρτίζεται από μετεωρολόγους, υδρολόγους και εξειδικευμένους επιστήμονες». Όπως σημείωσε, «στις δασικές πυρκαγιές το 112 εκδόθηκε μόλις στο 5,5% των περιπτώσεων, μόνο όταν υπήρχε πραγματικός και άμεσος κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές».
Στο πεδίο της πρόληψης και της τεχνολογικής αναβάθμισης, ο υπουργός αναφέρθηκε στο πρόγραμμα ΑΙΓΙΣ, μέσω του οποίου, όπως είπε, ενισχύεται η εθνική βάση δεδομένων και αξιοποιείται η Τεχνητή Νοημοσύνη για την πρόβλεψη και την εξέλιξη πλημμυρικών φαινομένων και δασικών πυρκαγιών. Παράλληλα, προανήγγειλε τη σύσταση υποεπιτροπής εκτίμησης πλημμυρικού κινδύνου, ώστε «να καλυφθούν υφιστάμενα κενά και να υπάρξει μεγαλύτερη εξειδίκευση στην έγκαιρη προειδοποίηση».
Ο κ. Κεφαλογιάννης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ξεκάθαρης κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ κράτους, περιφερειών και δήμων, τονίζοντας ότι «διαχρονικά υπήρχε σύγχυση και έλλειψη μηχανισμών που να διασφαλίζουν την εφαρμογή της πρόληψης στο πεδίο». Όπως εξήγησε, με το νέο νομοσχέδιο με τίτλο «Ενεργή Μάχη» οι δήμοι υποχρεώνονται να καταθέτουν σχέδια πρόληψης, στα οποία θα αποτυπώνονται τα ευάλωτα σημεία και οι κρίσιμες υποδομές, ενώ η ύπαρξη αυτών των σχεδίων θα συνδέεται με τη δυνατότητα χρηματοδότησης και αποκατάστασης μετά από φυσικές καταστροφές.
Αναφορικά με τις δασικές πυρκαγιές, ο κ. Κεφαλογιάννης παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία που, όπως είπε, αποτυπώνουν «τη βελτίωση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και την απόδοση των παρεμβάσεων πρόληψης». Όπως επεσήμανε, «σε επίπεδο ευρωπαϊκής ηπείρου φέτος κάηκαν πάνω από δέκα εκατομμύρια στρέμματα», όταν «ο μέσος όρος της εικοσαετίας στην Ευρώπη είναι τρία εκατομμύρια τετρακόσιες χιλιάδες στρέμματα», Υπογράμμισε ότι η φετινή εικόνα για την Ευρώπη ήταν συνολικά ιδιαίτερα επιβαρυμένη. Σε αυτό το πλαίσιο, σημείωσε ότι «δύο χώρες στην ευρωπαϊκή ήπειρο είχαν μείωση, η Κροατία και η χώρα μας», καταγράφοντας την Ελλάδα στις λίγες εξαιρέσεις σε μία χρονιά γενικευμένης αύξησης καμένων εκτάσεων.
Ο υπουργός παρέθεσε, επίσης, ενδεικτικά παραδείγματα από άλλες χώρες, επιχειρώντας να αναδείξει τη μεταβολή της κλιματικής πίεσης στην ήπειρο και υποστήριξε ότι «η Γερμανία είχε μία αύξηση το 700%», στην Ιβηρική «600% αύξηση η Ισπανία» και η Πορτογαλία κινήθηκε «στο 350% ή 360%», προσθέτοντας πως «φέτος το Ηνωμένο Βασίλειο σε απόλυτο αριθμό στρεμμάτων είχε περισσότερες καμένες εκτάσεις από την Ελλάδα». Παράλληλα, τόνισε ότι «ήταν το δεύτερο θερμότερο και πιο δύσκολο καλοκαίρι», συμπληρώνοντας πως, ακόμη και με ενισχυμένες δυνατότητες, «καμία χώρα ποτέ δεν θα είναι στο 100% έτοιμη» απέναντι σε φαινόμενα πρωτόγνωρης έντασης.
Παράλληλα, επεσήμανε τον ρόλο του προγράμματος ANTINERO, των ομάδων ΕΜΟΔΕ, της χρήσης drones για επιτήρηση, αλλά και της ενίσχυσης των εναέριων μέσων, υπογραμμίζοντας ότι σε κρίσιμες ημέρες ο μηχανισμός έφτασε στα όριά του, διαχειριζόμενος δεκάδες ταυτόχρονες πυρκαγιές.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ανθρώπινο παράγοντα, σημειώνοντας ότι το 70% των πυρκαγιών οφείλεται σε ανθρώπινα αίτια, εκ των οποίων το 63% σε αμέλεια. Ανέφερε ότι τα τελευταία χρόνια έχει αυστηροποιηθεί το πλαίσιο ποινών, με περισσότερες προφυλακίσεις, πρόστιμα και δημεύσεις περιουσιών, τονίζοντας πως η ατομική ευθύνη είναι κρίσιμος κρίκος στην αλυσίδα της Πολιτικής Προστασίας.
Τέλος, ο υπουργός μίλησε για τη συνολική αναβάθμιση του τομέα της Πολιτικής Προστασίας, επισημαίνοντας πως «έχουν γίνει πραγματικά άλματα» σε επίπεδο δομών, προσωπικού και τεχνολογίας, με την Ελλάδα, όπως είπε, «να βρίσκεται πλέον στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης, χωρίς αυτό να σημαίνει εφησυχασμό, αλλά συνεχή προσπάθεια απέναντι σε ολοένα και πιο σύνθετους κινδύνους».
