Η Ελλάδα αναγνωρίζεται πλέον από τον ΠΟΥ ως χώρα-παράδειγμα, μετά τις δράσεις που βελτίωσαν τη διατροφή, την άσκηση και την υγεία χιλιάδων παιδιών.
Την εικόνα της Ελλάδας στον τομέα της παιδικής υγείας επιχειρεί να αλλάξει η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη μέσα από μια πολυεπίπεδη εθνική στρατηγική κατά της παιδικής παχυσαρκίας, η οποία ήδη καταγράφει εντυπωσιακά αποτελέσματα σε σχολεία, οικογένειες και δομές υγείας σε όλη τη χώρα. Με δωρεάν διατροφική υποστήριξη για χιλιάδες παιδιά, ενίσχυση της άθλησης, υγιεινά σχολικά γεύματα και μαζικές ενημερωτικές δράσεις, το πρόγραμμα κατάφερε να αλλάξει διατροφικές συνήθειες και να ενισχύσει την πρόληψη, οδηγώντας τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να αναγνωρίσει πλέον την Ελλάδα ως «χώρα-παράδειγμα» για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας στη Νότια Ευρώπη.
Με θετικό απολογισμό και σημαντικά αποτελέσματα για τη δημόσια υγεία ολοκληρώθηκε η Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, που υλοποιήθηκε από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με τη UNICEF, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» και με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα στοιχεία
Κατά την επίσημη εκδήλωση παρουσίασης των αποτελεσμάτων, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη τόνισε ότι η χώρα αφήνει πίσω της τις αρνητικές πρωτιές στην παιδική παχυσαρκία και περνά σε μια νέα εποχή πρόληψης και ενημέρωσης. Όπως ανέφερε, περισσότερο από το 75% των γονέων είχε κάποια μορφή ενημέρωσης ή συμμετοχής στη δράση, γεγονός που δείχνει ότι το πρόγραμμα «άγγιξε ολόκληρη τη χώρα».
Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν δείχνουν ότι η προσπάθεια αυτή όχι μόνο απέδωσε, αλλά κατάφερε κάτι πολύ βαθύτερο: να αλλάξει τη νοοτροπία της ελληνικής οικογένειας γύρω από τη διατροφή και την άσκηση.
Μάλιστα, η επιτυχία του ελληνικού μοντέλου ξεπέρασε τα σύνορα, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) να χαρακτηρίζει πλέον την Ελλάδα ως «χώρα-παράδειγμα» και να της αναγνωρίζει ηγετικό ρόλο στον σχετικό πολιτικό διάλογο στη Νότια Ευρώπη.
Η τοποθέτηση
Στην τοποθέτησή της, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη έδωσε το στίγμα της επόμενης ημέρας, σημειώνοντας χαρακτηριστικά:
«Για χρόνια, η χώρα μας βρισκόταν αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που δεν τιμούσε κανέναν μας. Οι αρνητικές πρωτιές της Ελλάδας στην Ευρώπη δεν ήταν απλώς απογοητευτικά νούμερα σε κάποιες εκθέσεις. Ήταν μια ξεκάθαρη προειδοποίηση για την υγεία της επόμενης γενιάς. Αποφασίσαμε να μη μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια. Σχεδιάσαμε με τη UNICEF μια στρατηγική που βγήκε από τα γραφεία, μπήκε στα σχολεία και άλλαξε νοοτροπίες.
Το πιο αισιόδοξο είναι ότι η Ελλάδα πέρασε από την άρνηση στη δράση, καθώς πλέον, πάνω από το 75% των γονέων είχε κάποια ενημέρωση ή συμμετοχή στο πρόγραμμα.
Αυτό δείχνει ότι η δράση άγγιξε ολόκληρη τη χώρα.»
Το πρόγραμμα
Το πρόγραμμα αναπτύχθηκε σε πολλαπλά επίπεδα, φτάνοντας σε κάθε γωνιά της Ελλάδας:
Εξατομικευμένη Διατροφική Συμβουλευτική:
Περισσότερα από 1.900 υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά έλαβαν δωρεάν, εξειδικευμένη υποστήριξη μέσα από 13.000 ατομικές συνεδρίες με 60 διαιτολόγους-διατροφολόγους. Από αυτά, τα 8 στα 10 παιδιά έχασαν βάρος και πλέον έχουν φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος. Επίσης, 4 στα 10 παιδιά που είχαν παχυσαρκία και κλινικό νόσημα όπως διαβήτη, υπέρταση ή υπερχοληστερολαιμία βελτίωσαν τους δείκτες και την υγεία τους και μειώθηκε σημαντικά η φαρμακευτική τους αγωγή. Παράλληλα, εκπαιδεύτηκαν 1.124 παιδίατροι και επαγγελματίες υγείας, ενώ δημιουργήθηκε ειδική ψηφιακή πλατφόρμα παραπομπών.
Επίσης, αυξήθηκε η συχνότητα καταγραφής βάρους και ύψους των παιδιών κατά την επίσκεψη στον παιδίατρο, από 69% σε 72,5%, στοιχείο που δείχνει ενίσχυση της προληπτικής παρακολούθησης.
«Τροφή για Δράση» στα Σχολεία: Με διυπουργική εγκύκλιο, το πρόγραμμα θεσμοθετήθηκε πανελλαδικά. 7.656 εκπαιδευτικοί και γονείς εγγράφηκαν στις ψηφιακές εργαλειοθήκες και στα σεμινάρια. Λειτούργησαν 31 σχολεία ως «Health Hubs» με τη συμμετοχή 3.492 παιδιών και 1.390 γονέων, ενώ 694 καθηγητές φυσικής αγωγής εκπαιδεύτηκαν για να αξιοποιούν τον αθλητισμό ως μέσο υγιεινής συμπεριφοράς.
Προσβασιμότητα για Όλους: Σχεδιάστηκαν και διανεμήθηκαν ειδικά προσαρμοσμένες εκπαιδευτικές εργαλειοθήκες για παιδιά με αναπηρίες και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, διασφαλίζοντας την ισότιμη συμμετοχή τους.
Υγιεινά Γεύματα: Διανεμήθηκαν πάνω από 130.000 υγιεινά γεύματα και φρέσκα φρούτα σε μαθητές 435 δημοτικών σχολείων.
«Το Ταξίδι της Τροφής»: 99.328 έφηβοι συμμετείχαν σε 4.900 εργαστήρια σε 1.625 σχολεία. Μέσα από επισκέψεις σε λαϊκές αγορές 23 δήμων, οι μαθητές συνέλεξαν και διέθεσαν περισσότερους από 20 τόνους πλεοναζόντων τροφίμων σε ευάλωτες οικογένειες.
Πάνω από 135.000 παιδιά στο πλαίσιο του προγράμματος αθλήθηκαν δωρεάν. Η συμμετοχή των παιδιών σε οργανωμένη αθλητική δραστηριότητα αυξήθηκε, από 52,5% σε 60%, ενώ τα παιδιά που παραμένουν δραστήρια για τουλάχιστον μία ώρα αυξήθηκαν από 49,9% σε 52,8%.
Γιορτές Άσκησης και Διατροφής: 18.345 μαθητές έδωσαν το «παρών» σε μεγάλες ανοιχτές εκδηλώσεις σε περισσότερους από 40 Δήμους και στις 13 Περιφέρειες — από τον Έβρο, την Αλεξανδρούπολη και τα Γρεβενά, μέχρι την Κέρκυρα, τη Ρόδο, την Κρήτη, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
Οι παράμετροι
Το Υπουργείο Υγείας έχει ήδη μεριμνήσει για τη θεσμική και ψηφιακή βιωσιμότητα των δράσεων:
Θεσμικές Μεταρρυθμίσεις: Παραδίδεται ένα ολοκληρωμένο πακέτο 19 νομοθετικών προτάσεων στους τομείς της υγείας, της εκπαίδευσης και της κοινωνικής προστασίας για τη μακροπρόθεσμη πρόληψη του φαινομένου.
Για πρώτη φορά η χώρα μας αποκτά εθνικές συστάσεις για τη διατροφή αλλά και τη σωματική δραστηριότητα για κάθε ηλικιακή ομάδα πληθυσμού: βρέφη, νήπια, παιδιά, εφήβους, ενήλικες. Στις διατροφικές συνήθειες καταγράφονται ενθαρρυντικές μεταβολές: η συχνή κατανάλωση φρούτων αυξήθηκε κατά 3 μονάδες ενώ η συχνή κατανάλωση λαχανικών κατά 5 μονάδες. Παράλληλα, μειώθηκε η συχνή κατανάλωση σφολιατοειδών από 20,7% σε 17,9% και η κατανάλωση γλυκών/σοκολάτας από 17% σε 15,1%.
Ψηφιακά Εργαλεία: Όλο το υλικό και η νέα, διαδραστική εφαρμογή "Healthy Kids" ενσωματώνονται μόνιμα στις υποδομές του Υπουργείου Υγείας και της ΗΔΙΚΑ.
Τοπικά Δίκτυα: Δημιουργήθηκαν 13 Περιφερειακές Ομάδες Δράσης, διατηρώντας ενεργή τη συμμαχία ανάμεσα σε πανεπιστήμια, δήμους, σχολεία και τοπικούς φορείς.
Η ενημέρωση των γονέων για τις συστάσεις του ΠΟΥ σχετικά με την υγιεινή διατροφή παιδιών και εφήβων αυξήθηκε από 29,4% σε 43,7%, δηλαδή κατά 16,3 ποσοστιαίες μονάδες.
Η ενημέρωση για τις συστάσεις του ΠΟΥ σχετικά με τη φυσική δραστηριότητα και άσκηση αυξήθηκε από 28,4% σε 42,5%, δηλαδή κατά 14,1 ποσοστιαίες μονάδες.
Το 73,5% των γονέων δηλώνει ότι έχει κάποια εμπλοκή λαμβάνοντας κάποια υπηρεσία της Εθνικής Δράσης για την Παιδική Παχυσαρκία. Η δράση έφτασε παντού.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι, με τη συνέχιση αυτών των δομών ελέγχου και διαχείρισης, τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ελλάδα θα παρουσιάσουν σταθερή πτώση μέχρι το 2040.
«Η σημερινή μέρα κλείνει έναν κύκλο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί το τέλος του δρόμου», κατέληξε η Ειρήνη Αγαπηδάκη. «Οι βάσεις μπήκαν και είναι στέρεες. Τα εργαλεία που αναπτύξαμε με τη UNICEF είναι πλέον ο μόνιμος οδικός μας χάρτης. Όταν επενδύουμε στην υγεία των παιδιών μας, επενδύουμε στην Ελλάδα του αύριο».
